Tolga Albay - Çin, diğer sektörlerden sonra, şimdi de salça üreticileri için sorun oluşturuyor.

Tat Konserve Sanayi A.Ş. İhracat Grup Yöneticisi Ümit Güvenç,
salçada Çinli firmaların fiyatlarıyla rekabet etmenin mümkün
olmadığını, bu nedenle domates ürünleri ihracatını asgariye
indireceklerini ifade etti.
Edinilen bilgiye göre Çin malları, sanayi ürünlerinden sonra
tarıma dayalı ürünlerde de Türkiye'yi ihracat pazarlarında zorlamaya
başladı. Salçada son yıllarda üretimi artıran Çin'in verdiği fiyatlar,
Türkiye'nin en büyük domates üretici ve ihracatçısı Tat Konserve'nin,
bu alanda geri adım atmasına neden oldu.
AA muhabirine açıklamalarda bulunan Tat İhracat Grup Yöneticisi
Güvenç, yüksek girdi, enerji ve işçilik maliyetleri nedeniyle bu yıl
ilk kez salça üretim maliyetinin AB'deki üretici ülkeleri de aştığını
söyledi. Türkiye'nin bu alanda rekabetçi gücünün artık sona erdiğini
ifade eden Güvenç, sektördeki bir çok firmanın ''can çekiştiğini''
iddia etti.
Domates sektöründe yaklaşık 600 bin kişinin tarlada, 160 bin
kişinin de işleme tesislerinde çalıştığına dikkat çeken Güvenç, bu
sektörün rakamlarının yıllardır ''küçümsendiğini ve önemsenmediğini''
öne sürdü.
Çin'in son yıllarda domates işleme tesislerine büyük yatırım
yaptığını, kurulan fabrikaların çokluğu nedeniyle isimle değil
numarayla isimlendirilir hale geldiğini öne süren Güvenç, şöyle
konuştu:
''Çin, bizim ihracatımıza büyük darbe vuruyor, zira aldığı pazar
hep bizim pazarımız. Çin, benim yarı fiyatıma üretip, burnumun
ucundaki ülkelere satıyor. Bu şartlar karşısında domates ürünleri
ihracatımızı asgariye indirmeye karar verdik. Sadece Japonya'ya ve çok
iyi ilişkilerimiz olan birkaç alıcımız dışında hiçbir firmaya ihracat
yapmayacağız, bu amaçla üretim yapmayacağız. Fotoğraf içinde aşağıya
çekilmemek için bir önlem aldık. Türk üreticisi rekabet gücüne
kavuşacağı zaman ihracatımızı eski seviyelerine çıkaracağız.
Bana alıcım (Çin'de salça bu fiyata) deyince, hemen oradan
almasını öneriyorum. Rekabette olduğum Çin varken, buna 2004'ten beri
yıllarca salça sattığım Avrupa pazarındaki üreticiler de eklendi. Ben
buna kısmen dayanıyor, ihracatımı kesebiliyorum. Benim birçok gıda alt
kolunda işim var, ama tek işi salça olan sanayici ne yapacak? O, bir
yıl daha ayakta kalmaya çalışacak, sonra da bu piyasadan çekilecek.
Sektörde artık düşünülen pazar kayıpları değil, ayakta kalma
mücadelesidir.''

-ÇİN'DE İÇ TÜKETİM UMUDU-

Güvenç bu arada, Çin'de salça tüketiminin artmaya başladığına
dikkati çekerken, uzun vadede bu ülkenin kapasitesinin kendi talebini
de karşılayamaz duruma gelebileceğine işaret etti.
Sektörün bu ortamdan kurtarılması için ilk etapta ihracatın
gereklerine uygun ayrı bir döviz kurunun oluşturulması gerektiğini
kaydeden Güvenç, enerji ve işçilik maliyetlerinin de rakiplerin
seviyesine indirilmesinin zorunlu olduğunu ifade etti.
Güvenç, Türkiye'nin geçen yıl toplam meyve-sebze mamullerinde 705
milyon dolar ihracat yaptığını, ancak mevcut şartlarda bu yıl bunu
artırmanın mümkün görünmediğini bildirdi.
Güvenç, Tat'ın Türkiye'de pazar liderliğinin yanında kapasite
bakımından dünyanın en büyük 14. domates işleme firması olduğunu ve
Türkiye domates üretiminin yüzde 25-35'ini işleyerek 73 ülkeye ihraç
ettiğini sözlerine ekledi.

-KURUTULMUŞ DOMATES-

Ege Kuru Meyve İhracatçıları Birliği Başkanı ve Selçuk Gıda
Yönetim Kurulu Başkanı Eli Alharal ise salçada yaşanan sıkıntı
nedeniyle bir çok işletmenin kapasite daraltma yoluna gittiğini ifade
etti.
Üreticilerin salçalık domates fiyatlarının düşmesiyle kurutulmuş
domatese yöneldiğini kaydeden Alharal, kurutulmuş domates ihracatının
salçanın aksine artış içinde olduğuna dikkat çekti. Alharal, buna
rağmen kurutulmuş domates ihracatının sektörü kurtarabilecek
büyüklükte olmadığına dikkati çekti.

-ÜRETİCİNİN FİYAT ŞİKAYETİ-

Öte yandan Ege Bölgesi'nde domates üretimi yapılan bölgelerde
salçalık fiyatlarının düşük seyretmesi nedeniyle, üreticinin kurutmaya
yöneldiği gözleniyor.
Torbalı İlçesi'ndeki üreticiler, salçalık domatesin kilogramının
70 bin liradan 40 bin liraya düştüğünü belirterek, maliyeti
kurtarabilmek amacıyla kilogramı 110 bin liradan 90 bin liraya düşen
kurutulmuş domatese yöneldiklerini ifade ediyor.
Türkiye, yaklaşık 450 bin ton salça üretim kapasitesine karşın
geçen yıl 270 bin seviyesinde üretim yapabildi. Toplam salça ihracatı
ise 150 bin tonda kaldı. Bu yıl 255 bin dekar alanda ekilen sanayi
tipi domatesten 250-260 bin ton salça üretimi gerçekleşmesi
bekleniyor.



Haber Girişi: 19.08.2005 - haberturk