Peter Cheyney


Ölüm Dansı
Çağlayan yayınları, 1954



Hard-Boiled diye anılan polisiye yazım türünün İngiliz üyesi Peter Cheyney, bugün adı unutulmuş bir yazar, ve elbette romanları da öyle. Polisiyeye son yıllarda duyulan ilgi ile birlikte, hard-boiled akımının D.Hammet, R.Chandler gibi isimleri yeniden basıldı ve tanındı. Ancak, özellikle ABD'de çok popüler olan türün içinde sayılacak bir çok yazar hiç bilinmiyor. Oysa, bu yazarların çoğu 1940'lardan başlayarak Türkiye'de basılmış, dahası, çok büyük satış miktarlarına ulaşmıştı. Cheyney de onlardan birtanesi. Değişik kapak tasarımları ile dikkati çeken Çağlayan yayınlarının 1954 yılında yayınladığı "Ölüm Dansı" ise, yazarın tarzını yansıtması açısından güzel bir örnek. Cheyney'in öyküleri Avrupa'da geçer. Bu nedenle, türdeşlerinden -şiddet anlamında- daha "naiftir". Kuşkusuz, polisin bile silah taşımadığı İngiltere'de, bir kaç sayfada bir, ünlü 45'liğine davranan Mayk Hammer tiplemesi yapmak gerçekçi olmazdı. Chenney'in detektifi, iş kavgaya geldi mi, -o dönemin tabiri ile- Jui Jutsu bilgisine güvenir, ama, çapkınlık konusunda ABD'li meslektaşlarını aratmaz. "Ölüm Dansı" türün bütün "janrlarını" eksiksiz yerine getiriyor; cinayetler, dövüşler, toplumsal olarak makbul olmasa da işini eksiksiz yapan bir detektif, çekici kadınlar başdöndürücü bir tempo ile anlatılmış. Peter Cheyney'in romanlarının edebi değeri tartışılabilir, ama, onun ünlü karakteri Lemmy Coution'un (Türkçe metinlerde Lemi Kovşun biçiminde geçerdi), Godard tarafından yapılan sinema yorumunun değeri, sinemaseverlerce asla tartışılmaz. Coution'u Eddie Constantin'in canlandırdığı Alphaville(1965), aynı zamanda bilim kurgusal özellikleri ile de dikkat çekicidir.

A. Ömer Türkeş


Peter Cheyney'ın Yayınlanmış Kitapları

--------------------------------------------------------------------------------
Seni Bulacağım
Karanlıkta Vuruşanlar 1953
Kanlı Oyun 1954
Yılanlı Katil 1954
Ölüm Kervanı 1954
Körpe Günahkâr 1954
Ölüm Dansı 1954
Zehirli Yosma 1955
Sarışın Yosma 1955
Yosmanın Tuzağı 1955
Bu Adam Tehlikelidir 1955
İki Yosma Arasında (Lemi Kovşun) 1955
Casus Çarpışıyor (Lemi Kovşun)1955
Ateşle Oynuyorsun 1955
Sıra Sende Yosma! 1955
Gizli Savaş 1955
Yosmaya Kıyma 1956
Affedersiniz Rahatsız Ettim 1956
Ölüler Kervanı 1956
Kabus Geçidi 1956
Tehlikeli Dönemeçler 1956
Geri Dön, Yosma 1956
Dehşet Çemberi 1956
Büyüleyen Beyaz Zambak 1962
Kara Yiğit 1971



kaynak : pandorra