Konu: Etik Var mıdır?

Tek etik yasası, etiksizliktir dersem, bu sefer de etiksiz olmakla suçlanacağım.

Ama bakacağım.Kimin suçladığına bakacağım. Gelenekçiler uzaklardan flamalarını yükseltecek.

Sizin süslü flamalarınız var, diyeceğim. Sizin topraklarınız var, dışına çıkmazsınız. Sizin özgürlüğünüz var, evinizin duvarlarında başlayıp, evinizin duvarlarınızda biter. Mülkiyet sefilliği...

Etik denilen şey, gelenekçiler tarafından ortaya koyulmuştur.Gelenekte geçmişi bugüne taşıma çabası var. Gelenekte fazlasıyla gericilik var. Gelenekler çağa ait olanı ıskalıyorlar.

Peki sizce etik diye bir şey var mıdır?

OLmalı mıdır?

Uyulmalı mıdır?

Birini öldürmek ne olursa olsun kötü müdür?

2 gündür aç olan bir çocuğun, Londra'daki Wal-Mart şubesinden bir ekmek yürütmesi kötü müdür(bkz. "hırsızlık yapma")

Ya da Wilhelm Reich'ın, "Sorun aç olan kişinin neden çaldığı değil, neden çalmadığıdır" sözüne mi kulak vermek gerekiyor.

Vardır pektabii.
Olması gerekenin lakabıdır hatta.
Olmalı mıdır sorusuna gelince de; evet, olmalıdır..

Etik gereklidir ve olmalıdır ancak her zaman sonuca bakmak yerine sürece de bakmak etik ile ilgili daha doğru kararlar vermemizi sağlar.
Örnekte verdiğiniz gibi adam öldürmek sonuca baktığımız zaman etik değildir ama bir insan kendi canını kurtarmak için adam öldürürse buna kesin bir dille etik değil diyemeyiz.

Etik vardır...
Ama evrensel bir etik anlayışı olmadığından, etik anlayışının kişisel yasalarca kişilerde ortaya çıkmasından dolayı, "Birini öldürmek her zaman kötü müdür?" ya da "Hırsızlık yapmak her zaman kötü müdür?" gibi sorulara kabul gören genel bir cevap verilmesinin önüne geçiyor.

Her bir bireyin ayrı ayrı etik anlayışı varsa, hepsi birbirinden farklı demektir. Ne yaşadıysa, ne gördüyse neyden etkilendiyse ona göre belirli etik kalıpları oluşturur kişi.

"birey toplumu oluşturan iken" çoğu vakit toplumun biriktirdiği, güne taşıdığı kuralları çiğnemekten zevk alır yada zorunlu kalır.

2 gündür aç olan bir çocuğun, Londra'daki Wal-Mart şubesinden bir ekmek yürütmesi kötü müdür? Bu örneğe sanırım bir çok kişi HAYIR derken, o işletmenin sahibi EVET diyecektir. Belkide gerçek kötülük mülkiyetin var olmasıdır.

etik, varsa bile bu topluma ait değildir. insanın kendisine aittir.

felsefede, sözcüğe karşılık bulma çabası ciddi bir uğraş olmuştur hep. sadece o eksende çalışan isimler de var. yeşil renkte bir cisim görüyorum. aynı şeye ingilizler "green" diyor. iki sözcüğün köklerinde büyük farklar var. farklı bir algı yaratıyorlar.

gördüğüm şey, "yeşil" olarak daha sevimli sanki ama "green" olarak düşündüğümde, daha katı bir algı oluşuyor içimde. daha uzak, daha sevimsiz...

etik denilen şey de biraz böyle, bu açılardan bakarsak. bütün orta çağ ve öncesinde büyük oranda antik dönemlerde, değişmez ilkeler kabul edildi hep. katı, çok katı yasalar vardı. son 200 yılda birçok evreden geçtik. suçun da tanımı büyük oranda değişti.

evrensel bir etik yasasının olamayacağı, ilk olarak iddia edildiğinde büyük bir tepkiyle karşılanmıştı. bugün de toplum büyük oranda, etik yasalarının değişmez olması gerektiği görüşündedir.yine de buraya gelen cevaplardan görüyoruz ki, "görecelilik" düşüncesi ciddi oranda güçlenmiş. daha da güçlenecek... modern çağın vahşeti ve yıkıcılığı bizi buna itiyor biraz da.

daha karmaşık olaylar görüyoruz artık. daha karmaşık yaşantılar yaşanıyor. daha derin bunalımlara giriliyor. daha uzun süreli oluyor bunlar hep.

bu konuda çıkıp "x, y'dir" demiyorum tam olarak. bu konunun kendi amacına aykırı bir önerme olacaktır.


daha çok x, y olabilir mi? x, y olabirse, buradan z'ye gidilebilir mi? z'den tekrar x'e ne ölçüde dönülecek; biçimlerinde iddialardır bunlar.

yaşamak zaten başlı başına, ölüme karşı yönelen hayli cesur bir iddia olmuştur.

etik insanın ahlaki katılımı kendi yaşam kalitesin ve kendi duygu ve düşünümleri ölçüsünde belirlemiş olduğu herkes etik kuralını kendi belirler ve yaşar etik var mıdır hııım etiğin varlığı kişilerin belirledikleri ölçülerde vardır.kimine göre fazla kimine göre ise az ama azla çok arası var olan bir durum işte... bu durum baı kişilerce deforme edilmek istemiyor mu? tabii ki edilmek isteniyor hem de çoklukla uğraşılmaktadır.nasıl mı ? pompa gibi ekranlardan yayılan o yayın etiği gözetilmeden hazırlanan programlar...

Bana göre etik belirli çoğunlukta bulunun toplulukların içerisinde oluşan,şekillenen ve yaşamda uygulanan zihni ve davranışsal eylemlerin bütünüdür. Etiğin kaynağı toplumdur. Birey toplumda bulunanlardan etkilenerek şekillenir. Örf,adet etik kelimesinin diğer isimleridir.

Etiği evrensel açıdan değerlendirecek olursak, toplumlar arası köprülere bakmamız gerekmektedir. Günümüzde internet bu görevi yürütmekte. Küresel bir toplum gün geçtikçe bu köprü sayesinde kendini oluşturmaktadır. Bu sayede devletler arası hukuk kuralları dahi değişmekte ve birbirlerine benzemektedir. Kısacası toplumlar birbirleri ile inertet sayesinde kaynaşmakta,kaynaştığı ölçüde bir bilince ulaşmakta ve ulaşıldığı bilinç sayesindede evrensel etik yasası meydane gelmektedir.

Kendi düşünceme gelince;
Bu oluşumdan nefret etsemde malesef varlığını güçlü şekilde oluşturmaktadır.

etik vardır, ama herkeze göre farklıdır bence.
ortak ve evrensel bir etik yoktur kanaatimce.