Konu: Piyasaların önündeki 10 risk

Ekonomist dergisi

Analistler, 2006 yılı için piyasalarda olumlu beklentileri bozabilecek 10 riske işaret ediyor. Ekonomist Dergisi, bu haftaki sayısında 20 uzmanın üzerinde durduğu riskleri şu 10 başlıkta toplamış:

FED

Önümüzdeki dönemde, FED'in 13 Aralık 2005 ve 31 Ocak 2006 tarihlerinde faiz artırım toplantısı var. Beklentiler, gösterge faiz oranlarının yüzde 4.50 - 4.75 seviyelerine çekilmesi ve bu seviyelerde artırıma ara vermesi yönünde. Yani FED'den agresif bir faiz artırımı beklenmediği için bu risk düşük bulunuyor. Ancak bu konuda beklenmedik bir terslik olması halinde piyasalarda tedirginlik artabilir.

AB Merkez Bankası

Son iki yıl süresince faiz oranlarını yüzde 2 seviyesinde sabit tutan Avrupa Birliği Merkez Bankası'nın (ECB), artan enflasyonist baskı nedeniyle önümüzdeki dönemde faiz oranlarını artırması bekleniyor. Bu gerçekleşirse, gelişmekte olan piyasalara yönelen likiditede azalma olabilir. Bu da Türkiye'ye yabancı portföy yatırımı girişini olumsuz etkileyebilir.

IRAK - SURİYE - İRAN

Irak'ta sıcak çatışmalar devam ediyor ve hala bir istikrar sağlandığı söylenemez. ABD'nin Irak'tan sonra Suriye hatta İran'a da müdahale etme olasılığı tartışılıyor. Bölgenin Türkiye'ye yakınlığı ve Kürt nüfusu nedeniyle siyasi alanda sıkıntılara neden olabilir. Bölgede tansiyonun daha da yükselmesi halinde piyasalar olumsuz etkilenecektir. Bu durumda borsa sert satışlarla aşağı doğru giderken, faizler de yukarı yönlü bir seyir izlenebilir.

SİYASET - BÜROKRASİ

Hükümetin makro ekonomide, özelleştirmelerde ve AB sürecinde izlediği politikalar, piyasalar tarafından olumlu bulundu. Ancak izlenen bu politikalarda değişiklik olması, hükümetin daha popülist ve kendi tabanına yönelik bir söylem geliştirmesi durumunda, iktidar ile muhalefet partileri ve Cumhurbaşkanı arasında siyasi tansiyon yükselebilir. Türban, imam hatip okulları gibi çekişmeler ise piyasaları gerer.
2007'deki cumhurbaşkanlığı seçimi iç siyasi ortamdaki gerginliği artırıcı potansiyel taşıyor. Ayrıca 2006'daki Merkez Bankası Başkanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı değişiklikleri oldukça kritik. Özellikle Merkez Bankası Başkanlığı'na kimin getirileceği, piyasaları yakından ilgilendiriyor. Serdengeçti'nin devamı, piyasaları memnun eder. Ama değişiklik halinde yerine gelecek kişinin yeterliliği konusunda piyasalarda oluşacak izlenim önemli olacak.

ERKEN SEÇİM

2007 yılında yapılması gereken seçimlerin, hükümetin isteğiyle 2006 yılına alınması ve bir seçim havasıyla popülist politikaların izlenmesi durumunda, mali disiplinin zayıflayacağı ve piyasaların bu durumdan hoşlanmayacağı düşünülüyor. Ancak analistler, şimdilik bir erken seçim riskini düşük buluyor.

AB MÜZAKERELERİ

Müzakere sürecinde insan hakları, azınlıklar gibi konularda hükümetin daha olumlu ve somut adımlar atması gerekiyor. Bu konularda çıkabilecek olası gerginlikler, piyasalarda da dalgalanmalara neden olabilir. Özellikle Fransa ve Almanya'nın bu konularda aldığı tavır, Türkiye'nin müzakere sürecinde sorunlar yaşanmasına yol açabilir.

KIBRIS

Müzakere sürecinde Kuzey Kıbrıs'ın tanınması ve Güney Kıbrıs'ta limanların açılmasıyla ilgili AB tarafından gelecek baskılarla, hükümetin bunu nasıl karşılayacağı, şimdilik bilinmiyor. Bu konuda AB ile yaşanacak gerginlikler, piyasalara da olumsuz olarak yansıyabilir.

TERÖR

Türkiye'nin doğusunda yoğunlaşan terör hareketlerinin, büyük şehirlere de sıçraması, beklenmedik şiddette büyük terör olaylarının yaşanması durumunda da piyasalar negatif yönde etkilenecektir.

CÂRİ AÇIK

Türkiye'nin makro ekonomik dengeleri açısından en önemli sorunu oluşturan cari açık 2006'da da Demokles'in kılıcı gibi piyasaları tehdit etmeye devam edecek. Merkez Bankası Başkanı Serdengeçti ve Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Ali Babacan, bu konuda şimdilik bir sorun görmese de cari açık, ekonomi alanında piyasaları önümüzdeki yıl rahatsız edecek en önemli sorun olarak gösteriyor. Şimdilik gerek doğrudan yabancı yatırımlar, gerekse portföy yatırımları yoluyla gelen yabancı sermaye ve özelleştirme gelirleri bu açığı finanse ediyor. Bu trendi değiştirecek önemli bir gelişme olmazsa 2006'da da cari açığın finansmanında sorun beklenmiyor. Ancak bu trendin bozulması halinde cari açık bir tehdit oluşturuyor.

LİKİDİTE ŞOKU

Global çaptaki likidite bolluğundan bütün gelişmekte olan piyasalar gibi Türkiye de yararlandı. Ancak bu likidite akışı beklenmedik krizler, şoklar nedeniyle piyasalardan çıkmaya başlarsa, Türkiye'de bundan payına düşeni alacaktır.
ABD ve AB'den sonra ekonomik durgunluktan çıkma sinyallerini veren Japonya, şu anda sıfır olan faizleri yükseltme sinyalleri veriyor. Gelişmiş ülkelerde faizlerin yükselmesi, global likiditenin yönünü bu ülkelere çevirmesine yol açabilir. Bu durum borç nedeniyle yüksek finansman ihtiyacı ve cari açık nedeniyle Türkiye'yi olumsuz etkileyebilir.


kaynak : milliyet gazetesi

Ewt desene tam bi şeytan üçgenindeyiz