Konu: Kızılderili Hikmetleri

Sizin imparatorunuz büyük bir idareci. Adamlarını denizaşırı ülkelere gönderdiğine göre bundan şüphem yok. Yalnız şu bahsettiğiniz papanız, kendine ait olmayan bir mülkü başkalarına hediye etme hakkına sahip değil. (Papa VI. Alexander'ın Peru'yu İspanya toprağı ilan etmesi üzerine) Makhpiya Luta, Siyu kabilesi

Beyaz adama bir iyilik yaptığın zaman onu aklıyla beğenip diliyle tasdik eder. Kızılderiliye iyilik yaptığında onu kalbinde hisseder, kalbin de dili yoktur. Atasözü(kabilesi bilinmiyor)

Bizi kınıyorsunuz, diyorsunuz ki bizim memleketimiz sizin yeryüzü cenneti dediğiniz Fransa'nızın tam tersi bir yer, cehennem. Eğer öyleyse neden o cenneti terkettiniz? Karılarınızı, çocuklarınızı, akrabalarınızı, arkadaşlarınızı bıraktınız da buraya geldiniz?
Mic Mac Kabile Reisi

Alkollü içki bize ilk önce Hollandalılar tarafından satıldı. Ardından da İsveçliler geldi. Alkol bizi vahşi yaptı, ne yaptığımızı bilemez hale geldik, birbirimizi hırpaladık, hatta tutup ateşe attık. Alkol yüzünden yedi insanımız öldü, fıçılar mühürlenmelidir hem de derhal yapılmalıdır. Ne gece, ne gündüz, ne aydınlıkta, ne karanlıkta hiçbir şey akmamalıdır onlardan.
Okanicon, Delawara kabilesi

Sizin büyük reisiniz bize bir daha yerimiz yurdumuzdan sürülmeyeceğimize dair söz verdiğinden bu yana beş defa sürüldük. Siz en iyisi kızılderililere tekerlek takın. Böylece nereye isterseniz çekip götürürsünüz. Adı ve kabilesi bilinmeyen bir reis

Amerika yerlilerinin dünyasına getirilenler arasında en çok neden nefret ediyorum biliyor musunuz? Onlar bize sadece yolları ışığı ve bütün öteki icatları değil, politikayı getirdiler. Şimdi çocuklarımıza zarar veren hep politika. Herkesi birbirine düşman eden politika. Her yerde o... balık için politika, geyik için politika, yediğimiz her şeyde, yaptığımız her işte politika...
Adı bilinmeyen yaşlı bir kadın, Hoh kabilesi

Bize rehberlik eden bir beyaz adam vardı, o kadar pinti idi ki cebinde keten bir bez parçası taşıyordu. İçine sümkürüyordu. Burnundan kıymetli bir şey çıkacak da ziyan olacak korkusu içindeydi. Anonim

Sırtımda bu ağır yükü çocukluğumdan beri taşıdım. Nihayet birgün beyazlarla mücadele edemeyeceğimizi anladım. Bizler geyik gibiydik, onlar bozayı gibi. Bizim küçük bir memleketimiz vardı. Onların ülkesi genişti. Biz Büyük Ruh'un bizim için yarattığı şeylerden hoşnut idik. Onlar değildi, uygun bulmazlarsa ırmakları, dağları bile değiştiriyorlardı.
Okanicon, Delawara kabilesi




ÖĞÜT

Gençleri övün fakat yaşlılara güvenin. Atasözü, Pueblo Kabilesi

Ne kadar kaldığını ne kadar sorarsan yol o kadar uzun görünür. Atasözü, Seneca kabilesi

Seksen yedi yaşında kör bir adamdı. Bana bir gün dedi ki; Delikanlı, koşarken dağın tepesine bak. Gözlerini dağdan ayırma. Çalıların, ağaçların altında eriyip gittiğini hissedeceksin. Ne zaman hayatın müşkülleri ile yüz yüze gelirsen dağın tepesine bakmayı hatırla. Alfonso Ortiz, Tewa labilesi

