Konu: Hz Muhammed (s.a.v) köleleri ve cariyeleri..

Resulullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)'in Köleleri


Nevevî der ki: Biliniz ki adlarını zikredeceğimiz bu köleler, aynı anda değil farklı farklı zamanlarda Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem) ile beraber oldular. Onlar:

Zeyd b. Harise b. Şerâhil el-Kelbî Ebû Usâme.

Eşlem: Ona İbrahim, Hürmüz ve İbrahim Ebû Râr? diyenler de olmuştur. Künyesiyle bilinir. Kıptî olup Bedir'den önce müslüman olmuştur. Daha önceleri el-Abbas'm kölesi olup, el-Abbas onu Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem)'e bağışlamıştır. Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem) de onu azad etmiştir. Resulullah (sallaliahu aleyhi veselkm)'in eşyalarını taşırdı. Resulullah (sallalîahu aleyhi vesellem) ile Uhud, Hendek ve diğer gazvelere iştirak etmiştir. Hz. Osman (radiyallahu anh)'in hilafeti döneminde Medine'de vefat etmiştir. Hz. Ali'nin hilafeti döneminde vefat ettiğini söyleyenler de olmuştur.

Ahmet b. Cez' b. Sa'lebe es-Sedûsi

Eşlem b. Ubeydullah: el-Hafiz ed-Dimyâtî, onu Hz. Peygamber'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Üseyd: el-Abbas b. Muhammed el-Endülüsî onu zikretmiştir.

Eflah: Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem)'in azatlı kölesi olup, îbn Abdülberr ve daha başkaları onu Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Enceşetü'l-Esved el-Hâdî: Kervanbaşı olup güzel bir sesi vardı.

Esed: el-Abbas b. Muhammed el-Endülüsî zikretmiştir.

Esved: Nevevî onu Teb^bu'I-Esmâ'âa zikretmiştir.

Esved: Vâdi'l-Kui'â'da öldürülen bu idi. Bir öncekinin aynısı olup olmadığı bilmiyorum ama Nevevi'nin ifadelerinden iki ayn kişi oldukları anlaşılmaktadır.

Evs: İbn Hibbân adının Ebû Kebşe olduğunu söyler. Ömer b. el-Hattâb'm halîfe seçildiği gün vefat etti.

Enese: Künyesi Ebû Musarrah'dıı. Künyesinin Ebû Mesrûh olduğunu söyleyenler de olmuştur. Serât doğumlu olup Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem)*e mübaşirlik yapıyordu. Sahih olan görüşe göre Ebû Bekir (radiyallahu anh)'ın halifeliği döneminde vefat etmiştir.

Eymen b. Ubeyde b. Zeyd: O, Ümmü Eymen'in oğlu olup, anne tarafindan Usâme'nin kardeşidir. İbn İshâk der ki: Resûlullah (sallallahu alevi vesellem)'in temizlik işlerine bakıyordu. Huneyn günü Resûlullah (sallallah aleyhi vesellem) ile beraber sebat edenlerdendi. Çoğunluk onun o gün şehit edildiği görüşündedir.

Bâzâm: Onu Nevevî anmıştır. el-Kutub el-Halebî der ki: Bâzâm birazdan zikredilecek olan Tahman'dan ayn birisidir.

Bedf: Künyesi Ebû Abdullah olup, İbnü'1-Esîr ve diğerleri onu zikretmişlerdir.

îbn Yezîd: İbn İshâk îbrâhîm b. Muhammed es-Sayrafî onu azatlı köleler arasında anmıştir.

Sevbân b. Bucdud: Adının Sevban b. Cahdar olduğunu söyleyenler de olmuştur. Mekke ve Yemen arasında bir yer olan Serât'tandır. Himyer'li olduğunu söyleyenler de olmuştur. Bazıları onun Elhân'U olup birileri tarafından esir alındıktan sonra Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) tarafından satın alınıp azad edildiğini ifade etmişlerdir. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) ona, dilerse kendi memleketine dönebileceğini, dilerse aralarında kalıp aile halkından birisi gibi beraber kalabileceklerini teklif etmesi üzerine, O'nunla beraber kalmayı tercih etmiş ve ne hazarda, ne seferde Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in yanından ayrılmamıştır. Humus'ta hicri 54 yılında vefat etmiştir.

Hatim: Herhangi bîr kabileye nisbet edilmemiştir. Bazı yalancılar tarafindan uydurulmuş bir şahsiyettir. Ebû İshak el-Müstemlî ve Ebû Musa onun tarikiyle, Nasr b. Süfyan b. Ahmed b. Nasr'ın şöyle dediğini işittiğini nakleder: Hâtim'in şöyle dediğini duydum: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) beni on sekiz dinara satın alıp azad etti. Onunla kırk yıl beraber oldum. el-Müstemlî şöyle der: Nasr, Hâtim'İn yüz altmış beş yıl yaşadığını söylerdi.

el-Hâfız şöyle der: Onun iddiasına göre adı geçen Hâtim'in hicri iki yüz yılının başına kadar yaşadığı anlaşılmaktadır ki, bu mümkün değildir.

Huneyn: Buhârî Tânh'inde. ve Semuyeh, onun Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in yanında bir köle olduğunu, sonra onu amcası Abbâs'a hibe etttiğini, Abbas'ın da onu âzâd ettiğini zikretmişlerdir. Huneyn, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in hizmetinde bulunanlardandı. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) abdest aldıktan sonra O'nun abdest suyunu ashab-ı kirama götürürdü. Bir defasında Resûlullah (sallallahu aleyhi veseilem)'in abdest suyunu saklaması üzerine ashab-ı kiram onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) e şikayet etmişti. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) kendisini sorguya çekince şöyle demişti: "İçmek üzere onu sakladım."

Devs: İbn Mende ve Ebû Nuaym, onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Zekvân: Tahmân'ın zikredıldiği yerde hakkında bilgi veıilecektit.

Râfi': Ona EbÛ Rafı' ve Ebu'l-Behîy de demişlerdir. Onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e Hâlid b. Saîd hibe etmiş, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) de onu kabul edip âzâd etmiştk.

Ruveyfi': Nevevî onu Tebşfb el-Bsmâ'âa. Resûlullah (sallaliahu aleyhi veselkm)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Riyâhu'l-Esved: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e mübaşirlik yapardı. Taberânî onun için: "Zenciydi" der.

Ruveyfi' el-Yemânî: Mus'ab ez-Zübeyrî ve İbn ebî Hayseme onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Zeyd b. Harise el-Kelbî: Ona "Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in sevgilisi" denirdi. Hicrî 8 yılında Mûte'de şehîd düştü. Zeyd: Hilal b. Ebû Ycsâr b. Zeyd'in dedesidir.

Zeyd b. Bula: Ebû Nuaym, İbnu'l-Cevzî ve Nevevî onu Resûlullah (sallaliahu aleyhi vesellem) 'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Sabık: İbnü'l-Cevzî onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir. Taberânî, İbn Kânı' ve el-Bâverdî onun sahabi olduğunu ifade etmişlerdir. Ebû Ömer, onun sahabi olduğunu doğrulamamış tu:.

Salim: Ebû Nuaym ve Ebû Musa, onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Sa'd: İbn Abdülberr onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in a2atlı köleleri arasında zikretmiştir.

İmam Ahmed ve Ebû Ya'lâ Sahih ravileri kanalıyla Ebû Bekir (radiyallahu anh)'m azatlı kölesi -ki bu köle Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet eden birisi olup, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) onun hizmetinden hoşnuttu- Sa'd'dan naklediyor: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) Ebû Bekir'e hitaben: "Ey Ebû Bekir! Sa'd'î a%ad el, o iyi adamdır; Sa'dh a-^ad et, o iyi adamdır; S a 'd'l a^cıd et, o iyi çıdamdır!" buyurmuştur.

Saîd b. Zeyd: Dimyatı ve Moğoltay onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Saîd b. Hayve: Kendîr'in babasıdır. İbnü'l-Cevzî onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vescîlem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Sefine: İsminde ihtilâf vardır. Kimileri: Mihrân olduğunu söylemislerdir ki, imâm Nevevî Teb^îhıt'l-E,smâ pe'l-Lffgât'ta çoğunluğun kabul ettiği ismin Mihrân olduğunu ifade etmiştir. Kimileri de isminin Ahmer olduğunu söylemişlerdir. Ebû Nuaym, el-Fadl b. Dükeyıı ve daha başkaları bu görüştedir. Bunun yanında kimileri adının Revmân, kimileri Bahiân, kimileri

Abs, kimileri Kays, kimileri Şertba, kimileri de Umeyr olduğunu söylemişlerdir. Bunu el-Hâkim Ebû Ahmed ifade etmiştir. Künyesi Ebû Abdurrahman'dır. Çoğunluğun görüşü böyledir. Künyesinin, Ebu'l-Bahterî olduğunu ifade edenler de olmuştur. ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem) ona "Serîne" lâkabını takmıştır. İmâm Ahmed ondan şöyle rivayet etmiştir: Bir gün yolculuğa çıkmıştık. Yorulan elbiselerini ve kalkanlarını (veya kılıcını) taşımam için bana veriyordu. Sonuçta üzerimde epey bir şey birikti. Benim bu halimi gören ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem): "Taşı, sen bir sefinesini gemisin" buyurdu. O gün bir (veya iki veya üç veya dört veya bes veya alü veya yedi) deve yükü taşısaydım, kaba olmadıkça bana ağır gelmezdi.

