Konu: ‘Tüpraş’ta İpi Koç-Shell ortaklığı göğüsledi 13/09/2005

Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ (Tüpraş)’ın yüzde 51 hissesinin satışı için pazarlık görüşmeleri bugün yapılacak.

Ocak 2004’teki yüzde 65,7’lik kısmın satışı için yapılan ihalede en yüksek teklif 1,3 milyar dolar olurken, uzmanlar piyasa değeri 4,5 milyar dolara yükselen kuruluşun bugünkü ihalesinde fiyatın 3 milyar doları (Yüzde 100’ü 6 milyar dolar) bulabileceğini ifade ediyor. 29 Nisan 2005’ten itibaren başlatılan ihale sürecinde, 2 Eylül 2005 tarihi itibarıyla 9 yatırımcıdan teklif alınmıştı. İhaleye katılım için teklif veren 9 firma ve konsorsiyum ile görüşmeler tamamlandı ve bugün nihai pazarlık görüşmelerine geçilecek. Özelleştirme İdaresi’nin ihalenin yeri ve saati konusunda, Telekom ihalesinde olduğu gibi, açıklamayı ihale günü sabah saatlerinde yapması beklenirken, ihalenin saat 16.00’da yapılması düşünülüyor. Teklifler peşin esasına göre alınacak, ancak vadeli seçeneği tercih eden yatırımcı yıllık yüzde 7 oranında, dolar üzerinden faiz ödeyecek. Vadeli seçenekte ihale bedelinin yüzde 50’si peşin ödenecek, geriye kalan bölüm ise vade farkı ile birlikte 2 yıl da verilecek.

Tüpraş’ın ilk satış ihalesi geçen yıl ocak ayında yapılmış ve yüzde 65,76’lık bölümünün özelleştirilmesi için yapılan ihalede en yüksek teklifi 1 milyar 302 milyon dolar ile Tatneft-Zorlu Grubu vermişti. Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun onay verdiği satış işlemi, Petrol-İş Sendikası’nın açtığı dava üzerine Bölge İdare Mahkemesi’nin aldığı yürütmeyi durdurma kararı ile iptal edilmişti. İptal üzerine Özelleştirme İdaresi, Tüpraş’ın yüzde 14,76’lık bölümünü, Borsa Toptan Satışlar Pazarı’nda, yurtdışında yerleşik kurumsal yatırımcılara satışını gerçekleştirerek 446 milyon dolar gelir elde etmişti. Türkiye’nin tek petrol işleme tesisi olan Tüpraş’ın bünyesinde İzmit, Kırıkkale, İzmir, Batman, Körfez Petrol Kimya ve Rafineri Tesisleri olmak üzere 5 rafineri tesisi faaliyet gösteriyor. Bu tesislerde, benzin, motorin, kalorifer yakıtı, fuel oil, gazyağı gibi akaryakıt ürünlerinin yanısıra; Lpg, nafta, solvent, makine yağı, asfalt, kükürt gibi diğer petrol ürünleri, polistiren, kauçuk, karbon siyahı gibi petrokimya ürünleri de üretiliyor. Geçen yıl 22,7 milyon ton petrol ürünleri ile 132 bin ton petrokimya üretimi gerçekleştiren Tüpraş, 22,2 milyon ton ham petrol ithal etmişti. 2005 yılı ilk altı aylık döneminde 293,2 milyon YTL net kâr elde eden şirket aynı dönemde 11,5 milyon ton ham petrol işledi.

Tüpraş’ta devler yarışacak

Tüpraş Aqusition (İsrail menşeli Ofer Grup)- Petrol Ofisi
PKN Orlen SA (Polonya) Zorlu Holding
Koç Holding - Aygaz - Opet - Shell
Indian Oil (Hindistan) Çalık Enerji
OYAK
OMV Aktiengesellschaft (Avusturya)
ENI Refining and Market Division (İtalya)
Anadolu Taşıma
MOL (Macaristan)

KaynAk

Tüpraş'ın yüzde 51'lik bölümünün blok satışına ilişkin ihalede en yüksek teklifi 4 milyar 140 milyon dolarla Koç-Shell Grubu verdi.


9 telif sahibinin temsilcilerinin katıldığı ihale yaklaşık 1.5 saat süren bir maratonla tamamlandı. Tüpraş’ın satışı Telekom’dan en yüksek özelleştirme oldu. Söz konusu ihale sonucunda Tüpraş’ın yüzde 100’ünün değeri 8 milyar 117.6 milyon dolara ulaştı. Uzmanlar, sonucun piyasa beklentileri üzerinde gerçekleştiğini söyledi.

