Konu: Eylül ihracatta rekor ayı oldu

Türkiye eylülde 7 milyar dolar sınırına yaklaşan ihracatla aylık bazda ihracat rekoru kırdı. Yılın ilk 9 ayında ihracat 53.5 milyar dolara kadar çıkarken, eylül sonu itibariyle son bir yıllık ihracat 72 milyara dayandı.


YÜZDE 20.4’LÜK ARTIŞ:

Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin (TİM) Hatay’da açıkladığı verilere göre eylülde kayda alınan ihracat geçen yılın ayın ayına göre yüzde 20.4 oranında artarak 6 milyar 971 milyon 663 bin dolar olarak gerçekleşti. Bu rakam Türkiye’nin şimdiye kadar aylık bazda yaptığı en yüksek ihracatı oluşturdu. Şimdiye kadar en yüksek ihracat rakamına 6 milyar 739 milyon dolarla geçen yıl aralık ayında ulaşılmıştı. Ocak-eylül dönemindeki toplam ihracat ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17.4 oranında artarak 53 milyar 524 milyon dolara çıktı. Eylül sonu ile son bir yıllık ihracat da yüzde 21.1 artarak 71 milyar 966 milyon dolara yükseldi. Eylül ihracatına en büyük katkıyı yüzde 46.4’lük artışla 1 milyar 171 milyon dolara kadar çıkan tarım sektörü yaptı. Tarım ihracatındaki bu artışta fındık ihracatının yüzde 91 oranında artarak 400 milyon doları, hububat ve bakliyat ihracatının yüzde 49 artarak 225 milyon doları aşması belirleyici oldu.

OTOMOTİV YİNE ÖNDE:

Sanayinin alt sektörlerinden en yüksek ihracatı 1 milyar 190 milyon dolarla taşıt araçları ve yan sanayi sektörü gerçekleştirdi. İhracatını yüzde 20.7 oranında artıran bu sektör, mayıstan sonra ikinci kez hazırgiyim ve konfeksiyon sektörünü geride bıraktı. Hazırgiyim ve konfeksiyon ihracatı ise yüzde 11 oranında artarak 1 milyar 183 milyon dolar oldu. Bu arada değerli YTL nedeniyle ihracatçıların sıkıntılarının devam ettiğini belirten TİM Başkanı Oğuz Satıcı, ‘ihracat devam edebilsin’ diye ihracatçının kendi kaynaklarından, varlıklarından fedakarlıklarda bulunduğunu, bu fedakarlığın da belli bir sınırı olduğunu kaydetti

