İslamın Temel Kaynakları

İslamın temel kaynakları dört tanedir. Bunlar kısaca kitap, sünnet, icma-i ümmet ve kıyas-ı fukaha diye isimlendirilir. Beşinci bir islami kaynak yoktur. Bilim ve felsefe islami kaynak değildir.

Kitap: Kitaptan maksat Kuran-ı Kerimdir. Kuran-ı kerim Allah kelamıdır. İnsanlara hidayet rehberi olarak gönderilmiştir. Yaklaşık altı yüz sayfa ve altı bin küsür ayetten oluşmaktadır. Kuran-ı kerimi isteyen istediği gibi tefsir edemez. Kuran-ı kerimi peygamberimiz açıklamış, tefsir alimleri de ona göre açıklamışlardır. İbnu Abbâs (radıyallahu anh) anlatıyor: "Resulullah (s.a.v.) buyurdular ki: "Kim Kur'ân hakkında ilme dayanmadan söz ederse ateşteki yerini hazırlasın." Tirmizi

Sünnet: Peygamberimizin sözleri, yaptıkları, başkası yaptığında hoş karşıladıkları şeylerdir. Peygamberimizin sözlerine hadis denmektedir. Peygamberimizin sözleri kaynaklarıyla beraber çeşitli kitaplarda toplanmıştır. Bu kitapların en güvenilir ve meşhurları kütüb-i sitte yani altı kitap olarak isimlendirilen şu kitaplardır: Buhari, Müslim, Ebu Davud, Tirmizi, Nesai, İbn Mace. İmam Malik'e ulaştığına göre, Resulullah (s.a.v.)şöyle buyurmuşlardır: "Size iki şey bırakıyorum. Bunlara uyduğunuz müddetce asla sapıtmayacaksınız: Allah'ın Kitab'ı ve Resulünün sünneti."

İcma-i Ümmet: Müctehid mertebesinde olan islam alimlerinin dayanarak karar almalarıdır. Müctehid, Kuran-ı kerim'i sünneti ve diğer tüm islami ilimleri çok iyi şekilde bilen, tüm bu gibi ilimlerin dışında Allah vergisi ledünni ilme de sahip olan ehli takva islam alimleridir. Tüm ashab-ı kiram müctehiddir, ehli sünnetin mezhep imamları müctehiddir, İmam-ı azam ve onun talebeleri İmam-ı ebu yusuf ve İmam-ı muhammed müctehiddirler. Bizler onların Kuran ve sünnete göre ictihad ettikleri şekilde islamı yaşarız. Müctehidler aldıkları kararlarda hata etseler bile onlar için sevab vardır. Buna hata da denmez, ictihad farklılığı denir.

Kıyas-ı fukaha: Fıkıh alimlerinin kitap sünnet ve icmadaki benzer hükümlere kıyas yaparak ihtiyaç duyulan hükümü vermesidir.

Müslümanlar itikadda ve amelde ehli sünnet mezheplerinden birine tabi olmak zorundadır. İnançla ilgili konularda tek hak mezhep ehli sünnet vel cemaat mezhebidir. Ehli sünnet, peygamberimizin ve ashabının inanç ve ameli üzerine olmaktır. Bunun da iki imam-ı vardır. İmam ebu mansur muhammed maturidi ve imam ebul hasenil eşari. Müslüman türklerin itikadda imamı genelde maturidi hazretleridir. Amelde doğru mezhepler ise hanefi, şafi, maliki ve hanbeli mezhepleridir. Müslüman türkler genelde hanefi mezhebindendir. Hanefi mezhebinin imamı İmam-ı azam ebu hanife hazretleridir.

Farz, her müslümanın yapmak zorunda olduğu, islamın kesin emirleridir. Beş vakit namaz, ramazan orucu gibi... Vacip, farz derecesinde olmasa da şüpheli delil ile yapılması zorunlu emirlerdir. Kurban bayramında kurban kesmek gibi... Sünnet, peygamberimizin sözleri, işleri ve başkası yaptığında hoş gördükleridir. Namazların sünnetleri gibi... Mehruh, kesin olarak haram olmayan fakat dinde hoş karşılanmayan şeylerdir. Namaz kılarken etrafına bakmak gibi... Haram, yapılması kesin olarak yasaklanan şeylerdir. Yalan söylemek, hırsızlık yapmak gibi...

İslamın dört temel kaynağına dayanılarak ilmihal kitapları hazırlanmıştır. İlmihal kitaplarında hem itikadi konular hem de ameli konular ayrıntılı şekilde anlatılmıştır. Dinini öğrenmek isteyen bir müslümanın öğrenmesi gereken en önemli bilgiler ilmihal bilgileridir. İlmihal öğrenmek her müslüman üzerine farz-ı ayndır.

Kaynak: http://geocities.com/hayatbilgisi2005