Çocuklarım hayat yolculuğunda ilerlerken kimseye kötülük etmeyin, kimsenin kendisini mutsuz hissetmesine neden olmasın. Tam tersine birini mutlu etme fırsatı elinize geçerse de hiç durmayın. Anonim, Winnebago kabilesi

Yalan söz dinlemek sıcak su içmeye benzer. Atasözü(kabilesi bilinmiyor)

Herkese saygı göster ama kimseye yaltaklanma. Atasözü, Shawnee kabilesi

Korktuğun işi yaparak korkuyu öldür. Sekuiche, Cherokee kabilesi




FELSEFİ

Kolay kazanılan para tembellik getirir. Atasözü, Arapho kabilesi

Tembel insan kıskanç olmaya yatkındır. Atasözü, Omaha kabilesi

Bir düşman çok, yüz dost azdır. Atasözü, Hopi kabilesi

Bütün kuşlara yuva yapmayı Yaratıcı öğretti ama yine de her yuva birbirinden farklıdır. Atasözü, Duwamish kabilesi

Gördüm ki hiçbir büyük işi başarmak insanın sadece kendine güvenmesi ile olmuyor.
Isna La Wica, Siyu kabilesi

Günümüzde insanlar bilgiyi arar oldu, hikmeti değil. Halbuki bilgi mazidir, hikmet ise bakidir.
Vernon Cooper, Lumbee kabilesi

Tepe'sinin (çadırının) içinde oturmuş, hayatı ve manasını düşünen, bütün yaratıklarla akrabalığını kabul eden ve kainatın tek birşey olduğunu anlamış adam iddia ederim ki medeniyetin özünü kavramıştır. Ayakta Duran Ayı, Siyu Kabilesi

İnsanların gözleri öyle kelimelerle konuşur ki dil onları telaffuz edemez.
Atasözü, Crow kabilesi

Kızılderilinin iyi davranış ilkesi olarak benimsediği bu kesin adet hiç şüphe yok ki beyaz adam tarafından yanlış yorumlandı. Onu aptal, dilsiz, garip, duygusuz olarak nitelendirdiler. Halbuki o insanların en hassası idi ama derin ve samimi duyguları kontrol altına alınmıştı. Kızılderili için sessizlik, Disraeli'nin "Sessizlik gerçeğin anasıdır" sözündeki anlama benzer. Her an konuşmaya hazır olan ciddiye alınmaz ama sessiz insana daima güvenilmiştir.
Ayakta Duran Ayı, Siyu Kabilesi

Bir insan takdire layık bir iş yaptığında hepimiz ne kadar harika olduğunu söyleriz. Fakat gecenin ve gündüzün birbiri peşi sıra değişmesini, gökteki güneşi, ayı, yıldızları, yeryüzündeki mevsimleri, her mevsim olgunlaşan meyveleri gördüğümüz zaman bütün bunların insandan çok daha kuvvetli bir varlığın işleri olduğunu fark etmiyor muyuz ?
Mato Kuwapi, Siyu kabilesi

Kuvvet istiyorum, kardeşimle dövüşmek için değil, en büyük düşmanımla, kendimle dövüşmek için istiyorum. Atasözü(Kabile bilinmiyor)

Tok kuş aç kuşla beraber uçamaz. Atasözü, Omaha kabilesi

Yağmur iyilerin de üzerine yağar, kötülerin de... Atasözü, Hopi kabilesi

Gerçek misafirperverliğin olduğu yerde çok söze ihtiyaç yoktur. Atasözü, Arapho kabilesi

Taşlı bağın duaya değil, kazmaya ihtiyacı vardır. Atasözü, Navajo kabilesi




HRİSTİYANLIK

Bir insan haftanın bir gününde ibadet edip (Haftalık kilise günlerini kastederek) de geri kalan altı günde hırsızlık yaparsa Büyük Ruh öfkeyle gürler, şeytan sevinçle güler.
Atasözü, Oklahama kabilesi

Biz kilise istemiyoruz. Bize orada yaratıcı üzerine münakaşa etmeyi öğretecekler. Tıpkı katolikler ve protestanlar gibi. Bazen birbirimizle dünya meseleleri üzerine kavga eder, çekişebiliriz. Fakat asla yaratıcı üzerine münakaşa yapmayız. Biz bunu istemiyoruz. Hinmaton Yalatkik, Nez Perce kabilesi



