Konu: Örümcekler Aşağı Doğru İnerken Neden Sallanmazlar?

Yüksek bir yerden ip yardımı ile aşağıya inmeye çalışan bir kişi, iniş esnasında birçok güçlükle karşılaşır. İnerken tutunduğu ip mutlaka sağa sola döner, bükülür ve ipin ucundaki kişi dengesini sağlamak ve düşmemek için büyük çaba sarf eder. Oysa örümceğin ağını oluşturan iplikçikler, örümceğin ipin ucundan aşağıya doğru kayarken güçlük yaşamasını engeller. Böylelikle örümcek sabit bir biçimde sessizce aşağıya iner. Örümceğe bu imkanı sağlayan ise ipeğinin “şekil hafızası”dır.

Dağcıların veya yüksek bir yerden ip yardımı ile inenlerin yaşadıkları güçlükleri örümceğin yaşamamasının nedeni nedir? Nasıl oluyor da aşağı iniş yolunda, ipek ipliği dönmüyor?

Çünkü , diğer tüm ipliklerden çok daha sağlam ve esnek olan örümcek ipeğini, ona “şekil hafızası” kazandıran eşsiz bir moleküler yapı ile birlikte ortaya çıkmıştır. Örümcek ipliğini oluşturan proteinlerin moleküler yapısı birbirinin içine geçmiştir. İşte bu moleküler yapı, ipliğe dönmeye karşı direnç kazandırır, burulma veya bükülme kuvvetini emer, bükülmenin ardından müthiş gevşeme kabiliyetiyle ilk şeklini geri kazanmasını sağlar. Böylece ipin ucundaki ağırlık, burulma etkisine maruz kalarak hızlı bir şekilde dönmez.

İpliğindeki Şekil Hafızası, Örümceğe Ne Kazandırır?

Bu özellik, örümceğe çevre şartları ne olursa olsun ipin ucunda aşağı sallanmış haldeyken sabit şekilde durabilme imkanı verir. Örümcek bu sayede avını sessizce ve kımıldamadan bekleyebilir, aynı zamanda düşmanlarından korunabilir.

Şekil Hafızalı Metallerin İnsan Hayatındaki Yeri

Şekil hafızalı metaller, günlük yaşamı kolaylaştıracak birçok teknolojik ürünün geliştirilmesine olanak sağlamıştır. Bunlardan bazı örnekler şöyledir:

* Çok büyük deformasyonları bile aşabilen zarar görmeyen süper elastik gözlük çerçeveleri
* Kan damarlarına yerleştirilerek pıhtıların yakalanmasında filtre görevi gören malzemeler
* Dişlerin estetik görünümündeki deformasyonları düzeltme işlevini üstlenen kavisli teller
* Açık kalp ameliyatları ve sinir sistemi cerrahisinde kullanılan malzemeler
* Yangın durumunda yanıcı ve zehirli gazların çıkışını kapatacak şekilde yapılmış yangın güvenlik valfleri, şekil hafızasına sahip metallerden üretilmektedir.

Liselerde Doğa Bilimleri Derneği Konferansı
Öğrenci Görüşleri:

Doğa Bilimleri Derneği okulumuza geldi konferans verdi, çok memnun olduk.Tekrar Bekliyoruz..


Doğa Bilimleri Derneği gönüllüleri, bize sunumlar, posterler, vidyolar verdi.Okulumuzdaki hocalar, derslerde bunlardan faydalanıyor.Bilim Kulubü olarak bizde çok faydalanıyoruz sitelerinden... www.dogabilimleridernegi.org


Okulumuzun panolarında “Doğa Bilimleri Derneği” posterleri var.Kim yaptıysa süper olmuş, çok faydalı bilgiler içeriyor.


Eşitağırlık öğrencisi olmama rağmen, bilimi, kimyayı fiziği ilk defa sevdim..Çok güzel bir sunumdu, canlılardaki teknolojilerin, günümüz teknolojisine nasıl uygulandığı anlatılıyor.Kısaca anlatmak gerekirse: Biyomimetik, insanların doğada bulunan sistemleri taklit ederek yaptıkları maddelerin, aletlerin, mekanizma ve sistemlerin tümünü ifade eden bir terimdir. Doğadaki modelleri inceleyen, sonra da bu tasarımları taklit ederek veya bunlardan ilham alarak insanların problemlerine çözüm getirmeyi amaçlayan yeni bilim dallarıdır.