MüveUed'Ierdendi (Araplar arasında doğup büyüyen ancak aslen Arap olmayan). Onun İran asıllı olduğunu söyleyenler de olmuştur. İbn ebî Hatim şöyle der: Babamın şöyle dediğini işittim: ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem) onu satın aldı ve azad etti. Daha başkaları Ümmü Seleme'nin onu azad ettiğini söylemişlerdir. Ona: "ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in ve Ümmü Seleme'nin azatlı kölesi" denirdi. İbn Kesir şöyle der: Onun Sefine diye isimlendirilme sinin sebebi yukarıda anlatılan olay sebebiyledir. Taberi şöyle der: Müvelied olup zenci birisiydi. Aslen İranlı olup Haccâc dönemine kadar yaşamıştır.

Selmân-ı Fârisî: Künyesi Ebû Abdullah'tı.

Sender.

Şükran: Adı Salih b. Adiy olup Habeşî'dir. Bedîr'e katıldı. Sonra azat edildi. ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in mübarek cesedini yıkayanlardandı. Daha önceleri Abdurrahman b. Avfın kölesi idi. Onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hediye etti. ResûluUah (salîallahu aleyhi vesellem)'in onu saün aldığını söyleyenler de olmuştur.

Şem'ûn b. Zeyd b. Hanâfe.

Ebû Reyhâne el-Ezdi: İbn Seyyid'in-Nâs ve Moğoltay onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Salih: Nevevî Teb%fbu'/-Eswâ'dı onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Dumeyra b. ebî Dumeyra el-Himyeıi

Tahnıân (veya Bazân veya Zekvân veya Keysân veya Mihrân veya Hurmuz): Bu isimlerin hepsi bir şahsa aittir.

Ubeydullah b. Eşlem: İbnü'l-Cevzî, Nevevî, İbn Seyyid'in-Nâs ve Moğoltay onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Ubeyd b. Abdü'l-Ğaffâr.

Amrûn: Irâkî, onu ed-Dürer'de zikretmiştir.

Amrûn: Irâkî, Sfnfinde zikretmiştir.

Fudâle el-Yemânî: Şam'a yerleşmiştir.

Kafîz.

Kasır: Nevevî Teh^bu'Z-Esmâ'da onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Kirkite: Nevevî, adının Kerkice ve Kirkire şeklinde telaffuz edildiğini söylemiştir. Bazıları da Kerkere olduğunu ifade etmişlerdir. Bazı gazvelerde ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in eşyalarını taşıyordu.

Kerîb: İbnül-Esîr onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir. ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in yükünü taşıyordu.

Keysân.

Me'bûr el-Klbtî: Mukavkls onu ResûluUah (sallallahu aleyhi veselkm)'e hediye etmiştir.

Muhammed b. Abdirrahman: İbnü'l-Esîr onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Muhammed: Bazıları adının Mâyâhiyye olduğunu İfade etmişlerdir. ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem) ona "Muhammed" adını verdi. İbnü'l-Esîr onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Mid'am: Zenci olup Hımsâ müveUedlerindendi. Onu Rifâ'a b. Zeyd el-Huzâmî hediye etmiştir. Zerkeşî der ki: Onun adı Kerkere'dir. Ancak ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem) onu âzâd etti mi; yoksa köle olarak mı öldü, bunda ihtilâf vardır.

Mekhûl: İbnü'l-Esîr onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri atasında zikretmiştir.

Mihrân.

Meymûn: Nevevî Teb^fbu'I-Esmâ'da onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Nâfi* EbuVSâib: İbn Asâkir ve daha başkaları onu zikretmiştir. İbn Seyyidi'n-Nâs şöyle der: O, Nufey'in kardeşidir.

Nebîl: Nevevî ve İbn Seyyidi'n-Nâs onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'İn azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Nubeyh: Serât'ın müveUedlerindendir.

Nufey': Adının Mesrûh ve Nâfi' b. Mesrûh olduğunu söyleyenler olmuştur. Doğrusu adının Nâfi' b, el-Hâris b. Kelede Ebû Bekre'dir. ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in yanına gitmek için Tâifin surundan bir

makara ile indiği için Resûlullah (salkllahu aleyhi veseliem) ("makaranın babası" anlamına gelen) ona "Ebû Bekre" demiştir. Hicrî 51 yılında vefat etti.

Nuheyk.

Hürmüz Ebû Keysân: Nevevî onu zikretmiş ve Tahmân'dan (Hürmüz olduğu söylenen) ayrı birisi olduğunu söylemiştir.

Hişâm: İbn Sâd onu Resûlullah (sallalîalıu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Hilâl b. eî-Hâris: Veya İbn Zafer Ebu'l-Hamrâ. Humus'ta ikamet etmiştir.

Vâkıd veya Ebû Vâkıd: İbn Asâkir ve Nevevî onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesel!em)'İn azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Verdân: Nevevî ve Ebû Saîd en-Neysâbûrî zikretmişlerdir.

Yesâr: Onu Uraniylerin öldürüp organlarını parçaladıkları nakledilir. Seleme b. el-Ekva' (radiyallahu anh)'dan şöyle nakledilmiştir: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet eden Yesâr adında bir köle vardı. Resûlullah onun güzel namaz kıldığını görünce, onu âzâd etti.

Ebû Esîle: Nevevî Tebşfbu'f-Esmâ'âa onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiş ve adının Eşlem olduğunu ifade etmiştir. Kimileri ise, başka bir adı olduğunu söylemişlerdir.

Ebû Usâme: Nevevî Tehq7bu'l-Esmâ'da onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Ebû'l-Beşît: Ebû Mûsâ onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikre tmiştir.

Ebû Bekre: Nevevî Tebvfbu'l-Esmâ'âa, onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Ebu'l-Hamrâ es-Sülemî: Adında ihtilâf vardır.

Ebû Râfi': Nevevî Teh%?bu'l-Esmâ'da onun adının Eşlem olduğunu zikretmiştir. Kimileri ise, başka bir adından söz etmişlerdir. Kendisi el-Behâ' b. ebî Râfİ'nin babası olup, İbn Asâkir onu Resûlullah (sallallahu aleyhi veseUem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiş ve Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in çobanı olduğunu belirtmiştir.

Ebû Reyhâne.

Ebû Selmâ: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in çobanı olup kendisine Ebû Sellâm diyenler olmuştur.

Ebu Semh: Adının Ebû İyâd olduğunu söyleyenler de olmuştur. Nerede vefat ettiği belli değildir.

Ebû Safiyye: İbn Asâkir, İbnü'1-Esîr ve Nevevî Teb~ıbu'-Esmâ'âa onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)>in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Ebû Dumeyra: Buhâri der ki: Al-i Zî Yezîn'e mensup olup, adı Sa'd el-Hımyerî'dir.

Ebû Ubeyd.

Ebû Useyb: Adının Ebû Useym olduğunu söyleyenler de olmuştur. Kimileri Ahmed, kimileri de Murre adında olduğunu söylemişlerdir.

Ebû Kayle.

Ebû Kebşe el-Enmârî: Meşhur görüşe göre Müzhâc Enmâr'larındandır. Adıyla ilgili çeşitli görüşler vardır. Meşhur olanı Süleym'dir. Evs diyenler de olmuştur. Bedir ve ondan sonraki bütün gazvelere iştirak etmiştir. Ömer b. el-Hattâb (radiyallahu anh)'m halîfe olduğu gün vefat etmiştir.

Ebû Lübâbe: Onu Muhammed b. Habîb zikretmiştir. İbnü'1-Esîr onun Habeşî olduğunu ifade etmiştir. Nûbeli olduğunu ifade edenler de olmuştur. Ebû Saîd en-Neysâbûrî onu Resûlullah (salIaBahu aleyhi vesellem)'in azadı köleleri arasında zikretmiştir.

Ebû Lakît: İbn Habîb zikretmiştir. İbnü'1-Esîr onun Habeşli olduğunu ifade etmiştir. Bazıları da Nûbeli olduğunu söylemişlerdir.

