Konu: Burgund Efsanesi

Bu kahramanlık şarkısı , eski edda şarkılarının en son bölümüne aittir."Hamdismal" ve Hun savaş şarkısı olan "Hlodskvida" ; toplumsal göç dönemindeki doğu Germen halklarının , tarihi olaylarını konu alır.Atlakvida ise , Hun tarihini konu edinir.Burgundların , Hun kralı Atilla'ya karşı düzenledikleri seferleri işleyen konusu , başka edebiyat eserlerinde de işlenmiş ve Alman "Nibelungen" destanında en tanınmış şeklini almıştır.Bu eski Nordik şiir , Alman destanıyla karşılaştırılınca belirgin farklılıklar gösterir.

Burgund kralları olan iki kardeş , Gunnar ve Högni ; kayınbiraderleri olan Hun kralı Atli'den , bir yığın zengin hediye vaat eden bir davet alırlar.Bu daveti alan iki kardeş şaşırırlar.Çünkü , onlar , hediyeye gereksinim duymayacak kadar zengindirler.Onlar , efsanevi Niflungar hazinesinin sahibidirler.Ancak , kız kardeşleri Gudrun , onlara bir yüzük yolladığı için , davete gitmeye karar verirler.İki kardeş , orduları olmadan ve zırhsız olarak yola çıkarlar.Tüm Hun topraklarını , atlarını kırbaçlayarak geçerler.

Ancak Atli'nin askerleri , iki kardeşi yakalar.Askerler Gunnar'a , Niflungar hazinesinin yerini sorarlar.Gunnar , kardeşinin kalbinin kendisine getirilmesi koşuluyla hazinenin yerini söyleyeceğine söz verir.Askerler , Högni'nin kalbini kesip çıkartırlar.Högni , bu durumdayken gülmektedir.Kalp , bir tepsiye konup , Gunnar'a sunulur.Kalbi görünce sevinen Gunnar , kardeşinin ölümünü niçin istediğini açıklar.Gunnar , kardeşine hayranlık duymuş ; onun benzersiz gücü karşısında , kendini güvende hissetmemiştir.Artık , hazinenin yerini bilen tek kişi kendisidir.Ve kimse , ondan bunu öğrenemeyecektir.Gunnar'dan bilgi alamayan askerler , onu yılan dolu bir hendeğe atarlar.Gunnar , ölümü beklerken arp çalar.

Erkek kardeşlerinin ölümünden sonra , hayatta yalnız kalmış olan Gudrun ; oğulları olan , Erpr ve Eitil'i öldürür.Onların kalplerini pişirip , kocası Atli'ye ve sarhoş Hun askerlerine sunar.Yemek bittikten sonra , durumu açıklar.Ancak , sarhoş olan Atli , bu durumu kavrayamaz ve yatağına yatar.Buna sinirlenen Gudrun , kocasının kalbine bir kılıç saplar.Daha sonra , şatodaki uşakları ve köpekleri uzaklaştırarak , şatoyu ve tapınakları ateşe verir.Böylece eski putlarla birlikte Hun ırkı yok olmuş olur.

Bu şiirin kökeni , tarihe dayanır.Şiirde adı geçen Atli , yani tarihteki ismiyle Atilla ; sarhoş bir şekilde , kanla dolu bir yatakta Hildiko adındaki eşinin yanında ölmüştür.Ancak , bu doğal bir ölümdür.Atilla , durmadan kanayan burnu nedeniyle boğularak ölmüştür.Nordik yorumda , bu bayağı ölüm şekli , anlatıcının hayal gücüyle olağanüstü değişmiştir.Ayrıca , Gunnar'ın , yılan dolu bir hendeğe atılmışken , arp çalması , kaçınılmaz bir ölüm karşısında , kahramanın soğukkanlılığını koruması ; bize , tarihteki bir olayı anımsatıyor ve o olayla karşılaştırma olanağı sağlıyor.Prokopius tarafından anlatılan , Romalılar ve Vandallar arasındaki Afrika savaşında ; Vandal kralı Gelimer , kuşatılmış bir şekilde açlıktan ölürken , Romalılardan bir arp ister.Ve acısını dindirmek için şarkı söyler.Hayal ürünü ile tarih birbirine yaklaşmaktadır.Kuşkusuz bu , yüzyıllar boyunca süregelmiş modellerdendir.

Bu şiirde , Gudrun , iki kardeşinin öcünü eşinden alırken ; "Nibelungen" destanında bu farklıdır.Atilla'nın nordik tablosu da , Nibelungen destanından veya başka Alman şiirlerinden farklıdır.Onlarda ; Hun kralı hoşgörülü , dengeli bir hükümdarken ; nordik metinde ise saldırgan , gaddar , servet düşkünü bir zorba olarak betimlenmektedir."Edda" şiirinin Atli'si , tarihi Atilla'ya ; daha eski , özellikle doğu Roma'lı tarihçilerin , örneğin Priscus'un belirttiği gibi , Alman şiirindeki Etzel'den daha yakındır.Bundan , eski nordik şiiri , olasılıkla bir doğu Germen gotik şiirine dayanmış olduğu ; Almanya'yı dolaştıktan sonra , değişim yaşayarak , İskandinavya'ya ulaşmış olduğu sanılmaktadır.Çünkü , şiir , stilik ve dilsel özellikler göstermektedir.Ve bu da , batıdan bir göç yolunu daha olası kılar.Buna göre , aslında bir Burgund şarkısı ; Frenk'lerden , aşağı Saksonya'ya 8. yüzyılda gelmiş , oradan İskandinavya'ya geçmiş ve 9. yüzyılda , orada ozan Thorbjörn Hornklofi tarafından bir kez daha uyarlanarak , bugün elimizdeki şekline ulaşmıştır.

Kaynakça :
A History of Icelandic Literature
Stefan Einarsson/1957

Kindlers Neues Lexion 1992

Alman Kahramanlık Destanları Hermann Schneider
Roswitha Wisniewski

Ege Üniversitesi Edebiyat
Fakültesi Yayınları / 1992

konu ise ilginç saol.