Konu: Beynin en mükemmel hali

Henüz 30 yaşındasınız ve 5 dakika önce elinizde olan anahtarı nereye koyduğunuzu hatırlamıyor musunuz?Kendinizi genç hissedebilirsiniz, ama beyniniz çoktan yaşlanmaya başladı bile.

ABD'de Virginia Üniversitesi tarafından yapılan ve sağlıkla ilgili bir internet sitesinde yayımlanan bir araştırmaya göre, en fonksiyonel ve mükemmel haline 22 yaşında ulaşan insan beyni, 27 yaşından itibaren “düşüşe geçmeye” başlıyor.

Araştırma, yaşları 18 ile 60 arasında değişen iyi eğitimli 2 bin kadın ve erkeğin, 7 yıl boyunca katıldıkları testlerin sonuçlarından oluşuyor.
Araştırma raporunda, katıldıkları testlerde 2 bin denekten her yıl görsel bulmacalar çözmeleri, anlatılan öykülere ilişkin bazı detaylar vermeleri, çeşitli kelime oyunları oynamaları, bazı rakam ve sembolleri hatırlamaları istendiği ve deneklerin herhangi bir sağlık sorunu yaşamadıklarına özellikle dikkat edildiği kaydediliyor.

Sonuçlar değerlendirildiğinde, 12 testten en az 9'unda en başarılı performansların 22 yaşında elde edildiği belirtilirken, görsel olarak neden sonuç ilişkisi kurma, bulmaca çözümü ve hızlı algılama alanlarında 27 yaşından itibaren belirgin gerileme olduğu gözleniyor.
ABD'de “Nörobiyoloji” dergisinin son sayısında, “Yaşlanmanın Nörobiyolojisi” başlığıyla yayımlanan araştırmaya göre, sağlıklı bir birey, 37 yaşına kadar hafızasını büyük ölçüde muhafaza ederken, kelime hazinesi ya da genel kültür gibi alanlarda hafızanın ortalama 60 yaşına kadar korunabiliyor.

Araştırma ekibinin başında bulunan Prof. Timothy Salthouse, “sağlıklı ve eğitimli bazı yetişkinlerde idrake yörelik kayıpların 20'li, 30'lu yaşlarda başladığını” belirterek, “sağlıklı beyinlerdeki kayıpları anlamanın, Alzheimer gibi ciddi hastalıklarda neyin yanlış gittiğini çözmeye yardımcı olacağını” kaydetti.

“AKTİF OLMAK BEYNİ KORUYOR”

Nöroloji Uzmanı Dr. Behiye Mungan, hafızayı korumayı sağlayacak çok belirgin bir formül olmamakla birlikte, kişinin olabildiğince uzun süre aktif kalmasının beyin fonksiyonları açısından da yararlı olduğunu belirtti.

İnsan beyninin aktif kalmasında çevreden aldığı sinyallerin etkili olduğuna işaret eden Dr. Mungan, belli bir yaş grubu üzerindeki kişilerin ya da Alzheimer hastalığının ilk evresinde olanların, “uzun süre işe yarar kalmalarının” bazı fonksiyonların kaybını geciktirdiğini söyledi.
Dr. Mungan, fazla televizyon izlemenin beyin üzerinde olumsuz etki yapıp yapmadığına yönelik bir soruya ise şu yanıtı verdi:
“Bu, çok göreceli bir durum. Ben bazı kişilere, özellikle kadınlara televizyon dizilerini, oradaki olayların akışını izlemelerini öneriyorum. Televizyon izlemek bazı insanlar için gerileme olabileceği gibi, bazı insanlar için de bulundukları yerden daha ileri bir noktayı temsil eder. Köylerde konuşmayan, fiziksel aktivite dışında hiç bir şey yapmayan kadınlar var. Bir dizideki olay örgüsü, bu kişiler için bir algısal uyarıcı niteliği taşır.”

Dr. Mungan, küçük egzersizler, bulmacalarla beyni her zaman canlı tutmaya çalışmak gerektiğini kaydetti.

İlerleyen yaşlarda görülebilecek potansiyel sağlık sorunlarına karşı önlemleri genç yaşlardan almak uzun vadede iyi bir korunma alternatifi olarak göze çarpıyor. Genç yaşta beynimizin fonksiyonlarını yüksek seviyelerde kullanabildiğimizi görebiliyoruz, ancak zaman içerisinde bu durumun dramatik bir düşüş yaşamaması adına hayatımızın her alanında beynimizi düzenli olarak kullanabileceğimiz şekilde zaman geçirmekte fayda var. Özellikle iş yaşantısına son verdikten sonra boş zamanlarımızda bir artış olabileceğini varsaydığımızda beynimizin fonksiyonlarını geçmiş yıllara oranla daha az kullanabilme tehlikesi ile karşı karşıya kalabiliyoruz. Bu nedenle yaşımız ve yaşam biçimimiz ne durumda olursa olsun hayatımızı hep beynimizi iyi biçimde kullanabilmeye yönelik kurgulamalıyız.