Konu: Dünyadan Bir Şiir / Dünyadan Bir Şair

Gene Geleceğiz

Gene geleceğiz
karşılaşmanın yollarında.
Bir bülbül kulağıma fısıldadı:
Gene geleceğiz.
Bülbüller oralarda
yaşarlar henüz.
Şakırlar yazılarımızda.
Gene geleceğiz
gölgeleri arasında özlemin,
yadırgamanın mezarlarında
bizim yerimiz de var,
bu kesin.
Yorulma gönül,
dönüşün yollarında
çökme sakın.
Gene geleceğiz,
gene.

Abu SALMA
Çeviri:A. KADİR ve Süleyman SALOM





**********
Abu SALMA kimdir?

- Yaşamı:
Filistinli şair Abu Salma, 1907 yılında İngiliz işgali altındaki Hayfa'da doğdu.
Gerçek adı Abdülkerim Al Karmi'dir.
Salma adlı şiirinden dolayı Abu Salma olarak ünlendi.

Hukuk öğrenimi gördü.
Nisan 1948'de Hayfa'nın İsrail işgaline uğraması üzerine Akka'ya taşındı.
Kısa bir süre Şam'da bulundu. Sonra yine Hayfa'ya döndü.

Abu Salma 1980 yılında yaşama veda etti.

- Ödüllerinden:
1978 Asya-Afrika Yazarlar Birliği Lotus Edebiyat Ödülü

- Şiirlerinden:
Gene Geleceğiz

- Yapıtlarından:
Halkımızın Türküleri (1959)
Mülteci (1963)
Min Filistin Rishati (Filistin'den Kalemim, 1971)
Diwan : Collected Poems (Divan : Toplu Şiirler, 1978)
Lahab al-Qasidi (Ateş Şiirleri,1984)

(Tuğrul Asi Balkar / siir.gen.tr)

Aşıkane

"Seni seviyorum" diyen o
hüzünlü bir ozandır
şarkılarını yitirmiş
Bin neşeli tarlakuşu
gözlerinde
bin suskun kanarya
boğazımda
Aşk konuşabilseydi keşke
"Seni seviyorum" diyen o
üzüntülü bir gecenin kalbidir
ayışığını arayan
Konuşabilseydi keşke aşk
Bin gülen güneş
adımlarında
bin ağlayan yıldız
arzularımda
Aşk konuşabilseydi keşke.

Ahmed ŞAMLU
Çeviri: Ayşegül SÜTÇÜ ve Hamit TOPRAK





**********
Ahmed ŞAMLU kimdir?

- Yaşamı:
1925 yılında Tahran'da doğdu.

Yirminci yüzyıl İran Fars şiirinin doruğu kabul edilen şair, öykücü, romancı, oyun yazarı, çevirmen, gazeteci, dergi yayımcısı, eleştirmendir.

Lisede okurken siyasi etkinliklerinden dolayı dört yıl tutuklu kaldı (1941-45).
1946'da idam mangasının önüne çıkarıldı, son anda hükümetin affıyla serbest bırakıldı.

Sokhane Nov (Yeni Söz, 1948), Rouzane (Pencere, 1950), Bamshad (1956) dergilerini çıkardı. 1952'de Macaristan'a gitti, burada iki yıl İran Büyükelçiliği Kültür Müşaviri olarak görev yaptı.

1974-1979 yıllarında birçok uluslararası konferansa katıldı; Avrupa ve Amerika'nın çeşitli üniversitelerinden çağrılar aldı. Avrupa ve Amerika'da yaptığı okuma turneleriyle şiirini dünyaya tanıttı.

1990'lı yıllarda hükümetin baskı ve sansürlerine karşı imzaladığı bir ''aydınlar dilekçesi'' nedeniyle baskılara uğradı. Kitaplarının yayımlanması yasaklandı.

Yaşamının son yıllarını Tahran yakınlarındaki bir yayla köyünde sürdüren Ahmed Şamlu 24 Haziran 2000 günü Tahran'da yaşama veda etti.