Ebû Muveyhibe: Müzeyne müvelledlerinden olup adı bilinmemektedir.

Ebû Hind el-Haccâm: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesclîem) Hudeybiye dönüşünde onu satın almış ve azad etmiştir. Ebû Sa'd en-Neysâbûrî ve diğerleri onu zikretmişlerdir.

Ebû Vâkıd: İbn Seyyidi'n-Nâs ve Moğoltay zikretmişlerdir.

Ebul-Yüsr: Ebû Saîd en-Neysâbûrî onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Taberânî güvenilir ravilerle Enes (radiyaHahu anh)'dan naklediyor: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'İn iki kölesi vardı. Biri Habeşî, diğeri Kıptî idi. Bir gün birbirlerine: "Yâ Habeşî!" "Yâ Kıptî!" diye dalaştılar. Bunun üzerine Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) onlara: "Birbirinize böyle demeyin, •?jra si\ Muhammed âİindenşimt(j'aijesindensinitç." Zâdu'l-Me'âd'&z. denir ki: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in kölelerden azad ettiği kimseler cariyelere oranla daha çoktur.




Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)'in Kadın Köleleri (Cariyeleri)


Sırasıyla şunlardır:

Emetuliah binti Ruzeyne: Doğru olan, annesi Ruzeyne'nin sahâbi olduğudur.

Umeyme: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e abdest suyunu hazırlardı Ibnu's-Seken onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Ümmü Üsâme b. Zeyd b. Harise.

Binti Sa'lebe b. Amr b. Husayn el-Habeşiyye.

Bereke: Künyesi Ümmü Eymen olup Hz. Peygamber'in bakıcılığını yapıyordu. İlk müslüman olanlardan olup, hem Habeşistan'a, hem de Medine'ye hicret edenlerdendi. Hafız İbn Hacer der ki: Habeşistan'a hicret etmemiştir. Osman (radiyallahu anh)'m hilâfetinin başlarında vefat etti. Habeşistan'da Ümmü Habîbe'yle beraber olan Bereke Ümmü Eymen el-Habeşiyye başka birisidir.

Berîre: İbn ebî Şeybe, Abdullah b. Bureyde'nin şöyle dediğini nakletmiştir: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) gece uyandığında Berîre adında bir hizmetçisini çağırırdı. Hafız İbn Hacer şöyle der: Onun, Aişe'nin azadı kölesi olması muhtemeldir. Kendisine "Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı kölesi" denilmesi mecazendir.

Hadira: İbn Sa'd, el-Belâzürî ve İbn Mende zikretmişlerdir.

Huleyse: Hafsa binti Ömer'in kölesidir. İbn Kesir onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Havle: Hafs b. Saîd'in büyükannesidir. Ebû Ömer onu zikretmiştir. Rabîha.

Kuraziyye: Dimyati onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azadı köleleri arasında zikretmiştir.

Rezîne: Adının Zenne olduğunu söyleyenler olduğu gibi Ruzeyfle diyenler de olmuştur. Safiyye'nİn azath kölesİdk. Bazıları onu Resûlullan (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet eden azath köleleri arasında zikretmişlerdi!"-

Ebû Ya'lâ ve İbn ebî Asım, Resûlullah (sallailalm aleyhi vesellem)'in Benî Kurayza'ya karşı yaptığı gazvede Safiyye'yi esir aldığı, arkasından onu azad ettiği ve mehir olarak da ona Rezîne'yi verdiğini nakletmişlerdir. Buna göre Öncelikle Resûlullah'ın kölesi olduğu anlaşılmaktadır. Ancak gerçek olan sudur ki, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) Safİyye'ye azad etmiş ve onu azad etmesini mehri saymıştır.

Ravza: Amr b. es-Saîd es-Sakafî'nin hadîsinde adı geçmiş olup, o hadis içerisinde: "Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem), Ravza adında bir kadın köleye... dedi" ifadesi yer almaktadır.

Radvâ: İbn Sâd ve daha başkaları zikretmiştir.

Reyhâîie binti Şem'ûn: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in zevcelerinden bahsedilirken hakkında bilgi verilmişti.

Rukâne: Ebu'l-Hasan Ali b. el-Fadl el-Makdisî, Tabakalında zikretmiştir.

Sedîse (Südeyse şeklinde de geçmektedir) el-Ensâriyye: Hafsa binti Ömer'in azatlı kölesi olduğu söylenir. İbn Kesîr onu Hz. Peygamber'in azatlı cariyeleri arasında zikretmiştir.

Selâme: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in oğlu İbrahim'in dadısı idi. İbnü'1-Esîr ondan bahsetmiştir.

Selmâ Ümmü Rafı': Ebû Râfı'nin azath kölesi olup Ebû Musa onu cariyeler arasında zikretmiştir.

(İkinci bir) Selmâ: İbn Sa'd Ttf/;^/inda, Zeyneb binti Cahş'ın biyografisinden bahsederken onu zikretmiştir. el-Hâfız İbn Hacer der ki: Kanaatimce bundan önce zikredilen Selmâ, bu Selmâ'dır.

Şîrîn: Kıpti Mâriya'nın kız kardeşi olup Resûlullah (sallallahu aleyhi veseilem)'in oğlu İbrahim'in teyzesidir. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) onu Hassan b. Sabit (radiyallahu anh)'a hibe etmiştir.

Safiyye: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellemj'm hizmetçisidir.

Unkûde: Ümmü Sabîh el-Habeşiyye olup Aişe'nin câııyesidir. Adının Hediye olduğu, ancak Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in ona Unkûde ("salkım") adını verdiği nakledilir. Ebû Nuaym böyle nakletmiştir. Adının Gufeyre olduğunu söyleyenler de olmuştur. İbn Kesîr onu azatlı köleler arasında zikretmiştir. Derim ki: Adının geçtiği hadis batıldır.

Fiddıyye: Fâtıma (radiyallahu anhâ)'nın cariyesi olup İbn Kesîr onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azath köleleri arasında zikretmiştir, ancak bu şüphelidir.

Leylâ: Aişe (radiyallahu anhâ)'nın cariyesi olup İbn Kesîr onu Resûlull h (salkllahu aleyhi vcsellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir, ancak şüphelidir.

Mâriye el-Kıbtiyye: İbrahim'in annesidir. Müminlerin annelerinde bahsedilen bölümde onun hakkında da bilgi verilmişti.

Mâriye binti Mardiyye: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı cariyesi olup künyesi Ümmü Rebâb'dır. Annesi şahabıdır.

Meymûne binti Sa*d: Binti Saîd de denirdi. Ebû Ömer ve İbn Asâkİr onu Resûlullah (sallallahu -aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Meymûne binli Ebî Useyb: Binti Ebû Anbese de denirdi. Ebû Nuaym der ki: Birincisi daha doğrudur.

Ümmü Dumeyra: Dumeyra'nın annesidir.

Ümmü Ayyaş: Ümmü Abbas diyenler de olmuştur. Resûlullah (sallallahu aleyhi veselletn) kızı Rukiyye'yi Osman ile evlendirdiğinde onu da Rukiyye'nin yanında göndermiştir.




Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)'in Azatlı Köleleri Dışında Kalan Hizmetçileri


Enes b. Mâlik b. en-Nadîr el-Ensârî en-Neccârî. Künyesi Ebû Hamza olup Basra'ya yerleşmiştir. Medine'deki ikameti boyunca Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e on yıl hizmet etli. Hudeybiye ve daha sonraki gazvelere katıldı. 99 yıl yaşadı. Hicrî 90 yılında vefat etti. 91, 92, 93 diyenler de olmuştur. En doğrusunu Allah bilir.

Etbed: Ebû Mûsâ el-Medînî onun hakkında bilgi vermiştir.[140]

Esla' b. Şerik b. Avf el-Eşcaî[141] Ona el-Esla' b. el-Esla' el-A'râbî de denirdi. Teh-^fbî/'l-Bsmâ' ve'l-Lüğât'ta adının Meymûn b. Yesâr olduğu ifade edilmiştir. Resûlullah (sallallahu aleyhi veselîem)'in bineğinin bakıcısı idi.

Esma b. Harise b. Saîd el-Eslemî[142]: Suffe ehlindendi.

İbn Sa'd, Ebû Hureyre (radiyallahu anh)'dan naklediyor; Hârİse'nin oğullan olan Hind ve Esmâ'yı Resûlullah (sallallahu aleyhi vese!lem)'İn köleleri olarak bilİvorum. Esma hicri 66 yılında Basra'da 80 yaşında vefat etti.

el-Esved b. Mâlik el-Esedî el-Yemânî cl-Berâ b. Mâlik b. en-Nadr: Kervanbasiydı. [143]

Eymen b. Ubeyd: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesel!em)'in dadısı olan Ümmü Eymen'in oğludur. Resûlullah (saflaBahu aleyhi vescllem)'in temizlik hizmetlerine bakar ve ihtiyaçlarını giderirdi. Huneyn gazvesinde Resûlullah (satlallahu aleyhi vesellem) ile birlikte sebat edenlerdendi.

