Suizan ve töhmet



Sual: Bir arkadasin, bazi alametlerine bakarak günah isledigini zannediyoruz. Ama kesin bilmiyoruz. Bu suizan olur mu? Suizan nedir?



CEVAP

Suizan, bir kimseyi kötü zannetmek, onun günah isledigine inanmak demektir. Hadis-i seriflerde buyuruldu ki:

(Suizan etmeyin! Suizan, yanlis karar vermeye sebep olur. Insanlarin gizli seylerini arastirmayin, kusurlarini görmeyin, münakasa, haset ve düsmanlik etmeyin, birbirinizi çekistirmeyin, kardes gibi birbirinizi sevin! Müslüman Müslüman’in kardesidir; ona zulmetmez, yardim eder, onu kendinden asagi görmez.) [Buhari, Müslim]

(Emir, [âmir], mahiyetini töhmet altinda birakirsa, onlari ifsad eder.) [Taberani]

(Suizan ettiginiz zaman, gerçekten öyle mi diye arastirmayin.) [Ibni Adiy]

(Töhmete sebep olacak yerlerden kaçinin!) [I. Gazali]

(Hüsnü zan sahibi olmasi, kisinin kullugunun güzelligindendir.) [Hatib]

Bir müminin günah isledigini zannetmek, suizan olur. Kalbe gelen düsünce, suizan olmaz. Eger kalb o tarafa meylederse, suizan olur.

Kâfire degil, Müslüman’a suizan edilmez. Yani, müslüman oldugunu söyleyen ve küfre sebep olan bir sözde ve iste bulunmayan kimsenin bir sözünden veya bir isinden hem imani oldugu, hem de imansiz oldugu anlasilirsa, küfre düstü dememelidir. Kâfir zaten kâfirdir. Bu kâfir galiba içki içiyor diye düsünmek suizan olmaz. Dini bozanlara, bid’at ehline de böyle hüsnü zan edilmez. Bunlarin yanlislarini açiklamak da giybet olmaz, dinin emrini yerine getirmek olur.

Müslüman’a suizan etmemek gerektigi gibi, baska Müslümanlarin da bizim hakkimizda suizan etmelerine sebep olabilecek durumlardan sakinmak gerekir.

Insanlari suizandan kurtarmak için, töhmet yerlerinden uzak durmalidir. Onlarin dedikodularina kendisi sebep oldugu için isleyecekleri günaha ortak olur. Peygamber efendimiz, hanimi ile konusurken, oradan geçenlere buyurdu ki:

- Bu benim zevcemdir.

- Ya Resulallah, sizden de mi süphe edilir dediler.

- Kan, insanin damarlarinda dolastigi gibi, seytan da insana nüfuz eder, kalbine süphe sokar. (Buhari)

Baskalarinin suizannina sebep olacak hareketlerden kaçmalidir.

Salih bir kimse, sise ile evine bir sey getirirken siseyi kapali bir torba içine koymalidir. Böyle yapmayip da bir gazete kagidina sararak açiktan getirirse, suizanna sebep olabilir. "Acaba içki mi?" diyenler çikabilir.

Böyle, süphe uyandiracak hareketlerden uzak durmali, baskalarinin kendi hakkinda dedi kodu etmesine sebep olmamali.

Bir kisi, bir kadinla süphe uyandiracak sekilde konusuyordu. Hz. Ömer, onun yanina varip, öfkeli sekilde bakinca o kisi, (Bu benim hanimim) dedi. Hz. Ömer o zaman buyurdu ki:

(Peki hanimin ise, ne diye üzerinize süphe çekecek sekilde konusuyorsunuz?)

Bu olaylar da, Müslüman’in, suizanna sebep olacak, töhmet altinda biraktiracak söz ve islerden kaçmasi gerektigini göstermektedir.