- Ödüllerinden:
1999 Uluslararası Stig Dagerman Şiir Ödülü

- Şiirlerinden:
Aşıkane
Ateşteki İbrahim'in Şarkısı
Ayda'ya Dört Şarkı
Ayna Bahçesi
Eşikte
Genel Aşk
Kara Şarkı
Övgü Ve Şükür İçin Bir Şarkı
Ölümden...
Vartan'ın Ölümü

- Yapıtlarından:
Forgotten Melodies (Unutulmaz Ezgiler) 1948
Steel and Emotion (Çelik ve Duygu) 1954
Garden of Mirrors (Aynaların Bahçesi) 1961
Dust Elegies (Toprak Ağıtları) 1970
Blossoming in the Fog (Siste Çiçek Açma) 1971
Tale of Mother Sea's Daughters (Deniz Ananın Kızlarının Öyküsü) 1978

- Türkçe'de Ahmed Şamlu:
Ova Büsbütün Sis (İyi Şeyler Yayıncılık, 1998)
Bana Aydınlıktan Söz Et (Adam Yayınları, 2000)
Ey Aşk, Ey Aşk Mavi Yüzün Görünmüyor (YKY Yayınları, 2004)

(Tuğrul Asi Balkar ve Hamit Toprak / siir.gen.tr)

Kadın

Orkide canına kıyıyor senin ellerinde.
Ölüyor kalçalarını yalayan okyanus.
Neden zorla tutuyorsun içinde
beyaz arılar giyinmiş iskeletimi?
Çürük meyvelerden bir kolye gibi
satıyorsun ekvatorumu. Bir deniz hayvanı
kabuğuyum sağ göğsüne asılı.
Küfür dersleri için hangi öğrencileri seçeceksin?
Sözcüklerin ağır, boğazına kadar kan dolu.
Masalın cahil. Al kırbacını
ve güçsüz sözümden al hıncını.
Kadın, senin etinde kendi üzerime tükürüyorum.

Alain BOSQUET
Çeviri: Aytekin KARAÇOBAN





**********
Alain BOSQUET kimdir?

- Yaşamı:
1919 yılında Odessa’da (Ukrayna) doğdu.
Asıl adı Anatole Bisk (Bisque)’tir.

1920 li yıllarda ailesi Bulgaristan’a göç etti.
Varna ve Sofya’da yoksulluk içinde yaşadılar; 1925’te Belçika’ya geçtiler.

Brüksel Özgür Üniversitesi (Université Libre de Bruxelles) ve Sorbonne Üniversitesi’nde felsefe öğrenimi gördü. Belçika vatandaşlığına kabul edildi. 1940 yılında Belçika, Almanya tarafından işgal edilince orduya katıldı. Belçika ve Fransa orduları dağıtılınca çeşitli Avrupa ülkeleri ve Havana üzerinden, 1942 yılında New York’a kaçtı.

New York’ta, De Gaulle yanlısı Fransız gazetesi La Voix de la France’ta çalışmaya başladı, André Breton ve Saint John Perse gibi göçmen Fransız ozanlarıyla tanıştı. Ardından Amerikan ordusuna yazılarak ABD vatandaşlığına geçti. ABD ordusunda iken Normandiya ve Versailles’a geldi; savaşın son günlerinde ve sonrasında bir süre Berlin’de bulundu.

1951 yılında Paris’e döndü ve kendini bütünüyle edebiyat çalışmalarına verdi. Combat, le Figaro, le Monde, la Nouvelle Revue Française, Nota bene’de çalıştı. Fransa vatandaşlığına 1980 yılında geçti. Belçika Kraliyet Fransız Dil ve Edebiyatı Akademisi ile Quebec Edebiyat Akademisi üyesi olan Bosquet, Mallarmé Akademisi’nin başkanlığını yaptı.

Yaşamı sürgünler ve savruluşlarla geçen Alain Bosquet, kendini bu gezegende yerleşmiş bir yabancı olarak görmüş ve yapıtlarında her zaman aynı anda bütün dünyaya seslenme özlemini dile getirmiş; ses öğesini şiirinde gizli notalama gibi kullanmış, çağrışımı sınırlı ama şaşırtıcı imgelere dayalı arı bir şiir kurmuştur.

Alain Bosquet 17 Mart 1998 günü Paris’te yaşama veda etti.

- Ödüllerinden:
1952 Guillaume Apollinaire Ödülü
1968 Fransız Akademisi Büyük Şiir Ödülü
1978 Fransız Eleştirmenler Sendikası Ödülü

- Şiirlerinden:
Kadın
Kuşku
Ozanın Aşkı
Rüzgâr
Sıradan Gün
Sözcüklerin Yazgısı
Tan Olmak
Tanımsız
Tanımsız Şiir
Yalancı Çınar
Yanardağları Sen Biçimlersin
Yaşamak Öldürmektir
Yazacağım

- Yapıtlarından:
Langue morte (Ölü Dil, 1952)
Premier testament (Birinci Vasiyet, 1957)
Deuxième testament (İkinci Vasiyet, 1959)
Maitre objet (Temel Nesne, 1962
Notes pour un amour (Bir Aşk İçin Notlar, 1972)
Notes pour un pluriel (Bir Çoğul İçin Notlar, 1974)

- Türkçe'de Alain BOSQUET:
Alain Bosquet Yaşamı Sanatı Şiirleri (Berfin Yayınları, 1995)

(Tuğrul Asi Balkar / siir.gen.tr)

O'na

Anımsıyorum o büyülü ânı
Karşımda beliriverdiğin,
Uçup gidici bir hayal gibi,
Dehası gibi saf güzelliğin.