Bukeyr b. eş-Şeddâh el-Leysî: İbn Mende ve Nevevî Tebs-ibu'l-Esmâ'da onu zikretmişlerdir. Bekr olduğunu söyleyenler de olmuştur. [144]

Bilâl b. Rebâh el-Habeşî[145]: İbn Hamâme diye bilinirdi. Hamâme de annesidir.

el-Hâfız b. Hacer, el-Mİzzî, İbn Kesîr ve daha başkaları şöyle demişlerdir: O, insanların en fasîhlerindendi. Bazılarının sandığı gibi S harfini Ş şeklinde telaffuz edecek kadar peltek değildi. Hatta bazıları bu konuda hiçbir aslı olmayan bir hadîs rivayet etmişlerdir. O hadiste Resûlullah (sallallahu aleyhi vcsellem)'in: "Bz/al'ifi S harfi Allah indinde Ş haıfıdir" dediği ifade edilir. Bilal Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in dört müezzinin ilki olup Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in aile harcamaları hizmetini yürütüyordu. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) vefat ettiğinde Şam'a gazveye çıkanlar arasında idi. Şam'da vefat etti. Medine'de vefat ettiğini söyleyenler de olmuştur. Bu görüş için Nevevî: "Bu yanlıştır, çoğunluk onun Bâbu's-Sağır'de (Şam'da bir mahallede) vefat ettiği görüşündedir" der.

Sa'lebe b. Abditrahman el-Ensârî: Resûîullah (sallallahu aleyhi vesellem) hayatta iken Allah korkusundan vefat etti. [146]

Cündüb (ve Cündeb) b. Cünâde. Ebû Zeri el-Gıfârî'dir.

Cudey' b. Nuzeyr el-Mezâdî ve el-Ka'bî. Ebû Yunus: "Sahabi olup Resûlullah (sallallahu aleyhi vese!lem)'in hizmetçilerindendi" demiştir.

Habbe b. Hâlid b. Hadrecân b. Abdurrahman b. Hadrecân b. Mâlik.

Hassan el-Eslemî: Taberî, onun Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellemy-bineğine kılavuzluk yaptığını, zikretmiş tir.

Huneyn[147]: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet eden bir köleyd" Onu Abbâs'a verdi. O da âzâd etti. Resûlullah (sallallahu aleyhi veseUemVi hizmetçilerindendi.

Hâlid b. Seyyât el-Gıfârî:[148]

Zû Mihmer[149]: Necâşî'nin erkek veya kız kardeşinin oğludur. Necâşî onu kendi yerine vekaleten Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet etmesi için gönderdi.

Rabîa b. Kâ'b el-Eslemî[150]: Künyesi Ebû Firâs olup Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'İn abdest suyunu hazırlıyordu. Hicri 23 yılında vefat etti.

Sabık: İbn Abdülberr zikretmiştir. Ebû Sellâm el-Hâşîmî[151] olduğunu söyleyenler de olmuştur.

Salim el-Hâşimî: el-Askerî[152] zikretmiştir.

Sa'd veya Saîd: Birincisi (yâni Sa'd ismi) daha çok kabul görmektedir. Ebû Bekir es-Slddîk (radiyallahu anh)'ın[153] azatlı kulesidir.

Selmâ: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azath kölesi olup adının Salim olduğunu söyleyenler de olmuştur.

Abdullah b. Revâha: Kaza umresinin yapıldığı günde Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in bineğine kılavuzluk yapmış ve böylece Mekke'ye girmişti. Mûte gazvesinde şehit edilmiştir.

Abdullah b. Mesûd: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in ayakkabı hizmetini görürdü; dışarı çıkmak istediğinde onları giydirir, içeri girdiğinde ise onları Resûlullah (saHallahu aleyhi vesellem) çıkıncaya kadar koltuğunun altında tutup beklerdi.

Ukbe b. Âmir[154]: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in katırının hizmetini görüyordu. Sefer esnasında ona kılavuzluk yapıyordu. Allah'ın Kitabını ve miras konularını iyi bilen birisiydi. Fasîh ve şâirdi. Hicri kırk yılında Muâviye'nin Mısır valisiydi. Hicrî 58 yılında vefat etti.

Kays b. Sa'd b. Ubâde el-Ensârî el-Hazrecî[155]: Buhârî, Enes (radiyalîahu anh)'dan şu rivayeti nakletmişrir: Kays b. Ubâde (radiyallahu anh), Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellemyin katında, hükümdarın katındaki konuna polisi gibiydi. Muâviye'nin halifeliğinin son zamanlarında Medine'de vefat etti.

el-Muğîte b. Şu'be es-Sekafî: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellenı)'m silahtarıydı. Arapların dâhilerinden olup, sahih görüşe göre hicri 50 yılında vefat etmiştir.

el-Mikdâd b. el-Esved el-Kindî.

Muayldb b. Ebî Fâtima[156]: Resûlullah (sallallahu aleyhi v-esellem)'in mühürü ve nafakası ile ilgileniyordu.

Nuaym b. Rabî'a b. Kâ'b el-Eslemî. [157]

Muhacir: Ümmü Seleme'nin azath kölesidir.

Hilâl b. el-Hâris[158]: Künyesi Ebû Hamra'dıt. İbn Asâkir zikretmiştir.

Hind b. Harise el-Eslemî: Esmâ'nın kardeşidir. [159]

Ebû Bekir es-Sıddîk: Hicret esnasında Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellemyin hizmetini üstlendi.

Ebul-Hamrâ: Adı Hilâl olup yukarıda hakkında bilgi verildi.

Ebû Zerr: Cündeb b. Cünâde el-Ğıfârî'dir[160] İlk müslümanlardandır. 31 veya 32 veya 33 yılında Rebeze'de vefat etmiştir.

Ebu's-Semh: Daha önce Resûlullah (sallalîahu aleyhi vesellem)'İn azatlı köleleri arasında geçti.

Ebû Sellâm el-Hâşimî: Adı Sâlim'dir. Daha önce geçti. Ensâr'dan ufak bit çocuk: Enes'den daha küçük ve adı bilinmeyen bir çocuktu.

Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in kadın hizmetçileri:



EmetuIIah binti Ruzeyne[161]: el-hâbe 'de Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet eden mahalleliler arasında zikredilmiştir.

Selmâ: Ümmü Râfi'[162]

Safiyye: Onu Hafız Ibn Hacer zikretmiştir. [163]

Meymûne[164] ve Ümmü Ayyaş: Cariyeler bölümünde kendilerinden bahsedilmiştir.

Havle: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) *İn hizmetçisi idi.

Ümmü Hafsa: Taberânî zikretmiştir.

Bereke: Ümmü Eymen el-Habeşiyye. Ümmü Habîbe binti ebî Süfyân'a hizmet ediyordu. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) *İn idrarını içen hizmetçiydi. Bu hizmetçi, Ebû Ömer'in dediğinin aksine, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı kölesi Ümmü Eymen'den başkasıdır. İbnu's-Seken der ki: Bu ikisinin isim ve künyeleri aynıydı. Ebû Umeyr ve daha başkaları onu, müşriklerden kaçağı gece bir duvara çıkması için Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e sırtını yaslayan hizmetçiler arasında zikretmişlerdir.







Peygamberin köleleri.Zaman zaman neden parasal sıkıntı çektiğini anlarsınız herhalde..

Resulullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)'in Köleleri


Nevevî der ki: Biliniz ki adlarını zikredeceğimiz bu köleler, aynı anda değil farklı farklı zamanlarda Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem) ile beraber oldular. Onlar:

Zeyd b. Harise b. Şerâhil el-Kelbî Ebû Usâme.

Eşlem: Ona İbrahim, Hürmüz ve İbrahim Ebû Râr? diyenler de olmuştur. Künyesiyle bilinir. Kıptî olup Bedir'den önce müslüman olmuştur. Daha önceleri el-Abbas'm kölesi olup, el-Abbas onu Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem)'e bağışlamıştır. Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem) de onu azad etmiştir. Resulullah (sallaliahu aleyhi veselkm)'in eşyalarını taşırdı. Resulullah (sallalîahu aleyhi vesellem) ile Uhud, Hendek ve diğer gazvelere iştirak etmiştir. Hz. Osman (radiyallahu anh)'in hilafeti döneminde Medine'de vefat etmiştir. Hz. Ali'nin hilafeti döneminde vefat ettiğini söyleyenler de olmuştur.