İHALE SÜRECİ

Tüpraş ihalesinde elemesiz birinci turla başladı. En yüksek teklif 2 milyar 780 milyon dolar oldu.

İkinci turda en düşük teklifi veren Zorlu-PKN (Polonya) Ortak Girişim Grubu elendi. En yüksek teklif 3.025 milyar dolara çıktı.

Üçüncü turda en düşük teklifi veren ENI (İtalya) firması elendi. Bu turda en yüksek telif 3.225 milyar dolara ulaştı.

Dördüncü tur: Tüpraş ihalesinde 4. turda MOL (Macaristan) firması elendi. Açık artırma 3.360 milyar dolarla başladı.

AÇIK ARTIRMA

Tüpraş'ın yüzde 51'lik bölümünün özelleştirilmesine ilişkin nihai pazarlık gİPTAL TÜPRAŞ’TA 3 MİLYAR 130 MİLYON DOLAR KAZANDIRDI
Tüpraş’taki yüzde 65.76 kamu hissesinin Ekim 2003 tarihinde 1 milyar 302 milyon dolara satılmasına ilişkin ihalenin Petrol-İş’in açtığı davaların ardından iptal edilmesi devlete 3 milyar 130 milyon dolar kazandırdı. Tüpraş’ın yüzde 51 hissesi için bugün yapılan ihalede, önceki ihaledeki fiyatın 3 milyar 130 milyon dolar yukarısına çıkıldı. Böylece aradan 2 yıldan daha az bir süre geçmesine karşın Tüpraş’ın satış fiyatı 3 kat artmış oldu. (ANKA)



örüşmelerinde, açık artırmanın “ikinci turunda” en yüksek fiyat 3 milyar 580 milyon dolara çıkarken, Petrol Ofisi-TAC Ortak Girişim Grubu süre istedi. Molanın ardından Petrol Ofisi-TAC 3 milyar 640 milyon dolara çıkarken, “üçüncü sözlü turda” önce OMV (Avusturya), ardından Anadolu Ortak Girişim Grubu ihaleden çekildiğini açıkladı. Üçüncü turun sonunda fiyat, 3 milyar 720 milyon dolara çıktı.

Nihai pazarlık görüşmelerinde, açık artırmanın dördüncü turunda fiyat 3 milyar 780 milyon dolara çıkarken, Petrol Ofisi-TAC ortak girişim grubu çekildiğini açıkladı.

Açık artırmanın altıncı turunda fiyat 3 milyar 880 milyon dolara çıkarken, Indian Oil-Çalık Ortak Girişim Grubu süre istedi.

Açık artırmanın altıncı sözlü turunda fiyat 3 milyar 920 milyon dolara çıkarken, 7. turun başında OYAK Grubu süre istedi.

Teklifin 4.060 milyar dolara çıkması üzerine Oyak, dokuzuncu turun başında çekildi. İndian Oil-Çalık Enerji süre istedi. Indian Oil-Çalık Ortak Girişim Grubu ise açık artırmanın 11. sözlü turunda çekildi. Böylece ihale teknik olarak sonuçlandı.

Tüpraş'ın yüzde 51'lik bölümünün özelleştirilmesine ilişkin nihai pazarlık görüşmelerinde, Koç-Shell Ortak Girişim Grubu, 4 milyar 140 milyon dolar ile en yüksek teklifi verdi.

ÖYK VE REKABET KURULU KARARLARI BEKLENECEK

İhale Komisyonu Başkanı Hasan Köktaş, ihalenin teknik aşaması tamamlandığını ve bundan sonra teklif kabul edilmeyeceğini söyledi. Köktaş, ÖYK kararı ve Rekabet Kurulu’nun görüşünün ardından, ihalenin hukuki ve teknik olarak tamamlanmış olacağını söyledi.

TÜPRAŞ'IN PİYASA DEĞERİ 8 MİLYAR 118 MİLYOR DOLAR

Koç-Shell Ortak Girişim Grubu'nun verdiği 4 milyar 140 milyon dolarlık rakam, şirketin geçen Cuma günkü kapanış itibariyle Borsa'da oluşan yaklaşık 4.5 milyar dolarlık toplam piyasa değerine yaklaştı. Şirketin yüzde 51'i için bugün verilen fiyat üzerinden, Merkez Bankası'nın 1.3389 YTL'lik efektif satış kuru kullanılarak yapılan hesaplamada, şirketin toplam piyasa değeri ise yaklaşık 8 milyar 118 milyon doları buluyor.