Bunluklarında ümitsiz hüznün,
Telâşın yorucu tasalarında,
Çınlardı o tatlı ses uzun uzun,
O güzelim çizgiler görünürdü bana.

Yıllar geçti. İsyancı dalgalarında fırtınaların
Dağılıp söndü eski hayaller,
Unuttum tatlı sesini senin
Ve silindi Tanrısal çizgiler.

Issızlıkta, karanlığında tutsaklığın
Sessizce uzayıp gidiyordu günlerim
Tanrısız, esinsiz, gözyaşsız,
Yaşamsız ve sevgisizdim.

Ve bir an geldi, uyandı ruhum:
Ve işte sen yeniden belirdin,
Bir hayal gibi, uçup giden,
Dehası gibi saf güzelliğin.

Ve yürek çarpıyor bir esrimeyle,
Ve yeniden canlanıyorlar onda
Tanrısallık da, esin de,
Yaşam da, gözyaşı da, aşk da.

Aleksandr Sergeyeviç PUŞKİN
Çeviri: Ataol BEHRAMOĞLU





**********
Aleksandr Sergeyeviç PUŞKİN kimdir?

- Yaşamı:
Rus şair, roman, öykü, oyun yazarı ve edebiyat eleştirmeni Aleksandr Sergeyeviç Puşkin, 1799 yılında Moskova'da doğdu.
Soylu bir ailenin oğluydu.

İlk eğitimini çocukluk yıllarında evinde aldı.
Daha sonra Selo Lisesi'nde Rus, antik ve Batı Avrupa edebiyatı üzerine eğitim aldı. Dışişleri Bakanlığı'nda çalışmaya başladı.

Yazdığı özgürlükçü şiirleri ve taşlamaları yüzünden, Güney Rusya'ya sürüldü.
Üç yıl süreyle Kafkasya ve Moldova'da yaşadı.
1826 yılında Çar I. Nikolay, Puşkin'i Moskova'ya geri çağırdı.

1831'de Natalya Gonçarova'yla evlendi.

Aleksandr Sergeyeviç Puşkin, saray entrikalarıyla kışkırtıldı ve 10 Şubat 1837 günü St. Petersburg'daki düello sonunda yaşama veda etti.

Fransız Aydınlanma dönemini inceleyen; klasik Batı edebiyatını ve Rus halk ruhunu sentezleyerek, Rus Edebiyatı'nda "gerçekçilik akımı"nı başlatan; yarattığı yeni edebiyat diliyle çağdaşlarını ve sonraki kuşakları etkileyen Puşkin, lirik şiirin ve özgürlüğün sesi olarak, modern Rus Edebiyatı'nın oluşmasına en çok katkıda bulunan, Rus edebiyatının ilk önemli kişiliği olarak kabul edilen yazın ve düşün adamıdır.

Gogol'ün, "O, olağanüstü bir olaydır" dediği Puşkin için Dostoyevski daha mistik bir tavırla "Puşkin, bize gelecekten haber veren bir peygamberdir" tanımlamasını yapar.

- Şiirlerinden:
Gece Sisi Kaplamış Tepelerini Gürcistan'ın
Kleopatra Ve Âşıkları
O'na
Şair
Şair'e Seviyordum Sizi

- Yapıtlarından:
Kafkas Tutsağı (Kavkazski plennik, 1822)
Bahçesaray Çeşmesi (Bahcisarayski fontan, 1824)
Çingeneler (Çigane, 1827)
Kolomna'daki Küçük Ev (Domik v Kolomne, 1830)
Yevgeni Onegin (1833)
Bronz Süvari (Medni vsadnik, 1837)

- Türkçe'de Aleksandr Sergeyeviç PUŞKİN yapıtlarından:
İnsanüstü Bir Anıt Diktim Kendime (Adam Yayınları, 1996)
Seçme Şiirler (Yön Yayıncılık, 1998)
Bakır Atlı (İyi Şeyler Yayıncılık, 1999)
A.S.Puşkin Aşk Şiirleri (Everest Yayınları, 2003)
Çar Sultan (YGS Yayınları, 2003)
Prenses ve Yedi Kahraman (YGS Yayınları, 2003)
Uçuyor Troyka Yel Gibi (Adam Yayınları, 2003)
Yevgeni Onegin (Yapı Kredi Yayınları, 2003)
Yevgeniy Onegin (Everest Yayınları, 2003)
Seviyorum Sizi-Seçme Şiirler (Türkiye İş Bankası Yayınları, 2006)

(Tuğrul Asi Balkar / siir.gen.tr)

Ada

Anne, sen uykudayken,
rüzgârla kırbaçlanmış,
türkü söylerken bizi kuşatan sular
ezgisini yitirmiş şarkıların sesinde
yaşarsın
çıplak ve unutulmuş ve kıraç.