Ahmet b. Cez' b. Sa'lebe es-Sedûsi

Eşlem b. Ubeydullah: el-Hafiz ed-Dimyâtî, onu Hz. Peygamber'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Üseyd: el-Abbas b. Muhammed el-Endülüsî onu zikretmiştir.

Eflah: Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem)'in azatlı kölesi olup, îbn Abdülberr ve daha başkaları onu Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Enceşetü'l-Esved el-Hâdî: Kervanbaşı olup güzel bir sesi vardı.

Esed: el-Abbas b. Muhammed el-Endülüsî zikretmiştir.

Esved: Nevevî onu Teb^bu'I-Esmâ'âa zikretmiştir.

Esved: Vâdi'l-Kui'â'da öldürülen bu idi. Bir öncekinin aynısı olup olmadığı bilmiyorum ama Nevevi'nin ifadelerinden iki ayn kişi oldukları anlaşılmaktadır.

Evs: İbn Hibbân adının Ebû Kebşe olduğunu söyler. Ömer b. el-Hattâb'm halîfe seçildiği gün vefat etti.

Enese: Künyesi Ebû Musarrah'dıı. Künyesinin Ebû Mesrûh olduğunu söyleyenler de olmuştur. Serât doğumlu olup Resulullah (sallaliahu aleyhi vesellem)*e mübaşirlik yapıyordu. Sahih olan görüşe göre Ebû Bekir (radiyallahu anh)'ın halifeliği döneminde vefat etmiştir.

Eymen b. Ubeyde b. Zeyd: O, Ümmü Eymen'in oğlu olup, anne tarafindan Usâme'nin kardeşidir. İbn İshâk der ki: Resûlullah (sallallahu alevi vesellem)'in temizlik işlerine bakıyordu. Huneyn günü Resûlullah (sallallah aleyhi vesellem) ile beraber sebat edenlerdendi. Çoğunluk onun o gün şehit edildiği görüşündedir.

Bâzâm: Onu Nevevî anmıştır. el-Kutub el-Halebî der ki: Bâzâm birazdan zikredilecek olan Tahman'dan ayn birisidir.

Bedf: Künyesi Ebû Abdullah olup, İbnü'1-Esîr ve diğerleri onu zikretmişlerdir.

îbn Yezîd: İbn İshâk îbrâhîm b. Muhammed es-Sayrafî onu azatlı köleler arasında anmıştir.

Sevbân b. Bucdud: Adının Sevban b. Cahdar olduğunu söyleyenler de olmuştur. Mekke ve Yemen arasında bir yer olan Serât'tandır. Himyer'li olduğunu söyleyenler de olmuştur. Bazıları onun Elhân'U olup birileri tarafından esir alındıktan sonra Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) tarafından satın alınıp azad edildiğini ifade etmişlerdir. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) ona, dilerse kendi memleketine dönebileceğini, dilerse aralarında kalıp aile halkından birisi gibi beraber kalabileceklerini teklif etmesi üzerine, O'nunla beraber kalmayı tercih etmiş ve ne hazarda, ne seferde Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in yanından ayrılmamıştır. Humus'ta hicri 54 yılında vefat etmiştir.

Hatim: Herhangi bîr kabileye nisbet edilmemiştir. Bazı yalancılar tarafindan uydurulmuş bir şahsiyettir. Ebû İshak el-Müstemlî ve Ebû Musa onun tarikiyle, Nasr b. Süfyan b. Ahmed b. Nasr'ın şöyle dediğini işittiğini nakleder: Hâtim'in şöyle dediğini duydum: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) beni on sekiz dinara satın alıp azad etti. Onunla kırk yıl beraber oldum. el-Müstemlî şöyle der: Nasr, Hâtim'İn yüz altmış beş yıl yaşadığını söylerdi.

el-Hâfız şöyle der: Onun iddiasına göre adı geçen Hâtim'in hicri iki yüz yılının başına kadar yaşadığı anlaşılmaktadır ki, bu mümkün değildir.

Huneyn: Buhârî Tânh'inde. ve Semuyeh, onun Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in yanında bir köle olduğunu, sonra onu amcası Abbâs'a hibe etttiğini, Abbas'ın da onu âzâd ettiğini zikretmişlerdir. Huneyn, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in hizmetinde bulunanlardandı. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) abdest aldıktan sonra O'nun abdest suyunu ashab-ı kirama götürürdü. Bir defasında Resûlullah (sallallahu aleyhi veseilem)'in abdest suyunu saklaması üzerine ashab-ı kiram onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) e şikayet etmişti. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) kendisini sorguya çekince şöyle demişti: "İçmek üzere onu sakladım."

Devs: İbn Mende ve Ebû Nuaym, onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Zekvân: Tahmân'ın zikredıldiği yerde hakkında bilgi veıilecektit.

Râfi': Ona EbÛ Rafı' ve Ebu'l-Behîy de demişlerdir. Onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e Hâlid b. Saîd hibe etmiş, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) de onu kabul edip âzâd etmiştk.

Ruveyfi': Nevevî onu Tebşfb el-Bsmâ'âa. Resûlullah (sallaliahu aleyhi veselkm)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Riyâhu'l-Esved: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e mübaşirlik yapardı. Taberânî onun için: "Zenciydi" der.

Ruveyfi' el-Yemânî: Mus'ab ez-Zübeyrî ve İbn ebî Hayseme onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Zeyd b. Harise el-Kelbî: Ona "Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in sevgilisi" denirdi. Hicrî 8 yılında Mûte'de şehîd düştü. Zeyd: Hilal b. Ebû Ycsâr b. Zeyd'in dedesidir.

Zeyd b. Bula: Ebû Nuaym, İbnu'l-Cevzî ve Nevevî onu Resûlullah (sallaliahu aleyhi vesellem) 'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Sabık: İbnü'l-Cevzî onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir. Taberânî, İbn Kânı' ve el-Bâverdî onun sahabi olduğunu ifade etmişlerdir. Ebû Ömer, onun sahabi olduğunu doğrulamamış tu:.

Salim: Ebû Nuaym ve Ebû Musa, onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Sa'd: İbn Abdülberr onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in a2atlı köleleri arasında zikretmiştir.

İmam Ahmed ve Ebû Ya'lâ Sahih ravileri kanalıyla Ebû Bekir (radiyallahu anh)'m azatlı kölesi -ki bu köle Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet eden birisi olup, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) onun hizmetinden hoşnuttu- Sa'd'dan naklediyor: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) Ebû Bekir'e hitaben: "Ey Ebû Bekir! Sa'd'î a%ad el, o iyi adamdır; Sa'dh a-^ad et, o iyi adamdır; S a 'd'l a^cıd et, o iyi çıdamdır!" buyurmuştur.

Saîd b. Zeyd: Dimyatı ve Moğoltay onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Saîd b. Hayve: Kendîr'in babasıdır. İbnü'l-Cevzî onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vescîlem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Sefine: İsminde ihtilâf vardır. Kimileri: Mihrân olduğunu söylemislerdir ki, imâm Nevevî Teb^îhıt'l-E,smâ pe'l-Lffgât'ta çoğunluğun kabul ettiği ismin Mihrân olduğunu ifade etmiştir. Kimileri de isminin Ahmer olduğunu söylemişlerdir. Ebû Nuaym, el-Fadl b. Dükeyıı ve daha başkaları bu görüştedir. Bunun yanında kimileri adının Revmân, kimileri Bahiân, kimileri

Abs, kimileri Kays, kimileri Şertba, kimileri de Umeyr olduğunu söylemişlerdir. Bunu el-Hâkim Ebû Ahmed ifade etmiştir. Künyesi Ebû Abdurrahman'dır. Çoğunluğun görüşü böyledir. Künyesinin, Ebu'l-Bahterî olduğunu ifade edenler de olmuştur. ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem) ona "Serîne" lâkabını takmıştır. İmâm Ahmed ondan şöyle rivayet etmiştir: Bir gün yolculuğa çıkmıştık. Yorulan elbiselerini ve kalkanlarını (veya kılıcını) taşımam için bana veriyordu. Sonuçta üzerimde epey bir şey birikti. Benim bu halimi gören ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem): "Taşı, sen bir sefinesini gemisin" buyurdu. O gün bir (veya iki veya üç veya dört veya bes veya alü veya yedi) deve yükü taşısaydım, kaba olmadıkça bana ağır gelmezdi.

