‘Baaayanlarla’ ilişki meselesi!



ERGENEKON savcıları, telefonları dinlenen bazı yargı mensupları için Adalet Bakanlığı’nca inceleme başlatılmasını istemiş. Gerekçelerden biri “bayanlarla ilişki kurmak”!

Bunun nasıl bir disiplin suçu olduğunu bilemiyorum elbette. Eğer bu “ilişki” makamın kötüye kullanılması ile gerçekleşiyorsa durum farklıdır, “özel hayatını istediği gibi yaşamak” ise çok daha farklı.

Buna karar verebilecek durumda değilim. Ancak bu “bayan” lafını duyunca, tahtaya tebeşirin ters sürtülmesi gibi bir duygu uyanıyor içimde, sinirlenmeme engel olamıyorum!

“Bayan” kelimesinin “kadın” kelimesinin yerine kullanılmaya başlanması, lümpence bir kibarlaşma çabası aslında.

Normal olarak bir ismin önünde kullanılması gerekiyor. Mr. ve Mrs. gibi! Ama kısa bir dönem haricinde Bay Mehmet, Bayan Meltem gibi bir hitap tarzı bizde kullanılamadı.

12 Eylül öncesinde, ismin önündeki “bay” kelimesi TBMM’de “sayın” dememek için kullanıldı. Alpaslan Türkeş çok yapardı bunu: “Bay Ecevit” derdi.

Değişim önce gecekondulaşmayla birlikte ortaya çıkan minibüsler ile başladı. O zamanlar minibüslerde “muavinler” olurdu ve onlar kadınlara “baayan” diye ilk “a”yı uzatarak hitap ederlerdi.

Köylüleşme o boyutlara vardı ki şimdi artık haber bültenlerinden tutun da, savcı iddianamelerine kadar her yerde “bayan”, “kadın” sözcüğünün yerine kullanılıyor.

“Kadın”ın yerini “bayan”a terk edişinde esas rolü toplumsal bilinçaltımızın oynadığını düşünüyorum.

Çünkü “kadın”ı esas olarak “ikinci sınıf” bir tür olarak kabul ediyoruz ve insan cinsinin dişisinden söz ederken “bayan” demenin kibarlık olduğunu zannediyoruz. Yüz yüze hitaplarda “bey” karşıtı olarak “hanım”ı kullanıyoruz ama kimliği belirsiz bir kadından söz ederken, “erkek” karşılığında tercih edilen kelime “bayan” oluyor.

Okumuş yazmış insanların ağzına ise hiç yakışmıyor, bir kez daha söylemiş ve “uyarı” görevimi yerine getirmiş olayım!

Mehmet Y. YILMAZ
21 Kasım 2009
Hürriyet Gazetesi
http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/13004509.asp


---
"Baaayan" lafı gerçekten çok kötü duruyor.