Konu: Sigortasızlar ordusu büyüyor

Kayıtdışı istihdam Mart ayı itibariyle son bir yılda 821 bin kişi artarken, istihdam edilen 21 milyon 741 bin kişiden 9 milyon 145 bininin sosyal güvencesi olmadan çalıştığı belirlendi. Kayıtdışı istihdam oranı geçen yılın aynı ayına göre 0.8 puan artışla yüzde 42.1'e yükseldiği Mart ayında, kayıtdışı çalışan kadın sayısı 517 bin kişi, kayıtdışı çalışan erkek sayısı 304 bin kişi arttı.

ANKA

Ankara - Mart ayında istihdam edilen toplam nüfus 21 milyon 741 bin olurken, bunun 9 milyon 145 bin kişisini herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayanlar oluşturdu. Mart 2009'da yüzde 41.3 olan kayıtdışı istihdam oranı 2010 yılının üçüncü ayında 0.8 puanlık artışla yüzde 42.1'e çıktı. Mart ayı itibariyle son bir yıllık dönemde kayıtdışı çalışanların sayısında 821 bin kişilik artış yaşandı. Bu dönemde istihdam artışı 1 milyon 593 bin kişi oldu. Böylece son bir yılda istihdam edilenlerin yüzde 51'i sosyal güvencesi olmadan çalışmak zorunda kaldı. Mart ayı itibariyle bir önceki yılın aynı dönemine göre erkek istihdamında kayıtdışılık oranı sabit kalırken, 15 milyon 623 bin erkek çalışanın 5 milyon 682 binini kayıtdışı çalışanlar oluşturdu. Bu dönemde kadın çalışanlar içinde kayıtdışılık oranı 1.9 puan artışla yüzde 54.7'den 56.6'ya çıktı. 6 milyon 118 bin kişilik kadın istihdamından 3 milyon 463 bininin kayıtdışı istihdam ettiği belirlendi. Mart sonu itibariyle son bir yıllık dönemde istihdam edilen kadın sayısı 734 bin kişilik artış gösterirken, aynı dönemde kadın istihdamındaki kayıtdışı sayısı da 517 bin kişi arttı. Mart 2010 itibariyle son bir yıllık dönemde erkek istihdamındaki artış 859 bin olurken, yine bu dönemde kayıtdışı çalışan erkek sayısında 304 bin kişilik artış yaşandı. Böylece son bir yılda istihdam edilen kadınların yüzde 70.4'ü kadar kadın işgücü, erkeklerin ise 35.4'ü kadar erkek işgücü kayıtdışı istihdam ettirilmiş oldu.

Kendi adına çalışanlarda kayıtdışılık yüzde 67.6

Mart 2009'da kendi hesabına çalışan 4 milyon 366 bin kişiden yüzde 67.8'ini oluşturan 2 milyon 959 bini kayıtdışı çalışıyorken, 2010 yılının aynı döneminde kendi hesabına çalışan 4 milyon 534 bin kişiden yüzde 67.6'sı kayıtdışı istihdam etti. Böylece bir yıllık dönemde kayıtdışı istihdam edenlerin sayısı 105 bin kişilik artışla 3 milyon 64 bine çıktı. Ücretli ve yevmiyeli olarak çalışan toplam 13 milyon 211 bin kişiden yüzde 24.4'ünü oluşturan 3 milyon 226 bin kişinin kayıt dışı çalıştığı belirlendi. İşveren olarak faaliyet gösteren 1 milyon 181 bin kişiden yüzde 24'ünü oluşturan 283 bin kişinin de sosyal güvenlik kaydı bulunmadığı tespit edildi.


Aile işçilerinin yüzde 91.3'ü kayıtdışı

Kayıt dışı "çalışanlar" içinde en büyük grubu ücretsiz aile işçileri oluşturdu. Büyük bölümü tarım kesiminde bulunan ve standart bir istihdamdan farklı olarak tarım ya da ticaretle uğraşan ailesine yardım eden bu kişilerin toplam sayısı 2 milyon 816 bin kişi. Bunların yaklaşık yüzde 91.3'ü oranındaki 2 milyon 572 bininin sosyal güvenlik sistemine kayıtlı olmadığı görüldü. Normal bir istihdam olanağı elde edemediği için mevcut konumda yer alan bu kişilerin, ücretsiz aile işçisi şeklinde tanımlanması, Türkiye'deki işsizliğin boyutlarını da olduğundan küçük gösteriyor. Kayıt dışı çalışanlar toplamının 4 milyon 425 bini tarımda, 4 milyon 719 bini ise tarım dışı sektörlerde bulunuyor. Tarım sektöründe sosyal güvenlikten yoksun çalışanların oranı Mart 2009'da yüzde 84.5 iken, bu oran 2010 Mart'ta yüzde 85.1'e yükseldi. Tarım dışı sektörlerde istihdam edenler içinde sosyal güvenlikten yoksun olanların oranı ise 2009 Mart'taki yüzde 28.7'lik seviyesinden yüzde 28.5'e geriledi.

İstihdamdaki nüfus ve kayıt dışı çalışanlar (Mart-Bin kişi)

Toplam Kayıtdışı Kayıtdışı
İstihdam İstihdam Oranı(%)
Toplam 21.741 9.145 42,1
Ücretli/yevmiyeli 13.211 3.226 24,4
İşveren 1.181 283 24,0
Kendi hesabına 4.534 3.064 67,6
Ücretsiz aile işçisi 2.816 2.572 91,3
Tarım(*) 5.197 4.425 85,1
Tarım dışı(*) 16.544 4.719 28,5
*TÜİK tarafından Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflandırılması, NACE Rev.2 kullanıldı.**/

kaynak