Ada:
Senin tepelerin ve vadilerin
zamanın geçtiğinin farkında değil.
Onlar düşlerinde kaldı
-çocuklarının düşlerinde-
esmekte olan rüzgârların
ve uçmakta olan tasasız kuşların.

Ada:
Kızıl dünya biçimlendirdi bir tepe gibi sonsuzluğu!
-taş kalpli yeryüzü-
bütün gücüyle bağlarken rüzgârları
engebeli uçurumlar önünü kesmekte tüm ufukların!

Amilcar CABRAL
Çeviri: Kenan HANOK





**********
Amilcar CABRAL kimdir?

- Yaşamı:
Gine-Bissau’nun bağımsızlık mücadelesinin önderi Amilcar Cabral, 1921 yılında Cabo Verde’de doğdu.

Ailesi varlıklıydı, sömürgeci Portekizlilerle ilişkileri vardı.
Cabral bu sayede kültürlü bir eğitim ortamı içinde büyüdü.

Yetişme dönemini belirleyen en önemli olaylar, İkinci Paylaşım Savaşı yıllarında, savaş koşulları ile birleşen kuraklıkların yol açtığı, binlerce kişinin ölümüne yol açan kıtlık ve Faşist Portekiz birliklerinin ırkçı baskıları olmuştur.

1945 yılında Portekiz’in başkenti Lizbon’da kaydolduğu Yüksek Ziraat Okulu’nu 1951’de bitirip tarım mühendisi oldu.

Öğrencilik yıllarında edebiyatla da ilgilenmeye başladı.

Henüz Lizbon’dayken Centro de Estudos Africanos (Afrika Araştırmaları Merkezi) içinde ilk politik faaliyetlerine başlamıştı. Lizbon’da Portekiz Tarım İstasyonu’nda stajyer olarak çalışırken, Bissau’ya naklini yaptırdı.

Bissau’ya gelen Amilcar Cabral, kısa sürede yasal olarak politik faaliyet yürütebilmenin olanaksızlığını kavradı ve 1956’da, ülkesinin kaderini değiştirecek olan tarihsel kararını vererek, arkadaşlarıyla birlikte Partido Africano de Idependência da Guiné e Cabo Verde’yi (Gine ve Capo Verde’nin bağımsızlığı İçin Afrika Partisi-PAIGC) kurdu. PAIGC’nin hedefi, ülkenin bağımsızlığa kavuşturulması, emperyalist güçlerle yapılan tüm anlaşmaların kaldırılması ve temel üretim araçlarının kamulaştırılmasıydı.

1959 yılındaki 50 kişinin öldürülmesiyle sonuçlanan genel grevden sonra, 15 Kasım 1960’ta, PAIGC bir bildiriyle Portekiz’den, Portekiz Gine’si ile Cabo Verde Adalarına bağımsızlık vermesini, buradaki üslerini kaldırarak askeri gücünü çekmesini ve tüm siyasi tutukluların serbest bırakılmasını istedi. Elbette ki bildirinin, artan sömürgeci baskıdan başka hiçbir sonucu olmadı ve PAIGC’ın silahlı mücadele süreci de başlamış oldu. Sabotaj ve ani baskınlarla gelişen direniş, 1963’te PAIGC’nin örgütlediği bir halk ayaklanmasına dönüştü.

1964’ün başında parti, ülkenin üçte birine egemen olmuş, programına uygun tarım kooperatifleri kurarak eğitim ve sağlık alanında ilk kez toplumsal çözümleri denemeye başlamıştı. Afrika’nın neredeyse tamamına yayılan diğer direnişçi güçlerden de destek alan parti, 1966’da ülkenin yarısını kontrolü altına almıştı. Sömürgecilerin “reform” aldatmacasını reddeden parti, 1972’de hakim olduğu topraklarda genel seçimleri gerçekleştirdi ve ilk ulusal halk meclisi toplandı.