MüveUed'Ierdendi (Araplar arasında doğup büyüyen ancak aslen Arap olmayan). Onun İran asıllı olduğunu söyleyenler de olmuştur. İbn ebî Hatim şöyle der: Babamın şöyle dediğini işittim: ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem) onu satın aldı ve azad etti. Daha başkaları Ümmü Seleme'nin onu azad ettiğini söylemişlerdir. Ona: "ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in ve Ümmü Seleme'nin azatlı kölesi" denirdi. İbn Kesir şöyle der: Onun Sefine diye isimlendirilme sinin sebebi yukarıda anlatılan olay sebebiyledir. Taberi şöyle der: Müvelied olup zenci birisiydi. Aslen İranlı olup Haccâc dönemine kadar yaşamıştır.

Selmân-ı Fârisî: Künyesi Ebû Abdullah'tı.

Sender.

Şükran: Adı Salih b. Adiy olup Habeşî'dir. Bedîr'e katıldı. Sonra azat edildi. ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in mübarek cesedini yıkayanlardandı. Daha önceleri Abdurrahman b. Avfın kölesi idi. Onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hediye etti. ResûluUah (salîallahu aleyhi vesellem)'in onu saün aldığını söyleyenler de olmuştur.

Şem'ûn b. Zeyd b. Hanâfe.

Ebû Reyhâne el-Ezdi: İbn Seyyid'in-Nâs ve Moğoltay onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Salih: Nevevî Teb%fbu'/-Eswâ'dı onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Dumeyra b. ebî Dumeyra el-Himyeıi

Tahnıân (veya Bazân veya Zekvân veya Keysân veya Mihrân veya Hurmuz): Bu isimlerin hepsi bir şahsa aittir.

Ubeydullah b. Eşlem: İbnü'l-Cevzî, Nevevî, İbn Seyyid'in-Nâs ve Moğoltay onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Ubeyd b. Abdü'l-Ğaffâr.

Amrûn: Irâkî, onu ed-Dürer'de zikretmiştir.

Amrûn: Irâkî, Sfnfinde zikretmiştir.

Fudâle el-Yemânî: Şam'a yerleşmiştir.

Kafîz.

Kasır: Nevevî Teh^bu'Z-Esmâ'da onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Kirkite: Nevevî, adının Kerkice ve Kirkire şeklinde telaffuz edildiğini söylemiştir. Bazıları da Kerkere olduğunu ifade etmişlerdir. Bazı gazvelerde ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in eşyalarını taşıyordu.

Kerîb: İbnül-Esîr onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir. ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in yükünü taşıyordu.

Keysân.

Me'bûr el-Klbtî: Mukavkls onu ResûluUah (sallallahu aleyhi veselkm)'e hediye etmiştir.

Muhammed b. Abdirrahman: İbnü'l-Esîr onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Muhammed: Bazıları adının Mâyâhiyye olduğunu İfade etmişlerdir. ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem) ona "Muhammed" adını verdi. İbnü'l-Esîr onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Mid'am: Zenci olup Hımsâ müveUedlerindendi. Onu Rifâ'a b. Zeyd el-Huzâmî hediye etmiştir. Zerkeşî der ki: Onun adı Kerkere'dir. Ancak ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem) onu âzâd etti mi; yoksa köle olarak mı öldü, bunda ihtilâf vardır.

Mekhûl: İbnü'l-Esîr onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri atasında zikretmiştir.

Mihrân.

Meymûn: Nevevî Teb^fbu'I-Esmâ'da onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Nâfi* EbuVSâib: İbn Asâkir ve daha başkaları onu zikretmiştir. İbn Seyyidi'n-Nâs şöyle der: O, Nufey'in kardeşidir.

Nebîl: Nevevî ve İbn Seyyidi'n-Nâs onu ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'İn azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Nubeyh: Serât'ın müveUedlerindendir.

Nufey': Adının Mesrûh ve Nâfi' b. Mesrûh olduğunu söyleyenler olmuştur. Doğrusu adının Nâfi' b, el-Hâris b. Kelede Ebû Bekre'dir. ResûluUah (sallallahu aleyhi vesellem)'in yanına gitmek için Tâifin surundan bir

makara ile indiği için Resûlullah (salkllahu aleyhi veseliem) ("makaranın babası" anlamına gelen) ona "Ebû Bekre" demiştir. Hicrî 51 yılında vefat etti.

Nuheyk.

Hürmüz Ebû Keysân: Nevevî onu zikretmiş ve Tahmân'dan (Hürmüz olduğu söylenen) ayrı birisi olduğunu söylemiştir.

Hişâm: İbn Sâd onu Resûlullah (sallalîalıu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Hilâl b. eî-Hâris: Veya İbn Zafer Ebu'l-Hamrâ. Humus'ta ikamet etmiştir.

Vâkıd veya Ebû Vâkıd: İbn Asâkir ve Nevevî onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesel!em)'İn azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Verdân: Nevevî ve Ebû Saîd en-Neysâbûrî zikretmişlerdir.

Yesâr: Onu Uraniylerin öldürüp organlarını parçaladıkları nakledilir. Seleme b. el-Ekva' (radiyallahu anh)'dan şöyle nakledilmiştir: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet eden Yesâr adında bir köle vardı. Resûlullah onun güzel namaz kıldığını görünce, onu âzâd etti.

Ebû Esîle: Nevevî Tebşfbu'f-Esmâ'âa onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiş ve adının Eşlem olduğunu ifade etmiştir. Kimileri ise, başka bir adı olduğunu söylemişlerdir.

Ebû Usâme: Nevevî Tehq7bu'l-Esmâ'da onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Ebû'l-Beşît: Ebû Mûsâ onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikre tmiştir.

Ebû Bekre: Nevevî Tebvfbu'l-Esmâ'âa, onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Ebu'l-Hamrâ es-Sülemî: Adında ihtilâf vardır.

Ebû Râfi': Nevevî Teh%?bu'l-Esmâ'da onun adının Eşlem olduğunu zikretmiştir. Kimileri ise, başka bir adından söz etmişlerdir. Kendisi el-Behâ' b. ebî Râfİ'nin babası olup, İbn Asâkir onu Resûlullah (sallallahu aleyhi veseUem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiş ve Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in çobanı olduğunu belirtmiştir.

Ebû Reyhâne.

Ebû Selmâ: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in çobanı olup kendisine Ebû Sellâm diyenler olmuştur.

Ebu Semh: Adının Ebû İyâd olduğunu söyleyenler de olmuştur. Nerede vefat ettiği belli değildir.

Ebû Safiyye: İbn Asâkir, İbnü'1-Esîr ve Nevevî Teb~ıbu'-Esmâ'âa onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)>in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Ebû Dumeyra: Buhâri der ki: Al-i Zî Yezîn'e mensup olup, adı Sa'd el-Hımyerî'dir.

Ebû Ubeyd.

Ebû Useyb: Adının Ebû Useym olduğunu söyleyenler de olmuştur. Kimileri Ahmed, kimileri de Murre adında olduğunu söylemişlerdir.

Ebû Kayle.

Ebû Kebşe el-Enmârî: Meşhur görüşe göre Müzhâc Enmâr'larındandır. Adıyla ilgili çeşitli görüşler vardır. Meşhur olanı Süleym'dir. Evs diyenler de olmuştur. Bedir ve ondan sonraki bütün gazvelere iştirak etmiştir. Ömer b. el-Hattâb (radiyallahu anh)'m halîfe olduğu gün vefat etmiştir.

Ebû Lübâbe: Onu Muhammed b. Habîb zikretmiştir. İbnü'1-Esîr onun Habeşî olduğunu ifade etmiştir. Nûbeli olduğunu ifade edenler de olmuştur. Ebû Saîd en-Neysâbûrî onu Resûlullah (salIaBahu aleyhi vesellem)'in azadı köleleri arasında zikretmiştir.

Ebû Lakît: İbn Habîb zikretmiştir. İbnü'1-Esîr onun Habeşli olduğunu ifade etmiştir. Bazıları da Nûbeli olduğunu söylemişlerdir.

Ebû Muveyhibe: Müzeyne müvelledlerinden olup adı bilinmemektedir.

Ebû Hind el-Haccâm: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesclîem) Hudeybiye dönüşünde onu satın almış ve azad etmiştir. Ebû Sa'd en-Neysâbûrî ve diğerleri onu zikretmişlerdir.

Ebû Vâkıd: İbn Seyyidi'n-Nâs ve Moğoltay zikretmişlerdir.

Ebul-Yüsr: Ebû Saîd en-Neysâbûrî onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Taberânî güvenilir ravilerle Enes (radiyaHahu anh)'dan naklediyor: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'İn iki kölesi vardı. Biri Habeşî, diğeri Kıptî idi. Bir gün birbirlerine: "Yâ Habeşî!" "Yâ Kıptî!" diye dalaştılar. Bunun üzerine Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) onlara: "Birbirinize böyle demeyin, •?jra si\ Muhammed âİindenşimt(j'aijesindensinitç." Zâdu'l-Me'âd'&z. denir ki: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in kölelerden azad ettiği kimseler cariyelere oranla daha çoktur.




Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)'in Kadın Köleleri (Cariyeleri)


Sırasıyla şunlardır:

Emetuliah binti Ruzeyne: Doğru olan, annesi Ruzeyne'nin sahâbi olduğudur.

Umeyme: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e abdest suyunu hazırlardı Ibnu's-Seken onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Ümmü Üsâme b. Zeyd b. Harise.

Binti Sa'lebe b. Amr b. Husayn el-Habeşiyye.

Bereke: Künyesi Ümmü Eymen olup Hz. Peygamber'in bakıcılığını yapıyordu. İlk müslüman olanlardan olup, hem Habeşistan'a, hem de Medine'ye hicret edenlerdendi. Hafız İbn Hacer der ki: Habeşistan'a hicret etmemiştir. Osman (radiyallahu anh)'m hilâfetinin başlarında vefat etti. Habeşistan'da Ümmü Habîbe'yle beraber olan Bereke Ümmü Eymen el-Habeşiyye başka birisidir.

Berîre: İbn ebî Şeybe, Abdullah b. Bureyde'nin şöyle dediğini nakletmiştir: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) gece uyandığında Berîre adında bir hizmetçisini çağırırdı. Hafız İbn Hacer şöyle der: Onun, Aişe'nin azadı kölesi olması muhtemeldir. Kendisine "Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı kölesi" denilmesi mecazendir.

Hadira: İbn Sa'd, el-Belâzürî ve İbn Mende zikretmişlerdir.

Huleyse: Hafsa binti Ömer'in kölesidir. İbn Kesir onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir.

Havle: Hafs b. Saîd'in büyükannesidir. Ebû Ömer onu zikretmiştir. Rabîha.

Kuraziyye: Dimyati onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azadı köleleri arasında zikretmiştir.

Rezîne: Adının Zenne olduğunu söyleyenler olduğu gibi Ruzeyfle diyenler de olmuştur. Safiyye'nİn azath kölesİdk. Bazıları onu Resûlullan (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet eden azath köleleri arasında zikretmişlerdi!"-

Ebû Ya'lâ ve İbn ebî Asım, Resûlullah (sallailalm aleyhi vesellem)'in Benî Kurayza'ya karşı yaptığı gazvede Safiyye'yi esir aldığı, arkasından onu azad ettiği ve mehir olarak da ona Rezîne'yi verdiğini nakletmişlerdir. Buna göre Öncelikle Resûlullah'ın kölesi olduğu anlaşılmaktadır. Ancak gerçek olan sudur ki, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) Safİyye'ye azad etmiş ve onu azad etmesini mehri saymıştır.

Ravza: Amr b. es-Saîd es-Sakafî'nin hadîsinde adı geçmiş olup, o hadis içerisinde: "Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem), Ravza adında bir kadın köleye... dedi" ifadesi yer almaktadır.

Radvâ: İbn Sâd ve daha başkaları zikretmiştir.

Reyhâîie binti Şem'ûn: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in zevcelerinden bahsedilirken hakkında bilgi verilmişti.

Rukâne: Ebu'l-Hasan Ali b. el-Fadl el-Makdisî, Tabakalında zikretmiştir.

Sedîse (Südeyse şeklinde de geçmektedir) el-Ensâriyye: Hafsa binti Ömer'in azatlı kölesi olduğu söylenir. İbn Kesîr onu Hz. Peygamber'in azatlı cariyeleri arasında zikretmiştir.

Selâme: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in oğlu İbrahim'in dadısı idi. İbnü'1-Esîr ondan bahsetmiştir.

Selmâ Ümmü Rafı': Ebû Râfı'nin azath kölesi olup Ebû Musa onu cariyeler arasında zikretmiştir.

(İkinci bir) Selmâ: İbn Sa'd Ttf/;^/inda, Zeyneb binti Cahş'ın biyografisinden bahsederken onu zikretmiştir. el-Hâfız İbn Hacer der ki: Kanaatimce bundan önce zikredilen Selmâ, bu Selmâ'dır.

Şîrîn: Kıpti Mâriya'nın kız kardeşi olup Resûlullah (sallallahu aleyhi veseilem)'in oğlu İbrahim'in teyzesidir. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) onu Hassan b. Sabit (radiyallahu anh)'a hibe etmiştir.

Safiyye: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellemj'm hizmetçisidir.

Unkûde: Ümmü Sabîh el-Habeşiyye olup Aişe'nin câııyesidir. Adının Hediye olduğu, ancak Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in ona Unkûde ("salkım") adını verdiği nakledilir. Ebû Nuaym böyle nakletmiştir. Adının Gufeyre olduğunu söyleyenler de olmuştur. İbn Kesîr onu azatlı köleler arasında zikretmiştir. Derim ki: Adının geçtiği hadis batıldır.

Fiddıyye: Fâtıma (radiyallahu anhâ)'nın cariyesi olup İbn Kesîr onu Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azath köleleri arasında zikretmiştir, ancak bu şüphelidir.

Leylâ: Aişe (radiyallahu anhâ)'nın cariyesi olup İbn Kesîr onu Resûlull h (salkllahu aleyhi vcsellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmiştir, ancak şüphelidir.

Mâriye el-Kıbtiyye: İbrahim'in annesidir. Müminlerin annelerinde bahsedilen bölümde onun hakkında da bilgi verilmişti.

Mâriye binti Mardiyye: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı cariyesi olup künyesi Ümmü Rebâb'dır. Annesi şahabıdır.

Meymûne binti Sa*d: Binti Saîd de denirdi. Ebû Ömer ve İbn Asâkİr onu Resûlullah (sallallahu -aleyhi vesellem)'in azatlı köleleri arasında zikretmişlerdir.

Meymûne binli Ebî Useyb: Binti Ebû Anbese de denirdi. Ebû Nuaym der ki: Birincisi daha doğrudur.

Ümmü Dumeyra: Dumeyra'nın annesidir.

Ümmü Ayyaş: Ümmü Abbas diyenler de olmuştur. Resûlullah (sallallahu aleyhi veselletn) kızı Rukiyye'yi Osman ile evlendirdiğinde onu da Rukiyye'nin yanında göndermiştir.




Resûlullah (Sallallahu Aleyhi Vesellem)'in Azatlı Köleleri Dışında Kalan Hizmetçileri


Enes b. Mâlik b. en-Nadîr el-Ensârî en-Neccârî. Künyesi Ebû Hamza olup Basra'ya yerleşmiştir. Medine'deki ikameti boyunca Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e on yıl hizmet etli. Hudeybiye ve daha sonraki gazvelere katıldı. 99 yıl yaşadı. Hicrî 90 yılında vefat etti. 91, 92, 93 diyenler de olmuştur. En doğrusunu Allah bilir.

Etbed: Ebû Mûsâ el-Medînî onun hakkında bilgi vermiştir.[140]

Esla' b. Şerik b. Avf el-Eşcaî[141] Ona el-Esla' b. el-Esla' el-A'râbî de denirdi. Teh-^fbî/'l-Bsmâ' ve'l-Lüğât'ta adının Meymûn b. Yesâr olduğu ifade edilmiştir. Resûlullah (sallallahu aleyhi veselîem)'in bineğinin bakıcısı idi.

Esma b. Harise b. Saîd el-Eslemî[142]: Suffe ehlindendi.

İbn Sa'd, Ebû Hureyre (radiyallahu anh)'dan naklediyor; Hârİse'nin oğullan olan Hind ve Esmâ'yı Resûlullah (sallallahu aleyhi vese!lem)'İn köleleri olarak bilİvorum. Esma hicri 66 yılında Basra'da 80 yaşında vefat etti.

el-Esved b. Mâlik el-Esedî el-Yemânî cl-Berâ b. Mâlik b. en-Nadr: Kervanbasiydı. [143]

Eymen b. Ubeyd: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesel!em)'in dadısı olan Ümmü Eymen'in oğludur. Resûlullah (saflaBahu aleyhi vescllem)'in temizlik hizmetlerine bakar ve ihtiyaçlarını giderirdi. Huneyn gazvesinde Resûlullah (satlallahu aleyhi vesellem) ile birlikte sebat edenlerdendi.