KOÇ 16 YILDA ÖDEDİĞİ PARAYI GERİ ALABİLECEK

Tüpraş, geçen yıl, yıllık net dönem karını yüzde 40.4 oranında arttırarak 491 milyon dolara çıkarmıştı. Toplam 16.1 milyar dolarlık cirosu, 557 milyon dolarlık esas faaliyet karı olan Tüpraş’ın geçen yıl yaptığı vergi ödemesi de 200 milyon dolar olmuştu.

Toplam aktifleri 4 milyar dolar olan TÜPRAŞ’ın kısa sürede paraya çevrilebilir değerleriyle hazır değerlerinin toplamının 2.3 milyar dolar düzeyinde bulunuyordu. Tüpraş’ın 2004 yılı satış karlılığının sürmesi durumunda TÜPRAŞ’ın yüzde 51 hissesini satın alan Koç-Shell ortak girişim grubu payı oranında kar elde ettiği dikkate alındığında yıllık 255 milyon dolar üzerinden 16 yılda ödediği parayı geri alabilecek.

Bugünkü ihaleye katılan firma ve konsorsiyumlar ise şöyle:

TÜPRAŞ Aqusition Cons. OGG-Petrol Ofisi OGG,
PKN ORLEN SA (Polonya)-Zorlu Holding,
Koç Holding-Aygaz-Opet-The Shell Company of Turkey Ltd-Shell Oversesas Investment B.V OGG,
Indian Oil Corp. (Hindistan)-Çalık Enerji OGG,
OYAK,
OMV Aktiengesellschaft (Avusturya),
ENI Refining and Market Division (İtalya),
Anadolu Taşıma OGG,
MOL (Macaristan)



TÜPRAŞ'IN ÖZELLEŞTİRİLMESİNE TEPKİ

Tüpraş işçileri özelleştirmeyi protesto etti. Tüpraş Yarımca Rafinerisi çalışanları, vardiya değişim saatinde işyeri önünde toplandı. Çalışanlar, alkışlarla ve özelleştirme karşıtı sloganlar atarak protestoda bulundu. İşbaşı yapmayan işçilerden bir bölümü Ankara'ya giderken, diğerleri rafineri önünde beklemeye başladı.

İzmir'in Aliağa İlçesi'ndeki Tüpraş rafinerisi ve Petkim tesislerinde işbaşı yapmadı. Sabah saatlerinden itibaren Tüpraş önünde tankerler uzun kuyruklar oluşturdu.

TÜPRAŞ'TA SATIŞ DURDU

Tüpraş Batman Rafinerisi'nde, çalışanlarının iş bırakıp oturma eylemi başlatmasıyla, satışlar durduruldu. Petrol-İş Sendikası Batman Şube Başkanı Nimetullah Sözen, TÜPRAŞ Dolum Tesisleri önünde yaptığı açıklamada, sendika olarak başından beri özelleştirmeye karşı çıktıklarını söyledi.


Özelleştirmeye karşı duruşlarının nedeninin belli olduğunu ifade eden Sözen, “Bugüne kadar yapılan özelleştirmeler Türkiye'ye katkı sunmadı. Türkiye hep kaybetti, çalışanlar kaybetti, o bölgedeki insanlar kaybetti. Bundan dolayı da bugünlere kadar özelleştirmelere karşı çıktığımız gibi bu günden sonra da yapılacak olan özelleştirmeye karşıyız” dedi.


TÜPRAŞ VE TEKLİF VEREN ŞİRKET SIRALARI KAPATILDI

Tüpraş özelleştirilmesine ilişkin ihale nedeniyle ihaleye konu şirket TÜPRAŞ ile ihaleye teklif veren Koç Holding, Petrol Ofisi ve Aygaz hisse senetlerinin sıralarının, geçici olarak işleme kapatıldığı bildirildi.

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, dün yapılan TÜPRAŞ ihalesinde en yüksek teklifi veren 3 firma ve konsorsiyumu, ''görüş için'' bugün Rekabet Kurulu'na bildirecek.

Bu arada İdare, ihale rakamının dışında bu yıl Tüpraş'tan yaklaşık
200 milyon dolar daha temettü alacak.

A.A muhabirinin edindiği bilgiye göre, 4 milyar 140 milyon dolar
ile ihalede en yüksek teklifi veren Koç-Shell Ortak Girişim Grubu ile
birlikte, ikinci Indian Oil-Çalık ile üçüncü Oyak'ın isimleri de,
Rekabet Kurulu'na gönderilen listede yer alacak.

Söz konusu uygulama, mevzuat gereği yapılıyor. Böylelikle birinci
sıradaki firma ya da grubun yükümlülüklerini yerine getiremediği
durumda ikinci, ikinci sıradaki grubun yükümlülüğünü yerine
getiremediği durumda ise üçüncü sıradaki gruba devrin yapılabilmesine
imkan sağlanıyor.