Çaresizlik içinde son günlerini yaşayan sömürgeciler, içinde bulunduğu güç durumdan kurtulabilmek için devrimin önderlerini hedef almayı seçti ve Amilcar Cabral, 20 Ocak 1973 gecesi Gine Halk Cumhuriyeti’nin başkenti Konarkri’de sömürgeci Caetano rejiminin ajanları tarafından katledildi.

Cabral’ın düşü ölümünden kısa bir süre sonra gerçekleşti ve Ulusal Halk Meclisi 1973’te cumhuriyeti ve bağımsızlığı ilan etti.

Yeni devlet, aynı yılın Kasım ayında Birleşmiş Milletler tarafından tanındı.
Faşist Salazar diktatörlüğünün Nisan 1974’te yıkılmasıyla, Portekiz de yeni devleti tanıdı.

Cabral bütün hayatını, şiirle başlattığı, silahla südürdüğü mücadelesine adamış, özel hayatını, gündelik zevkleriyle aşklarını bu uğurda hiçe sayabilmiş ve mücadelesini inatla sürdürmüş bir önderdi.

- Şiirlerinden:
Ada
İşte Sevgili Yurdum

- Yapıtlarından:
Gine'de Devrim: Bir Afrika Halkının Kurtuluş Mücadelesi
Son Konuşmalar: Kaynağa Dönüş

(bydigi.net)

İnsanların Yakınlığında Gizemli Bir Çizgi Var

İnsanların yakınlığında gizemli bir çizgi var,
Bu çizgiyi aşamaz tutku ve ölesiye sevmek.
Korkunç bir ıssızlıkta varsın birleşsin ağızlar
Ve çatlasın, parça parça dağılsın yürek.

Dostluk da güçsüzdür burada, yılları da
Yüksek mutluluk ateşinin,
Ruh özgürdür ve yabancıdır burada
Ağırkanlı bitkinliğinde şehvetin.

Çılgındır koşanlar buna erişmek için,
Erişenlerse bir özlemle uğramıştır bozguna.
İşte şimdi anladın sen, niçin
Çarpmıyor artık yüreğim avuçlarında.

Anna AHMATOVA
Çeviri: Azer YARAN





**********
Anna AHMATOVA kimdir?

- Yaşamı:
Rus Edebiyatının en büyük kadın şairi, Akmeizm akımının temsilcisi Anna Ahmatova yılında Ukrayna’da Odessa yakınlarında Bolşoy Fontan’da doğdu. Asıl adı Anna Andreyevna Gorenko idi.

Çocukluğu Çarskoye Selo’da ve Petersburg’ta geçti. Kiev ve Petersburg Üniversitelerinde hukuk,edebiyat ve tarih öğrenimi gördü. 1910 yılında Akmeist okulun kurucusu ünlü şair Nikolay Gumilyov’la evlendi. İtalya, Fransa ve Almanya’yı gezdi. 1917 Ekim Devrimi öncesinde eşinden ayrıldı,

1918’de 1921 yılına dek sürecekikinci evliliğini Vladimir Shileyko ile yaptı. Nikolay Gumilyov 1921’de kurşuna dizilerek öldürüldü. Gumilyov’la olan evliliğinden olan oğlu Lev Gumilyov 1938-1956 yıllarını tutukevleri ve çalışma kamplarında geçirdi. Üçüncü eşi Nikolay Punin de 1949’da tutuklandı, 1953’te Sibirya’daki çalışma kampında yaşamını yitirdi.

Anna Ahmatova'nın şiirleri 1925-1946 yılları arasında çeşitli engellemelerle karşılaştı. Daha sonra ise aşırı kötümser, erotik, mistik, Rus halkına ve siyasete karşı duyarsız olduğu gerekçesiyle ‘burjuvalık’la ve ‘bireycilik’le suçlanarak yasaklandı, Sovyet Yazarlar Birliği’nden çıkarıldı, var olan kitapları yok edildi. Şiirleri üzerinde baskı, engelleme ve yasaklamalar 1953 yılında Stalin’in ölümüne kadar sürdü.

Bu süre içinde edebiyat eleştirisi, Puşkin üzerine incelemeler, Victor Hugo, Rabindranath Tagore, Giacomo Leopardi, ve çeşitli Ermeni ve Koreli şairlerden çeviri ve incelemeler yayınladı. 1964’te Etna Taormina Şiir Ödülü’ne değer görülen Anna Ahmatova’ya, 1965’te Oxford Üniversitesi Onursal Edebiyat Doktoru unvanı verilmiştir. Kısa, lirik, içten konuşma tarzında, Rus halk şarkılarının esintilerini taşıyan şiirleri, içerdiği duyguyu okuyanın iliklerine dek duyumsatan, bireysel ve toplumsal insanlık durumlarını içe dönük kırılgan bir derinlik ve incelikle, mistik çağrışımlarla dile getirir.

