Vergiler eşitlenince özel sektör de devlet gibi bono çıkarıp borçlanma antrenmanlarına başladı. Koç Finans, faiz oranı yüzde 17, vadesi 18 ay olan bono çıkarmak için izin aldı.



Devletin borçlanma ihtiyacının giderek düşmesiyle azalan faiz oranları ve ekonomide sağlanan istikrar 10 yıldır unuttuğumuz bir finansman aracını tekrar piyasaya çıkardı. Koç Tüketici Finansmanı ve Kart Hizmetleri (Koç Finans) 1980'li yıllarda yoğun olarak çıkarılan en son 1994 yılına kadar bir kaç şirketin ihracıyla görülen finansman bonosunu kullanma kararı aldı. Böylece bugüne kadar devletin borçlanma ihtiyacının fazla olması nedeniyle şirketlerin kullanamadığı bir enstrüman yeriden gündeme gelmiş oldu. Artık özel şirket de finansman bonosu çıkararak piyasadan devlet gibi borçlanacak. Şirketler de karşılığında herhangi bir değer olmadan devletin Hazine bonosu çıkarıp borçlandığı gibi piyasaya bono satıp para toplayacak.

VERGİLER EŞİT OLACAK

Finansman bonosu çıkarılmasının ardında yatan en önemli neden faiz oranlarının düşmesinin yanı sıra şimdiye kadar devlet ve özel sektör bonoları arasındaki vergi farklılığının ortadan kaldırılacak olması. Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67'inci maddesi ile yapılan değişiklik ile 2006 yılı başından itibaren bütün sermaye ve para piyasalarında vergi oranı eşitlenecek. Bono, borsa, mevduat, tahvil gibi yatırım enstrümanlarının hepsinden yüzde 15'lik vergi kesintisi yapılacak. Oysa 2005 yılı sonuna kadar özel sektörün çıkardığı bonolardan yüzde 12 oranında vergi kesintisi (stopaj) yapılıyor. Üstelik buna rağmen kişilerin buradan elde ettiği faiz kazancı Gelir Vergisi bayannamesine tabi. Yani elde edilen gelir yüzde 20'den yüzde 40'a kadar vergilendirilebiliyor. Özel sektör bonolarından ayrıca yüzde 1 damga vergisi ve harç alınıyor.

YERİ YATIRIM ARACI

Şimdiye kadar Hazine bonosuna vergi olmadığı için (2005 yılı için 174 bin 33 YTL'nin altında kalan tutar gelir vergisine tabi değil) devletle rekabet edemeyen özel sektör bonoları vergilerin eşitlenmesiyle birlikte bu rakebete girecek. Belki Hazine bonosunun biraz üstünde tahvil satarak buradan ucuz kaynak da elde edebilecek. Bu, yatırımcılar ve fonlar açısından da yeni bir yatırım aracı olacak.

Şimdilik şirketlere satacak

KOÇ Finans Genel Müdürü Kürşat Öçel, henüz vergi değişikliği hayata geçmeden finansman bonosu çıkarmalarını şöyle açıkladı: "Vergi ve harçlar dolayısıyla uzun süredir uygulamıyorduk. Gelecek yıl vergiler eşitleneceği için şimdiden hem SPK'ya hem de piyasaya bu enstrümanı hatırlatmak istedik. Vergi dezavantajından kaçmak için bonoyu şirketlere satacağız. Şirketlerin vergi mahsubu imkanı var. Gelecek yıldan itibaren ise yoğun olarak kullanacağız. Özel sektör buradan ucuz kaynak elde edecek."

Garanti'nin talibi de YTL tahvil ihraç etti

GARANTİ Bankası'na talip olan şirketler arasında adı geçen General Electric'in finans şirketi General Electric Capital Corporation (GECC) YTL tahvil ihraç pazarına girdi. 10 Ağustos 2009 vadeli yıllık 125 milyon YTL'lik tahvil ihracının faiz oranı yüzde 12.25. GECC tahvili 28 Temmuz 2005'te ihraç etti. GECC'nin tahvil ihracıyla yabancı finans kurumlarının YTL cinsi tahvil ihracı 5 milyar 520 milyon YTL oldu.

Finansman bonosu nedir?

ÖZEL sektör finansman bonosu aynı Hazine bonosu gibi şirketlerin çıkardığı bir borçlanma aracı. Vadesi 60 gün ile 720 gün arası, kısa vadeli, emre veya hamiline yazılı menkul kıymetler olarak tanımlanıyor. Güçlü ve güvenilir şirketlerin bonolarının faizleri düşük olurken zayıf şirketler için faiz daha yüksek oluyor. Örneğin yüzde 10 faiz 12 aylık vade ile çıkarılan bonoyu alan yatırımcı bir yıl sonra vade sonunda 100 YTL'sine 10 YTL faiz alıyor. Finansman bonosunun Varlığa Dayalı Menkul Kıymet'den (VDMK) farkı ise çıkarılan bono karşılığında herhangi bir değerin olmaması. Oysa VDMK'da şirket alacakları karşılığında kağıt çıkararak satıyor. Bonoda ise SPK şirketin özvarlığının üç katına kadar bono çıkarma izni veriyor.