Konu: ÇelİŞkİlere Nasil YaklaŞirsiniz ?

? Yaşamınızdaki çelişkilere nasıl yaklaşırsınız? Bir an önce olumlu ya da olumsuz yönde onu çözmeye, çelişkiyi yok etmeye mi çalışırsınız; yoksa çelişkiyi kabullenir, onunla birlikte, çelişen yanları uzlaştırmaya çalışarak, uyumu artırarak gelişmelerin seyrini mi izlersiniz?


? Örneğin sevdiğiniz iki arkadaşınız var. Fakat bunlar aralarında hiç geçinemiyorlar, hatta birbirlerinden kendilerince haklı ve somut gerekçelere dayanarak nefret ediyorlar. Arada uzlaşması olanaksız bir kişilik ya da ahlak farklılığı göze çarpıyor. İkisinden birini seçip, öbürüyle ilişkileri soğutur musunuz; ikisinin birbirlerinin kötülüklerini kanıtlamak için gösterdikleri delillerin etkisinde kalır, ikisiyle de arayı açar mısınız; yoksa her ikisi de belli konularda haksız ve kötü özellikte, ama her ikisi de belli konularda haklı ve iyi özellikler gösteriyor diyerek, ikisiyle de ilişkilerinizi aynı sıcaklıkta sürdürür müsünüz?


? Ya da bir arkadaşınız var. Belli konularda iyi anlaşıyorsunuz, belli konularda hiç anlaşamıyorsunuz. Ne yapalım, anlaştığımız konularda birlikte bir şeyler yaparız, anlaşamadığımız konuları olabildiğince gündem dışı tutarız diye bir mantık yürütüp, ilişkinizin yakınlığını korumaya mı çalışırsınız; yoksa hayır, bu samimiyetsizlik, ya tam dost kalırız, ya düşman oluruz diyerek ayrılık noktalarını bilerek tartışmaya mı açarsınız?

Yukarıdaki seçeneklere elbette temel kişilik özelliklerinize ve söz konusu kişilerin öznel durumlarına göre çok değişik yanıtlar verebilirsiniz Ama sosyal psikolog Richard E. Nisbett’e göre, bu yanıtlarda ve alacağınız tutumlarda, içinde yetişmiş olduğunuz toplumun kültürel alışkanlıkları ve o yönde beyninizin kazandığı bilişsel alışkanlıklar da önemli rol oynayacaktır.

sBazı toplumlar neden belli bazı ortak özellikler gösteren düşünürleri yetiştirmişler, neden başkaları değişik karakterde düşünürlerin etkisinde kalmışlar?


? Toplumların düşünme yolları farklı olduğu için mi değişik öğretiler geliştiren düşünürler ortaya çıkmış onlardan, veya tersi mi doğru; değişik toplumların günümüze dek uzanan kültürel-düşünsel rotalarını geçmişte ortaya çıkan birtakım önemli düşünürler mi tayin etmiş?


Nisbett, benim de katıldığım yönde, birincisinin doğru olduğunu söylüyor. sNeden bazı uygarlıklar teknolojide çok gelişmişler de (eski Çin uygarlığı gibi), bilimde buna yakın bir düzeye yükselememişler; bazı uygarlıklarsa neden teknolojide çok gerilerde kaldıkları halde bilimde hızlı bir yükselişe geçmişler? Tüm bunların o uygarlıkları oluşturan insanların düşünme sistemleriyle bir ilişkisi var mıdır?


? İnsan temel ya da gündelik sorunları üstüne nasıl düşünür, neden o konularda yüzeysel ya da derin, ama sürekli yanlışların içine düşer?


İnsan doğası ve onun sınırları üstüne bu tür soruların cevaplarını araştırmak, on yıllardır başat tutkularımdan birini oluşturuyor. Nisbett’in Düşüncenin Coğrafyası adlı çalışması konuya biraz daha farklı bir açıdan yaklaşıyor, Doğu ve Batı insanının kafaları gerçekten farklı mı çalışır sorusuna yanıt arıyor.

Alıntıdır...

Eskiden çok cabuk hüküm verirdim insanlar üzerinde ne biliyim şu şöle ya şu şöle gibi ama bu hatamdan vazgeçtim. (Olduğunca insanım sonuçta) Özellikle o arkadaş ikilemleri içinde çok kaldım.Ve o tip durumlarda taraf seçmedim ve yüzlerine tek tek açıkladım.Tabi ki görüşmelerde falan sorun çıkıyordu bunuda şöle aştım bak o geliyor bu yüzden ister gel ister gelme ama gelirsen hoşnut olmuyacaksın ikinizede değer veriyorum mesajı veriyorum.Ve bugüne kadar hiç aramda bozulmadı.İşin ilginci zıtlıklar bazen yıllar sonra daha bir uyuma dönüşüyor.İnsan gelişimi itibari ile devamlı değişirde insan pek az kendisine aynadan bakar.Şu egzersizi deneyin geçin aynanın karşına hayatınızda en sevmediğiniz özelliği kendinize haykırın ve eleştirin ne kadar dayanabilceksiniz? Eğer dayanabilirseniz kendinize dürüstsunuzdur.Dayanamazsanız bir an önce kendinize dürüst olun gerçek dostlarınızdan eleştiri isteyin.Bunları söledim diye ben kendime %100 dürüstmüyum pek sanmıyorum.Aynaya bakınca kendine halada kendine yanlı düşünüyorsun.Karşı tarafta anlaşamadığınız bir görüş ayrılığı varsa hoşgörüceksin sonuçta sendede karşı tarafa vereceğin ona göre olumsuzluklar olabilir.Bu tip anlaşmazlıklar senin şu hobine,aktivitene vsss... katılmak istemiyorum beni sürükleme ama ben senden hoşlanıyorum ve arkadaşlığımı devam ettiricem mesajı verirsen iki tarafta saygılı bir biçimde çok güzel dostluklar yaratabilir.Benim en sıkı dostlarımdan olan birinin vaktinde benim görüşüme göre tamamen ters olduğunu biliyormuydunuz?Şimdi ne oldu peki o ben onun görüşlerinin bazılarına hak verdim oda benimkinin ne siyah nede beyaz kutuplarında kaldık bir renk cümbüşü büyüdük ve geliştik.Güzel bir tecrübe oldu bana herşeyi beynimde kilitlememek için.Ne kadar kilitlersen o kadar azap içinde yaşarsın farkında olmadan güzellikleir kaçırırsın halada herkesin şu an kaçırdığın gibi.Yeni bir şey ve sana ters gelen bir bilgi vss gelince hemen redetme ve hemende kabul etme bırak idrak edinceye ve gerekli alt yapıyı hazırlayıncaya kadar ne redet ne de kabul et.

ben bir çelişkiyle karşılaştığımda ister hayatımla ister hayatla ilgili olsun soğuk kanlı düşünmeyi tercih ederim uzun sürer ama her şeyi araştırarak tartarak o konuda kararımı veririm ama kararsızlığım oluyor tabi