Anna Ahmatova 5 Mart 1966 günü Moskova yakınlarında Domodedovo’da yaşamını yitirdi.

- Ödüllerinden:
1964 Etna Taormina Şiir Ödülü

- Şiirlerinden:
Aynı Bardaktan İçmeyeceğiz
Bilmiyorum, Yaşamakta Mısın, Öldün Mü?
Biri Ölünce
Esin Perisi
Gri Gözlü Kral
İnsanların Yakınlığında Gizemli Bir Çizgi Var
Ne Çok İsteği Var Tatlı Yârin!
Son Karşılaşmanın Şarkısı
Taş Bir Sözcük Düştü Parçalandı
Yaban Balı Özgürlük Kokar
Yurt

- Yapıtlarından:
Vecher (Akşam,1912)
Chyotki (Tesbih, 1914)
Belaya staya (Beyaz Sürü, 1917)
Podorozhnik (Sinirotu,1921)
Anno Domini MCMXXI (1922)
Iva (Söğüt,1940)
Iz şeşti knig (Altı Kitaptan, 1940)
Izbrannoe (Seçme Şiirler,1943)
Stihotvoreniya (Şiirler, 1958)
Beg vremeni (Zamanın Koşusu,1958)
Sed'maya kniga (Yedinci Kitap, 1958)
Stihotvoreniya 1909-1950 (Şiirler 1909-1950; 1961)
Poema bez geroya (Kahramansız Şiir, 1962-1976)
Rekviem (Requiem, 1963)
Anna Ahmatova Toplu Şiirler (İki cilt, 1986)

- Türkçe'de Anna AHMATOVA yapıtlarından:
Yaban Balı Özgürlük Kokar, Ada Yayınları
Seçilmiş Şiirler, Adam Yayınları
Şiirler, İyi Şeyler Yayıncılık
Anna Ahmatova Dünya Şiir Mitosları, Gendaş Kültür Yayınları
Ardından Varlık Yayınları

(Tuğrul Asi Balkar/siir.gen.tr)

Yıldızlı Gece

Şehir yerinde değil,
sıcak gökyüzünde boğulan bir kadın gibi
yükselip kayan karaşın bir ağaç dışında,
Şehir sessiz, kaynıyor gece onbir yıldızla
Ah! yıldızlı yıldızlı gece!
Ben böyle ölmek istiyorum

Hareket halinde. Her biri canlı
Ay bile esniyor turuncu rengiyle
sürmek için çocukları, bir tanrı gibi, gözünden
Yaşlı ve esrarlı bir yılan yıldızları yutuyor
Ah! yıldızlı yıldızlı gece!
Ben böyle ölmek istiyorum:

atılıp kollarına gecenin canavarının
o büyük ejderha tarafından yutularak
hayatımdan kopmak istiyorum, izsiz işaretsiz
ne bir dans
ne bir ağlama.

Anne SEXTON
Çeviri: Şükrü KAYA





**********
Anne SEXTON kimdir?

- Yaşamı:
1928 yılında Massachusetts (ABD) eyaleti Newton'da doğdu.
Tam adı Anne Gray Harvey Sexton'dır.

Garland Junior kolejini bitirdi.
Genç sayılabilecek yaşta 19 unda Alfred Muller Sexton II ile evlendi.
1953 yılında depresyon tanısıyla Westwood Lodge'da tedavi gördü.
Kızının doğumundan sonra 1955 yılında yeniden aynı hastaneye yatırıldı.
Tedavi için doktoru tarafından şiir yazmaya teşvik edilen Sexton, 1957'de Boston Üniversitesi'nde Robert Lowell'un şiir sanatı seminerlerine Sylvia Plath ile birlikte katıldı. Modellik ve kütüphanecilik yaptı, çeşitli lise ve üniversitelerde ders verdi.

Şiirleri, kendi yaşamını dışa vuran yoğunluk ile önem taşıyan ve "itirafçı" geleneğin (confessional poetry) kadın şairleri arasında yer aldı.

Anne Sexton, 4 Ekim1974 günü Massachusetts eyaleti Weston'da yaşamına kendi elleriyle son verdi.

