Sendrom X denildiği zaman sanki şifrelerle konuşuluyor gibi bir anlam çıkıyor. Oysa bu, belirli bir tabloya 1988 yılından beri verilen isim.

Eğer çevrenizde yorgun, halsiz, göbekli, açlığa dayanamayan, yüksek tansiyonlu bir kişi varsa ve o kişi kan tahlili yaptırdığında, kan yağlarından biri olan trigliserid düzeyi yüksek çıkıyorsa, hiç tereddüt etmeden 'Sendrom X' tanısı koyabilirsiniz.

Bütün bu tablonun temelinde yatan etken insülin hormonuna vücudun direncidir.

Bir kişi gıdalarda karbonhidrat aldığı zaman, bunlar sindirim sisteminde parçalanarak glukoza çevrilir ve kana bu şekilde karışır. Kandaki glukoz düzeyi yükselince, pankreas bezi uyarılır ve insülin hormonu salgılanır. İnsülin, kandaki glukozu vücut hücrelerine taşıyarak enerji şeklinde kullanılmasını sağlar.Glukozu en çok kullananlar, kas hücreleridir.

Eğer bir kişide insülin direnci varsa, kandaki insülin hemen hür vücut hücresinde bulunan insülin reseptörüne bağlanarak glukozu, enerji olarak kullanılmak üzere hücreye aktaramaz.

Bu nedenle bu kişiler enerji eksikliği, halsizlik hissederler. Vücut yapılamayan bu işlem nedeniyle sürekli olarak fazla miktarda insülin salgılamaya çalışır. İşte bu nedenle, bu kişilerde tetkik yapıldığı zaman kanlarındaki insülin düzeyleri yüksek olarak bulunur.

Kandaki insülin düzeyinin yüksekliği önemli bir sağlık sorunudur. Bunun sonucunda kandaki, stres hormonu olarak da adlandırılan kortizol düzeyi de yükselir. Kan basıncının ve kandaki yağların yükseliğinin nedeni de budur. Bütün bunlar da kalp-damar sistemi açısından risk yaratmaktadır.

Eğer bir kişide Sendrom X bulunduğu düşünülüyorsa, bu kişinin yapması gereken şeylerin başında kilo vermek geliyor. Vücut ağırlığının yüzde 10-15 kadarını kaybetmek önemli ölçüde yararlar sağlar. Hücrelerin insüline karşı duyarlığı arttığı gibi kan basıncı (tansiyon) da normale doğru inecektir. Bu kişilerin eksersiz yapmaları, kilo vermelerini sağladığı gibi, damar sertliği açısından koruyucu etki yaratan faydalı kolesterolün (HDL) yükselmesini de sağlayacaktır.

Giderek önemli bir sağlık sorunu olmaya başlayan Sendrom X açısından dikkatli olmak ve bunun için de ilk olarak kilo kontrolüne önem göstermek ihmal edilmemesi gereken bir konu haline geliyor.