KARDEŞLİK

Arkamda yürüme, öncün olmayabilirim, önümde yürüme, takipçin olmayabilirim. Yanımda yürü, böylece eşit oluruz. Atasözü, Ute kabilesi

Yeryüzünün sonuna gittim
Suların sonuna gittim
Gökyüzünün sonuna gittim
Dağların sonuna gittim
Arkadaşım olmayan birşey bulamadım
Şarkı, Navajo kabilesi




ÇOCUK EĞİTİMİ

Bana bakın ! Ben yoksulum, çıplağım fakat bu milletin reisiyim. Biz zenginlik istemiyoruz, fakat çocuklarımıza doğruyu öğretmek istiyoruz. Zenginlik bize yaramaz. Zenginliği öteki dünyaya giderken yanınızda alıp götüremezsiniz. Biz barış ve sevgi istiyoruz.
Makhpiya Luta, Siyu kabilesi

Çocuklarımızın terbiyesi onlara sakin oturmayı ve bundan zevk almayı öğretmekle başlar.
Ayakta Duran Ayı, Siyu Kabilesi




TABİAT

İlkbaharda usul usul yürü, toprak ana hamiledir. Atasözü, Kiowa kabilesi

Biz korumayı öğrenerek yetiştirildik, tahrip etmeyi öğrenerek değil. Beyazlar bizi asla anlamayacak. Adı bilinmeyen yaşlı bir kadın, Chumash Kabilesi


Mi taku oyasin (Kızılderili Hikmetleri), Ayşe Göktürk Tuncerlioğlu

Dostum Paylaşımın İçin Teşekürler
Kızılderililere Hayran Olan Bir İnsanım..
Yaşayış Biçimlerine ve Diğer Değerlerine İlgim Çok...
Malesef Amerikalılar Keşifler Sırasında Acımadan Kızılderili İnsanları Öldürdü...
Yani Bir Toplumu Yok Ettiler...
Arkadaşlar İnanın Araştırma Yapmaya Değer Bir Toplum Kızılderililer..
Saygılarımla

Yeryüzünün sonuna gittim
Suların sonuna gittim
Gökyüzünün sonuna gittim
Dağların sonuna gittim
Arkadaşım olmayan birşey bulamadım

Şaşırmadım, bu ırkın, topluluğun ileri düzeyde olduğunu ve soykırım uygulanarak imha edildiklerini biliyordum...

Yüzyıllar boyu vahşi ve kafatasçı bir ırk sayılan.. hatta insan bile sayılmadığı için

ileri ve medeni toplum dediğimiz ülke insanlarınca sürek avları düzenlenerek katledilen

bir ırkın insan- topluluğunun aslında ne kadar ileri olduğunun göstergesi...

ESHQUIA Paylaşımın için çok teşekkür ederim..

Bir insan haftanın bir gününde ibadet edip de geri kalan altı günde hırsızlık yaparsa Büyük Ruh öfkeyle gürler, şeytan sevinçle güler.
Atasözü, Oklahama kabilesi

Memleketin durumuna bakınca bunu sanki bize söylemişler gibi geldi.

paylaşım için teşekkürler
ben kızılderililerle Türkleri birbirine benzetiyorum
iki toplumun da yanlış tanındığına inanıyorum
Türkler ve kızılderililer gönül ve hoşgörü bakımından batı dünyasında göre çok ileride fakat bize barbar kızılderililere kafa derisi yüzen deniliyor
inşallah bizim sonumuz onlarınkine benzemez

İlkbaharda usul usul yürü, toprak ana hamiledir. Atasözü, Kiowa kabilesi
bi de şu söze hayran kaldım

dostum paylaşımların çok müthiş. hepsi için ayrı ayrı teşekkürler
Kızılderililere yapılanlar karşısında verdikleri tepkiler.
biliyoruzki bu bizim içinde yapılmayı düşünülen bir şey(fazla uzatmicam. siyasete girmesin)