Konu: Allah’ın Evreni Yaratmadan Önceki Durumu

Konuyla ilgili bilgi İbn-i Kesir’in (1301-1373) “el-bidaye ven-nihaye” adlı eserinde aynen şöyledir:

İmam Ahmed b. Hanbel, Veki b. Huds'un şöyle dediğini rivayet etmiştir: Amcam Ebu Rezin Lakit b. Amir el-Ukaylî, Rasûlullah (s.a.v.)'a şöyle bir soru sordu:

Ya Rasûlallah, göklerle yer yaratılmadan önce Rabbimiz neredeydi?

Rasûlullah buyurdu ki:

- Altında hava, üstünde hava bulunan bir bulutta idi. Sonra Arş'ını su üzerinde yarattı.

İbn-i Kesir|el bidaye ven nihaye|1. Cilt|1. Bölüm|1. Fasıl

Birisi merakından olsa gerek Muhammed peygambere göklerle yer yaratılmadan önce Allah’ın nerede olduğunu soruyor. Bize öğretilenlere göre bir Müslüman böyle bir soruyla karşı karşıya gelirse şöyle cevap vermelidir: “Allah mekandan münezzehtir.” Muhammed peygamberin de buna benzer bir cevap vermesi beklenilir. Fakat iş beklenildiği gibi olmuyor ve Muhammed peygamber Allah’ın yerini söylüyor. Muhammed peygambere göre gökler ve yer yaratılmadan evvel Allah, altında ve üstünde hava olan bir bulutta imiş. Bu konunun aslını anlamak maksadıyla yaptığım araştırmada anladım ki; bu rivayet oldukça sahih bir rivayet olsa gerek, kimse rivayetin uydurma olduğunu söylememiş. Bunun yerine “bulut” anlamına gelen kelimenin başka manalarda kullanılmış olabileceği savunulmuş.

Muhyiddin İbn Arabi’ye (1165-1239) göre rivayetin manası şöyle:

Allah mahlukatı yaratmadan önce bir “ÂM”da idi. Âmâ’nın altında da hava, üstünde de hava vardı.

http://www.sorularlaislamiyet.com/in...icle&aid=10748

İbn Arabî, “Amâ”nın Allah’ın nurunun tecelli ettiği ilk sahne olduğunu ifade etmiştir.

http://www.sorularlaislamiyet.com/in...icle&aid=10748

Anladığım kadarıyla “ÂM” kelimesi, kelimenin çevirisi yapılmamış orjinal halinin okunuşudur. Böyle düşünmemin sebebi, başka alimlerin de sürekli bu kelimeyle ilgili görüş bildirmeleridir.

Bazı alimler “ÂM” kelimesi hakkında şöyle demişler:

Amâ’dan maksat, Allah ile birlikte hiçbir şey yoktu.

http://www.sorularlaislamiyet.com/in...icle&aid=10748

İbn Esir’e (1160-1233) göre “ÂM” kelimesinin anlamı şöyle:

“Amâ” kelimesi uzatmalı şekliyle bulut demektir. Bazı rivayetlerdeki “Amen” kısaltmalı şekliyle de “Allah ile birlikte hiçbir şeyin olmadığını” ifade etmektedir.

http://www.sorularlaislamiyet.com/in...icle&aid=10748

“Amâ” kelimesi kısaltıldığında “Amen” şekline gelip gelmediği konusunda bir bilgi sahibi değilim. Ancak bu kelimenin uzatmalı-kısaltmalı halleri bana biraz şüpheli geldi. Beni tatmin eder mi bilmiyorum ancak en azından kelimenin orijinal yazılış(lar)ını bir defa görmek isterdim. Ayrıca “Amâ” kelimesinin kısaltmalı halinden dolayı anlamının değişmesi normal görünse de aldığı anlam biraz garip. Kelimeye “Allah ile birlikte hiçbir şeyin olmadığı” şeklindeki bir anlamın İslamiyet’ten sonra verildiği aşikar. Hatta diyebilirim ki kelimeye bu anlamın bizzat Muhammed peygamber tarafından verilmesi gerekir. Aksi halde Muhammed peygamberden sonra alimler tarafından kelimenin böyle manalandırılmasının bence bir bağlayıcığı yoktur. Yani bu noktada cevaplanması gereken soru şudur: “Muhammed peygamber kelimeye böyle bir anlam vermiş midir?”

Yine sitede “Amâ” kelimesiyle ilgili şunlar söylenmektedir:

Bunun “ince bulut” anlamında olduğunu söyleyenler de vardır. Bazı âlimlere göre, “Amâ” insan aklının kavrayamayacağı, insan idrak sınırının ötesinde olan bir kavramdır.

http://www.sorularlaislamiyet.com/in...icle&aid=10748

Ünlü dil bilgini el Ezheri şöyle demiş:

Biz buna iman ederiz, fakat herhangi bir şekilde onu nitelendiremeyiz.

http://www.sorularlaislamiyet.com/in...icle&aid=10748

Buraya kadar alimlerin zamanında bir kişinin sorduğu soruya Muhammed peygamberin verdiği cevapta kullandığı bir kelime hakkındaki düşüncelerini gördük. Bazı alimler ise cevaptaki kelimenin (“Amâ” kelimesinin) anlamına takılmak yerine direk, Muhammed’e sorulan sorunun (“Ya Rasûlallah, göklerle yer yaratılmadan önce Rabbimiz neredeydi?” sorusunun) anlamını değiştirmeye çalışarak probleme çözüm getirme yoluna gitmişler:

Bazı bilginler, mananın yanlış anlaşılmaması için, hadiste bir muzafın/tamlayan bir kelimenin/Arş kelimesi takdir edilmesinin lüzumuna işaret etmişler. Buna göre, “Ey Allah’ın Resulü! mahlukatı yaratmadan önce Rabbimiz neredeydi?” ifadesi “Rabbimizin Arşı neredeydi?” şeklindedir. Bu kelimenin takdir edilmesi, “Allah’ın Arşı su üzerindeydi.” (Hud, 11/7) mealindeki ayetin ifadesine de uygundur.

http://www.sorularlaislamiyet.com/in...icle&aid=10748

Bütün bunlardan sonra sitede bu yazıyı yazanın konu hakkındaki görüşü şöyle:

Hadis-i şerifte geçen “Ama” kelimesinin de yardımıyla bu konuyu -anladığımız kadarıyla- şöyle açıklayabiliriz:

Hadiste geçen “Amâ” kavramı, anlamı ne olursa olsun, bir muammayı ifade etmektedir. Yani varlık yaratılmadan önce Allah’ın isim ve sıfatlarının nasıl olduğu bilinmez bir muamma idi.

http://www.sorularlaislamiyet.com/in...icle&aid=10748

Böylece söz konusu kelime, bilinmeyen, insan aklının eremeyeceği bir kavram haline getirilmiş oldu. Sizlerinde gördüğü üzere site yazarı, aslında kelimenin anlamının bir önemi olmadığını belirterek ve bir dayanak göstermeksizin, varlık yaratılmadan önce Allah’ın isim ve sıfatlarının bilinmez bir muamma olduğu görüşünü ortaya attı. Bu görüşün söz konusu hadisten kaynaklanmadığı, tamamiyle kişinin bilinen ya da bilinmeyen herhangi bir belgeye dayandırmadan, hatta var olan belgelerin önemsiz olduğunu belirterek şahsi inancını dile getirdiği aşikardır. Ki bu da bence kabul edilebilir bir şey değildir.

Sonuç olarak; alimler ve dil bilimciler bu konuda kesin bir söz birliğine varamamışlardır. Anlaşılıyor ki sorunun çözümü “Amâ” kelimesinin anlamında yatmaktadır. Birçok alim bu konuda farklı görüş bildirmesine rağmen kelimenin sadece iki tane anlamı olduğu görülmektedir. Bunlardan birisi “bulut (veya ince bulut)” diğeri ise “Allah ile birlikte hiçbir şeyin olmadığı”dır. Bu anlamlar kelimenin uzatılmış ve kısaltılmış halleriyle açıklanmakta fakat örneklendirilmeyip konu muallakta bırakılmaktadır. Yeteri kadar örneklendirme ile konunun açıklığa kavuşturulabileceği kanaatindeyim. “Amâ” kelimesinin kullanımına örnek olacak rivayetleri ve (varsa) ayetleri alıntılayarak veya ilgisi olduğunu ve sorunun çözümüne faydası olacağını düşündüğünüz ayet ve rivayetleri alıntılayarak konuya katkıda bulunabilirsiniz. Böylece Muhammed peygamberin hadisinde anlatmak istediği şey belirginlik kazanmış olacak ve biz de Allah’ın evreni yaratmadan önceki durumunu öğreneceğiz.

PANteizm = Vahdeti Vücud

Her sey ENERJi dir.
EVREN Enerji ile doludur.
Enerji Yogunluk kazanirsa MADDE ye dönüsür.

NUR = Enerji

Evrenin Kanunlari sabitir.
Degismez.

Etken gücün varligi Tüm EVRENi kaplamistir.
Merkezi irade etken güc (TANRI)
Yogunluk merkezdedir.
Evrendeki her sey Etken gücün Disinda degildir.
icindedir.
Her sey merkezdeki yogunlugun etrafinda dönmektedir.

Tavaf = Hac
.

Böyle bir konuyu açtığımı bile unutmuştum ki siz tekrar gündeme getirdiniz.

Tanrı, sözünü ettiğiniz yoğunlukta mıdır? Ben şöyle anladım: Tanrı bütün evreni kaplamıştır ama Tanrı'nın evrende yoğun olduğu bir yer (merkez) vardır ve bütün evren, Tanrı'nın varlığının işte bu en yoğun olduğu, yani varlığının en çok hissedildiği yerin etrafında dönmektedir. Bu mudur?

Saygılar...

aynen.)))

ibrahim-ch tarafından gönderildi.

PANteizm = Vahdeti Vücud

Her sey ENERJi dir.
EVREN Enerji ile doludur.
Enerji Yogunluk kazanirsa MADDE ye dönüsür.

NUR = Enerji

Evrenin Kanunlari sabitir.
Degismez.

Etken gücün varligi Tüm EVRENi kaplamistir.
Merkezi irade etken güc (TANRI)
Yogunluk merkezdedir.
Evrendeki her sey Etken gücün Disinda degildir.
icindedir.
Her sey merkezdeki yogunlugun etrafinda dönmektedir.

Tavaf = Hac
.

Ancak panteizm'de aşkın bir tanrı anlayışı var mıdır?
Pan-enteizm daha uygun gibi.