- Ödüllerinden:
1967 Pulitzer Ödülü, "Live or Die" (Yaşa ya da Öl, 1966) adlı yapıtı ile

- Şiirlerinden:
Auschwıtz'den Sonra
Sözcükler
Böyle Birisi
Yıldızlı Gece

- Yapıtlarından:
Tımarhaneye Giderken ve Dönerken, 1960
Bütün Sevdiklerim, 1962
Yaşa ya da Öl, 1966
Aşk Şiirleri, 1969
Dönüşümler, 1971
Delilik Kitabı, 1972
Ölüm Defterleri, 1974
Tanrı'ya Doğru Korkunç Kürek Çekiş, 1975
Mercy Caddesi 45, 1976
Dr Y için Sözcükler: Derlenmemiş Şiirler ve Üç Öykü, 1978
Toplu Şiirler, 1981

- Ülkemizde Yayınlanan Yapıtlarından:
Kilitli Kapılar (Artshop Yayıncılık, 2006)

(derleme)

Bir Adam, Bir Kuş...

Alacakaranlıkta beyaz bir kuş konar omzuna,
kucaklar onu şen şakrak, fısıldar:

-Haydi bu yalnız gecede
gizlenelim senin düşlerine…
-Ödünç ver kanatlarını
Uçayım boydan boya yalnız göğü…

Kuş uyuyakaldı. Adam hâlâ uçuyor
bir başına dilinin göklerinde boydan boya…

Ante POPOVSKİ
Çeviri: Tuğrul Asi BALKAR





**********
Ante POPOVSKİ kimdir?

- Yaşamı:
Makedon şair Ante Popovski 1931 yılında Batı Makedonya’da Dehar iline bağlı Lazaropole köyünde doğdu.
Üsküp TıpFakültesi’ni bitirdi. Bir süre hekimlik yaptı.
1960 yılından sonra tamamen sanatıyla ilgilendi. Nova Makedonija gazetesinde yayın yönetmeni olarak çalıştı. Makedonya Yazarlar Birliği başkanlığı görevini iki dönem sürdürdü. Struga Şiir Akşamları Festival Komitesi’nde başkanlık yaptı.
Yapıtları birçok dile çevrilen, deneme, eleştiri ve çeviri alanlarında da ürünler veren Ante Popovski “Miladinov Kardeşler”, “11 Ekim”, “Koço Ratsin”, “Goceva povelba”, “Struga Şiir Akşamları”, “Premio Europa” uluslar arası en iyi şiir ödüllerine lâyık görüldü.
Ante Popovski, 1 Ekim 2003 günü yaşamını yitirdi.

- Şiirlerinden:
Bekleyeceğim
Bir Adam, Bir Kuş…
Diyalog
Haber
Kanayan Ağaç
Mezar Yazıtı
Pavlov ve Şagal Arasındaki Konuşma
Soruşturma
Zincire Vurulmuş Kitap

- Yapıtlarından:
Reflections (Yansımalar,1955)
The Vardar (Vardar,1958)
Samuel (1963)
Insubordination (Başkaldırma,1964)
Poppies (Gelincikler, 1969)
Stony (Taşlaştıran, 1972)
Secret Words (Gizli Sözcükler, 1975)
Love Words (Aşk Sözcükleri, 1980)
A Family Tree (Soy Ağacı,1981)
Blue Poem (Mavi Şiir,1984)
Unnamed (İsimsiz, 1988)
Providence (Tanrısal Takdir, 1995)

- Türkçe'de Ante POPOVSKİ Yapıtlarından:
Kuşu Beklerken (Tekin Yayınevi, 1991)

(Tuğrul Asi BALKAR / siir.gen.tr)

Düşümde Gördüm ki

Düşümde gördüm ki alıp götürüyorsun beni
beyaz bir patika üzeri
yemyeşil kırlar ortasında
mavi tepelere
dingin bir sabah vakti.

Hissettim ellerini ellerimde,
senin dost elini,
ve kız çocuğu sesin çaldı kulaklarımda
yeni bir çan gibi,
baharın şafağından
bakire bir çan gibi.
Ordaydılar, sesin ve ellerin,
düşümde, nasıl da gerçektiler!...
Sen yaşa, ey umut: Kim der ki
toprak aldı sinesine seni.

Antonio MACHADO
Çeviri : Adnan ÖZER




**********
Antonio MACHADO kimdir?



- Yaşamı:
İspanyol şair Antonio Machado y Ruiz 26 Temmuz 1875 yılında Sevilla'da (İspanya) doğdu.

Madrid'te Institucion Libre de Ensenanza'da ve Paris'te Sorbonne Üniversitesi'nde edebiyat üzerine öğrenim gördü. Çevirmenlik ve öğretmenlik yaptı.

İç Savaş sırasında Cumhuriyetçilerin safındaydı.
1939'da sınırı geçip Fransa'ya sığındı.