yeni konu açmayayım dedim. Ata yatırımın Ağustos ayı dış ticaret rakamlarına ait makro yorumu.Eski zannetmeyin 3/10/2005 de yayınlandı (gerçi bu adam hep kötümserdir ama )
"Ağustos ayı dış ticaret rakamları kötü ama dış ticaret açığında büyüme trendinde ise değişme işaretleri var...
Ağustos ayı dış ticaret rakamları tahminlerin hafif altında ama yinede yüksek bir ithalat rakamı , 10.2 milyar dolar ve ihracat rakamı 5.3 milyar dolar ile beklentilere çok yakın. Dolayısıyla, dış ticaret açığıda beklentiye yakın olarak 4.9 milyar dolar olarak aylık rekorunu kırdı.
Ağustos ayı itibarıyla 12 aylık rakamlar ise ihracat için 70, ithalat için 110 ve açık için 40 milyar dolara yakın oluştu. Bu rakamlar 2005 sonu itibarıyla resmi olarak tahmin edilen rakamlar. Bunun manası önümüzdeki aylarda ithalat mevsimsel düzeyinin üstünde artarsa yıl sonu açığı tahminlerin üstüne çıkacak. Tabiiki eğer ihracat tahminlerin üstünde artarsada tam tersi olacak.
Son açıklanan TIM rakamlarına göre 1-24 Eylül tarihleri arasında 5,4 milyar dolar ihracat yapılmış. Buradan yola çıkarak Eylül DİE ihracat rakamını 6,1 milyar olarak tahmin ediyoruz.(madtürk yazısını tekrar okuyun.6,971 gerçekleşen) Bu da aylık %14'lük artışa tekabül ederken mevsimsellikten arındırılmış aylık artışı da %12.6 düzeyine çıkarmaktadır. Temmuz ve Ağustos'ta mevsimsellikten arındırılmış değişimler toplam %14.4 civarında bir gerilemeye işaret ediyordu (9 + 5.4 puan olarak). Eylül ayında %12.6 artış ile Temmuz-Ağustos’da kaybedilen hız önemli ölçüde telafi edilmiş oluyor.
12 aylık toplamların yıllık değişimler ortalaması ihracat için %37 olurken, ithalat için %42 oldu. Diğer bir deyişle ithalat ihracat’dan ortalamada %5 daha hızlı arttı, son bir yılda. Fakat şunu belirtmek gerekirki aradaki ithalat lehine fark son bir yıl içinde sürekli olarak azaldı ve Ağustos ayı itibarıyla sıfırlandı. Eğer Eylül ayında ithalat 10 milyar doların altında kalırsa yıllık artış trendi ihracat lehin pozitif olarak değişecektir. Diğer bir deyişle açıktaki artışın durması beklenecektir. Fakat bu duruş kazık fren şeklinde olmayacaktır.
Bizim yaptığımız trend hesaplarına göre açıktaki artış trendine tersine çevrilsede ithalat yıl sonunda tahminlerden 5 milyar dolar daha fazla (yıllık 115 milyar dolar), ihracatdaki artışda tahminlerden 2 milyar dolar daha fazla (72 milyar dolar) olacaktır. Yıl sonunda dış ticaret açığı 40 milyar dolar değil 43 milyar dolar olacaktır (Burada petrol fiyatlarının artmayacağını ve 1 yıllık ilave petrol faturasınında sayın Babacan’ın tahmin ettiği gibi 2004’e göre 7 milyar dolar fazla olacağı şeklinde bir tahmin kullanılmıştır).
Dış ticaret tahminlerine dayanarak, 2005 yıl sonu cari açığı 23 milyar dolar civarlarına tırmanacaktıır (milli gelirin %6.5 ile %7 arasında bir yer). Fakat trend, rakamlar üzerinde etkisini 2006 ortalarında gösterdiğinde cari açık yavaş yavaş 21 milyara oğru gerileyecektir. Eğer 2006’da dolar cinsinde milli gelir artmaya başlarsa cari açığında milli gelire olan oranıda % 5.5 ila %6 aralığına gerileyecektir.
Mevcut veriler ışığında Dış ticaret açığının 40 milyar dolar altına inmesi mümkün görünmektedir. Bunun aksi ancak ciddi bir kur yükselişi ve veya milii gelirin büyüme oranının %3 civarına gerilemesi ile mümkün görünmektedir.
Ara Malları ithalatı 1 yıllık toplam rakamı geçen yıl içinde 18 milyar dolar artmıştır. Petrol faturası ise 5.5 milyar dolar artmıştır.Yani petrol hariç ara malı 12.5 milyar dolar artmıştır. Tüketim mali ithalatı 1.5 milyar dolar, sermaye malı ithalatı ise 3 milyar dolar artmıştır. Petrol dışı ara malı ithalatındaki artış her türlü hesaba göre yüksektir. Ama son aylarda burada da yavaşlama görülmektedir.
Ağustos ayı itibarıyla bir özet yapmak gerekirse ekonomik büyümenin yavaşlamaya başladığını ve bunu ithalatı yavaşlattığı tesbiti yanlış olmaz. Ama petrol fiyatlarının artması ile ithalat, ekonomik büyüme yavaşlasada artmaya devam edecektir. (tabii artan petrol fiyatları ekonomik büyümeyide yavaşlatarak br süre sonra petrol dışı ithalatın dahada fazla düşmesine sebep olacaktır). İhracatın büyümenin motoru olduğu düşünülürse ihracatın yavaşlaması ithalatın da yavaşlamasını getirecektir. Dolayısıyla, dış ticaretin açığının azalmasının etkili bir boyuta gelmesi ya petrol fiyatarın düşmesine yada kur artışına bağlı olacaktır.