Bu arada Rekabet Kurulu'nun ''görüş'' bildirimi için bir aylık
süresi bulunurken, yetkililer yaklaşık 20 gün içinde görüş
gelebileceğini belirtiyor.

Bunun ardından, Özelleştirme Yüksek Kurulu imzalarının
tamamlanması için maksimum bir haftanın gerekeceği kaydedilirken, daha
sonra firmaya finansman için süre verilerek, sözleşme imza çağrısı
yapılacağı belirtiliyor.

TÜPRAŞ hisse devrinin, bu yıl sonuna kadar gerçekleştirilmesi
öngörülüyor.

-ÖİB, TEMETTÜ ALACAK-

Öte yandan TÜPRAŞ'ta hisse devrinin yıl sonunu bulacağı beklentisi
ile bu yıl için yaklaşık 200 milyon dolar olması beklenen temettünün
de, ÖİB'nin kasasına gireceği ifade ediliyor.

Hisse devrinin yılbaşından önce gerçekleşmesi halinde
''kıstelyevm'' ilkesinin uygulanacağı, yani firmaya devrin
gerçekleştiği tarihten sonraki karın alıcıya ait olacağı belirtiliyor.

-İHALEDEN BAZI DETAYLAR-

Ayrıca dünkü ihaleye dönük bazı detaylar da netleşmeye başladı.

4 milyar 140 milyon dolarlık en yüksek teklifle biten TÜPRAŞ
ihalesinde, firmalardan 2 Eylül tarihinde alınan son tekliflerde en
yüksek fiyatın 2.2 milyar dolar seviyesinde bulunduğu, geçen hafta
yapılan birebir görüşmelerde alınan revize tekliflerle birlikte, en
yüksek fiyatın 2 milyar 750 milyon dolara yükseldiği ifade ediliyor.

Yazılı turlarda ise en yüksek teklifin, Macar Mol firmasından
geldiği kaydediliyor.

İhalede ilginç bir strateji de izlenirken, iddialı grupların ihale
komisyonu ile göz teması olacak şekilde oturtulduğu belirtiliyor.

Diğer yandan ihalede en yüksek teklifi veren Koç grubunun, ön
yeterlilik başvuruları öncesinde teklif vermeyi düşünmediği ve ön
yeterlilik almadığı hatırlatılırken, ihaleye de Shell'in ön
yeterliliği ile girdiği kaydediliyor.

Koç Grubu'nun ihalede bu kadar iddialı konuma gelmesinde, Oyak'ın
açıklamalarının da etkili olduğu vurgulanıyor.

TÜPRAŞ ihalesinin, dün Bakanlar Kurulu tarafından izlendiği de
verilen bilgiler arasında.

İhale sonucunda katılımcı şirketlerden birinin ihale komisyonuna,
ihalede ortaya çıkan rakamın dünya ve Türkiye piyasalarında ''finanse
edilebilir bir fiyat olmadığını'' belirttiği de kaydediliyor.

valla gönül isterdiki oyak alsın ama koçun almasıda iyi oldu hiç olmazsa bizde kaldı her nekadar talep olsada yabancılar çokda fazla ilgilenmedi elenenler hep yapancı oldu herhalde yapancılar halen ucuza alırımın peşindeydiler

abi zaten ucuza gitti tüpraş yıllık 600 milyon dolar getirisi olan bi kurum 20 yılda kendini fit ediyor.

hem kendini fit ediyor.hemde yenisi kurulurdu bundan bi tane daha.

kankanet tarafından gönderildi.

abi zaten ucuza gitti tüpraş yıllık 600 milyon dolar getirisi olan bi kurum 20 yılda kendini fit ediyor.

20 yıl iyidir sen telekoma bak kac yılda kendini fit ediyor

AbdaL tarafından gönderildi.

20 yıl iyidir sen telekoma bak kac yılda kendini fit ediyor

Birbuçuk iki yıl arası olabilirmi.

UltrAslan Murat tarafından gönderildi.

Birbuçuk iki yıl arası olabilirmi.

Biraz daha artıralım...5 yıl...Bence telekomda aceleci davrandılar...Tabi telekoma verilen bu fiyat tuprası cok etkiledi...Hadi sattınız tam satın...Sartları daha guzel belirleyin...Neyse gecmis olsun ...

Hani bir halk deyimi vardır ya "kelepir gitti" diye, aynı sonuç bu özelleştirme süreci için geçerli.Çok acele ettiler, yazık ettiler.