Antonio Machado y Ruiz, aynı yılın 21 Şubat günü Colliuse'da (Fransa) yaşama veda etti.

İspanyol edebiyatında döneminin umutla umutsuzluk
arasındaki gerilimini yansıtan ürünler vermiş "1898 Kuşağı" denilen hareketin önemli temsilcilerindendir.

Kuşkuculuğunu ve dolayısıyla somut elle tutulur gerçeklerden ötesine inanmadığını her fırsatta belirtti. Açıksözlü, dürüst, güvenilir ve özgürlükçü bir kişilik sergiledi.

İnsanı her değerin üstünde tutan yaklaşımıyla Kastilya insanının toplumsal-siyasal sorunlarıyla, duygularıyla, kötü yönetim ve adaletsizlik gibi olgularla uğraştı.

- Şiirlerinden:
Cinayet Gırnata'da İşlendi
Dağ Kelebeği
Düşümde Gördüm ki
Savaş
Sevgilim Meltemdir Söyleyen

- Yapıtlarından:
Soledades (Yalnızlıklar, 1903)
Campos de Castilla (Kastilya Kırları, 1912)
Nuevas canciones (Yeni Şarkılar, 1924)
Poesias completas (Bütün Şiirler, 1928)
Hora de Espana (İspanya Zamanı, 1936)

- Türkçe'de Antonio Machado Yapıtlarından:
Seçme Şiirler (Yön Yayıncılık, 1994)
Kastilya Kırları (1907-1917) (İmge Kitabevi, 1997)

(Tuğrul Asi BALKAR / siir.gen.tr)

Ars Poetica

Tazeden bir yaprak
Ağır aksak bir aşktır şiir

Dilsiz
Bir eski çağ madalyonudur

Aşınmış kayalarda biten yosun
Bir dağ kadar yalnız

Bir kuşun kanat vuruşudur
Sessiz – kelimesiz

Şiirdir – gökteki ay parçası
Çakılı şavk şiirdir

Ay doğar – batar
Karanlık yaprakları büyür ağaçların

Kış gelir yaprakların ardından
Anılar doğar – batar

Şiirdir – gökyüzündeki ay
Çakılı durur boyuna

Şiir demek
Gerçek demek

Ağıt değil bunca geçmişe
Kapalı kapı değil – kuruyan yaprak değil

Aşk için şiir
Denizlerin özgürlüğü – yeşeren çimler için

Bir oluşla gelir şiir
Yazmakla çizmekle değil.

Archibald MACLEISH
Çeviri: Cevat Çapan





**********
Archibald MACLEISH kimdir?



- Yaşamı:
ABD'li şair ve yazar Archibald MacLeish, 1892 yılında Illinois Eyaleti Glencoe kentinde doğdu.

Birinci Dünya Savaşı'na gönüllü olarak katıldı, Fransa'da topçu olarak savaştı. Savaş sonrası Yale Üniversitesi ve Harvard Üniversitesi'nde hukuk okudu, bir süre avukatlık yaptı. 1923'te Fransa'ya gitti ve beş yıl kadar Fransa'da yaşadı. Fransa'dan sonra Meksika'ya geçti. 1930'da ABD'ye döndü ve New York'ta 'Fortune' dergisinde yayın yönetmeni olarak çalıştı. 1939'da Amerikan Kongre Kitaplığı müdürlüğü görevine atandı, İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan UNESCO'da ABD'ni temsil etti. 1949'da Harvard Üniversitesi'nde profesör oldu, uzun yıllar bu görevini sürdürdü.

Archibald MacLeish, 20 Nisan 1982 günü Boston'da yaşama veda etti.

- Şiirlerinden:
İspanyol Ölüsü
Şiir Sanatı
Ars Poetica

- Yapıtlarından:
Songs for a Summer's Day (Bir Yaz Günü için Şarkılar,1915)
Streets in the Moon (Aydaki Sokaklar, 1926)
Conquistador (Fatih, 1932)
Poems 1924-1933 (Şiirler 1924-1933, 1935)
The Land of the Free (Özgürler Ülkesi, 1938)
Collected Poems 1917-1952 (Toplu Şiirler 1917-1952)
Songs for Eve (Havva İçin Şarkılar, 1954)

- Ödüllerinden:
Başkanlık Özgürlük Madalyası (1977)
Pulitzer Ödülü (1959, tiyatro dalında)
Bollingen Ödülü (1958)
Pulitzer Ödülü (1932 ve 1953, şiir dalında)
Ulusal Kitap Ödülü (1952)

(Tuğrul Asi BALKAR / siir.gen.tr)