Bukeyr b. eş-Şeddâh el-Leysî: İbn Mende ve Nevevî Tebs-ibu'l-Esmâ'da onu zikretmişlerdir. Bekr olduğunu söyleyenler de olmuştur. [144]

Bilâl b. Rebâh el-Habeşî[145]: İbn Hamâme diye bilinirdi. Hamâme de annesidir.

el-Hâfız b. Hacer, el-Mİzzî, İbn Kesîr ve daha başkaları şöyle demişlerdir: O, insanların en fasîhlerindendi. Bazılarının sandığı gibi S harfini Ş şeklinde telaffuz edecek kadar peltek değildi. Hatta bazıları bu konuda hiçbir aslı olmayan bir hadîs rivayet etmişlerdir. O hadiste Resûlullah (sallallahu aleyhi vcsellem)'in: "Bz/al'ifi S harfi Allah indinde Ş haıfıdir" dediği ifade edilir. Bilal Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in dört müezzinin ilki olup Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in aile harcamaları hizmetini yürütüyordu. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) vefat ettiğinde Şam'a gazveye çıkanlar arasında idi. Şam'da vefat etti. Medine'de vefat ettiğini söyleyenler de olmuştur. Bu görüş için Nevevî: "Bu yanlıştır, çoğunluk onun Bâbu's-Sağır'de (Şam'da bir mahallede) vefat ettiği görüşündedir" der.

Sa'lebe b. Abditrahman el-Ensârî: Resûîullah (sallallahu aleyhi vesellem) hayatta iken Allah korkusundan vefat etti. [146]

Cündüb (ve Cündeb) b. Cünâde. Ebû Zeri el-Gıfârî'dir.

Cudey' b. Nuzeyr el-Mezâdî ve el-Ka'bî. Ebû Yunus: "Sahabi olup Resûlullah (sallallahu aleyhi vese!lem)'in hizmetçilerindendi" demiştir.

Habbe b. Hâlid b. Hadrecân b. Abdurrahman b. Hadrecân b. Mâlik.

Hassan el-Eslemî: Taberî, onun Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellemy-bineğine kılavuzluk yaptığını, zikretmiş tir.

Huneyn[147]: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet eden bir köleyd" Onu Abbâs'a verdi. O da âzâd etti. Resûlullah (sallallahu aleyhi veseUemVi hizmetçilerindendi.

Hâlid b. Seyyât el-Gıfârî:[148]

Zû Mihmer[149]: Necâşî'nin erkek veya kız kardeşinin oğludur. Necâşî onu kendi yerine vekaleten Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet etmesi için gönderdi.

Rabîa b. Kâ'b el-Eslemî[150]: Künyesi Ebû Firâs olup Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'İn abdest suyunu hazırlıyordu. Hicri 23 yılında vefat etti.

Sabık: İbn Abdülberr zikretmiştir. Ebû Sellâm el-Hâşîmî[151] olduğunu söyleyenler de olmuştur.

Salim el-Hâşimî: el-Askerî[152] zikretmiştir.

Sa'd veya Saîd: Birincisi (yâni Sa'd ismi) daha çok kabul görmektedir. Ebû Bekir es-Slddîk (radiyallahu anh)'ın[153] azatlı kulesidir.

Selmâ: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azath kölesi olup adının Salim olduğunu söyleyenler de olmuştur.

Abdullah b. Revâha: Kaza umresinin yapıldığı günde Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in bineğine kılavuzluk yapmış ve böylece Mekke'ye girmişti. Mûte gazvesinde şehit edilmiştir.

Abdullah b. Mesûd: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in ayakkabı hizmetini görürdü; dışarı çıkmak istediğinde onları giydirir, içeri girdiğinde ise onları Resûlullah (saHallahu aleyhi vesellem) çıkıncaya kadar koltuğunun altında tutup beklerdi.

Ukbe b. Âmir[154]: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in katırının hizmetini görüyordu. Sefer esnasında ona kılavuzluk yapıyordu. Allah'ın Kitabını ve miras konularını iyi bilen birisiydi. Fasîh ve şâirdi. Hicri kırk yılında Muâviye'nin Mısır valisiydi. Hicrî 58 yılında vefat etti.

Kays b. Sa'd b. Ubâde el-Ensârî el-Hazrecî[155]: Buhârî, Enes (radiyalîahu anh)'dan şu rivayeti nakletmişrir: Kays b. Ubâde (radiyallahu anh), Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellemyin katında, hükümdarın katındaki konuna polisi gibiydi. Muâviye'nin halifeliğinin son zamanlarında Medine'de vefat etti.

el-Muğîte b. Şu'be es-Sekafî: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellenı)'m silahtarıydı. Arapların dâhilerinden olup, sahih görüşe göre hicri 50 yılında vefat etmiştir.

el-Mikdâd b. el-Esved el-Kindî.

Muayldb b. Ebî Fâtima[156]: Resûlullah (sallallahu aleyhi v-esellem)'in mühürü ve nafakası ile ilgileniyordu.

Nuaym b. Rabî'a b. Kâ'b el-Eslemî. [157]

Muhacir: Ümmü Seleme'nin azath kölesidir.

Hilâl b. el-Hâris[158]: Künyesi Ebû Hamra'dıt. İbn Asâkir zikretmiştir.

Hind b. Harise el-Eslemî: Esmâ'nın kardeşidir. [159]

Ebû Bekir es-Sıddîk: Hicret esnasında Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellemyin hizmetini üstlendi.

Ebul-Hamrâ: Adı Hilâl olup yukarıda hakkında bilgi verildi.

Ebû Zerr: Cündeb b. Cünâde el-Ğıfârî'dir[160] İlk müslümanlardandır. 31 veya 32 veya 33 yılında Rebeze'de vefat etmiştir.

Ebu's-Semh: Daha önce Resûlullah (sallalîahu aleyhi vesellem)'İn azatlı köleleri arasında geçti.

Ebû Sellâm el-Hâşimî: Adı Sâlim'dir. Daha önce geçti. Ensâr'dan ufak bit çocuk: Enes'den daha küçük ve adı bilinmeyen bir çocuktu.

Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in kadın hizmetçileri:



EmetuIIah binti Ruzeyne[161]: el-hâbe 'de Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e hizmet eden mahalleliler arasında zikredilmiştir.

Selmâ: Ümmü Râfi'[162]

Safiyye: Onu Hafız Ibn Hacer zikretmiştir. [163]

Meymûne[164] ve Ümmü Ayyaş: Cariyeler bölümünde kendilerinden bahsedilmiştir.

Havle: Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) *İn hizmetçisi idi.

Ümmü Hafsa: Taberânî zikretmiştir.

Bereke: Ümmü Eymen el-Habeşiyye. Ümmü Habîbe binti ebî Süfyân'a hizmet ediyordu. Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) *İn idrarını içen hizmetçiydi. Bu hizmetçi, Ebû Ömer'in dediğinin aksine, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'in azatlı kölesi Ümmü Eymen'den başkasıdır. İbnu's-Seken der ki: Bu ikisinin isim ve künyeleri aynıydı. Ebû Umeyr ve daha başkaları onu, müşriklerden kaçağı gece bir duvara çıkması için Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)'e sırtını yaslayan hizmetçiler arasında zikretmişlerdir.







Peygamberin köleleri.Zaman zaman neden parasal sıkıntı çektiğini anlarsınız herhalde.....






Konuyu gönderdiğimde daha belirgin idi ama kayıtda belirginlik kaybolduğu için bir daha yayınlamak zorunda kaldım,iyi anlaşılabilsin diye..


Saygılar..

Kardesim bu uzun konunu su an okuyamiyacagim.Ama bu konu ile yakin alakasi oldugunu zannettigim bir soru var.
Muhammed mekkeden -medineye goc ederken,yaninda gelen yuzlerce kisiyi orada 8 yil boyunca nasil doyurmustur?
Daha gece baskinlari ve ganimet olayi ortada olmadigi icin ve bu yaninda gelen insanlarinda Medine de hayvani,topragi olmadigina gore,bu kadar insan hangi finansal kaynaktan nemalanmistir?

.

barristor tarafından gönderildi.

Kardesim bu uzun konunu su an okuyamiyacagim.Ama bu konu ile yakin alakasi oldugunu zannettigim bir soru var.
Muhammed mekkeden -medineye goc ederken,yaninda gelen yuzlerce kisiyi orada 8 yil boyunca nasil doyurmustur?
Daha gece baskinlari ve ganimet olayi ortada olmadigi icin ve bu yaninda gelen insanlarinda Medine de hayvani,topragi olmadigina gore,bu kadar insan hangi finansal kaynaktan nemalanmistir?

.

Valla Barristorcuğum bedir savaşı pek verimli geçmemiş.Ama bunun telafisini kolay yapmışlar.Beni kaynukalılar gaspı.Adamlar kuyumcu,banker.Uhud savaşı yine verimli olmadığı gibi masraflı olmuş,arada bazı ufak ganimetler var gerçi ama,hendek savaşından sonra ganimetde patlama olmuş.Bildiğin gibi.Beni Kureyza,beni Nadir ve sonradan paraya para dememişler..İşte.