Kira Artışına Mortgage Freni...

Kira artışını sınırlayan yasaya gerek kalmadan mortgage, kiraları frenleyecek gibi görünüyor. Krediyle ev sahibi olanların sayısı artınca, kira fiyatlarında bir durgunluk hatta gerileme eğilimi başladı

Emlak uzmanları, bu yıl ev sahiplerinin yüzde 8 kira artışına evet demek zorunda kaldıklarını belirterek, gelecek yıl birçok bölgede kira artışının yüzde 10'u geçmeyeceğini kaydediyor.

Mortgage'ın uygulandığı ülkelerde, uzun vadede satılık ve kiralık konut fiyatlarının düşmesine yolaçtığı biliniyor. Türkiye'de mortgage'ın henüz uygulamaya geçmemesine karşın, her geçen gün düşmeye devam eden konut kredisi faizleri, kiralarda uzun vadede beklenen düşme eğilimini bölgesel olarak başlattı.

İstanbul'un özellikle gelir seviyesi yüksek semtlerinde kiralık konut fiyatlarının belirgin şekilde düştüğü gözleniyor. Yüksek kira fiyatlarının telaffuz edildiği semtlerin sakinleri, ödedikleri kiranın biraz daha fazlasını kredi taksidi olarak ödemeyi göze alıp, ev satın almayı tercih ediyor.

Emlak uzmanları, kiralıklardaki düşüş trendinin Ankara ve Bursa'da da gözlendiğini ancak İzmir ve Adana'da henüz başlamadığını belirtmekle birlikte en çok bir yıl içinde bu illerde de kiralık konutlara olan telebin ve kiralık fiyatlarının düşeceğini vurguluyorlar.

Astronomik kira devri bitti

Astronomik kira artışları döneminin artık çok gerilerde kaldığını belirten emlak uzmanları, ekonomik istikrarın ve kira artışlarını sınırlayacak olan yasa tasarısının yanısıra mortgage ile birlikte ev sahipliği oranının artmasıyla kira fiyatlarının düşmeye devam edeceğini vurguluyorlar.

Büyükşehirler başta olmak üzere birçok şehirde bahar aylarında başlayan ve okulların tatil odduğu yaz aylarında en üst seviyeye çıkan kiralama sezonunda kiralık konut fiyatlarındaki artışın, yüzde 10'dan fazla artmayacağını söylüyorlar.

'Satışlar başlayacak, kira fiyatları düşecek'

Anıl Sever (Remax Zirve-Merter)

"Merter'de kiralık konutlara olan talep düşüyor. Bunun en büyük nedeni, konut kredisi faizlerinin düşmesi ile birlikte kira fiyatından biraz daha fazla ödeme pahasına kredi yoluyla ev alma isteği. Tabii mortgage beklentilerinin de büyük etkisi var. Dolayısıyla şu anda kiralık piyasası durgun, fiyatlar donuk. Konut satışları, kredi faiz oranlarındaki hızlı düşüşe bağlı olarak 1-2 aylık bir durgunluk sürecine girmiş durumda. Çünkü konut alıcısı rakamların daha ne kadar düşeceğini merak ediyor. Ancak kısa bir süre sonra satışların şiddetle başlaması ve kiralama mevsiminin de gelmesi ile birlikte kiralarda cüz-i de olsa bir düşme bekliyorum."

Tel: (0212) 641 05 06 - 01

'Kiralar yüzde 25 geriledi'

Levent Okur (Remax Pera-Taksim Cihangir)

"Bankaların konut kredisi faizlerindeki agresif tutumu, konut satış fiyatlarını artırırken, kira fiyatlarında ciddi düşüşlere sebep oldu. Kredi faizlerinin düşmesi ile birlikte ev satın almak isteyenlerin sayısı hızla arttı. Bu da kiralıklara olan talebi düşürdü. Kiralık talebinin düşmesinde mevsimsel bir etki de olmakla beraber, fiyatların düşmesinde en etkili sebep, kredi faiz oranlarının düşmesidir. Taksim/Cihangir bölgesinde kira fiyatları son sekiz ayda yüzde 20-25 geriledi. Üç ay önce kiralık fiyatı 750 YTL olarak açıklanan bir mülk şimdilerde 600 YTL'den ancak kiralanabiliyor. Taksim/ Cihangir bölgesinde metrekaresi 18 dolara da 6 bin 600 dolara da kiralık mülk bulmak mümkün."

Tel: (0212) 243 33 33

'Ataköy'de kira fiyatları dondu'

Mürvet Erkolay (Century 21 Bayraktar-Ataköy)

"Kira fiyatlarının yüksek olduğu bölgelerde oturanların, konut kredisi yolu ile ev alma yoluna gitmesi kiralık piyasasında bir durgunluk yaratıyor. Geliri aynı bölgede ev almaya uygun olmayanlar ise daha düşük fiyatlı bölgelerden ev almayı tercih ediyor. Şirketimize gelenlerin yüzde 85-90'ı ev satın almak için geliyor. Kiralık konuta talep olmayınca kira doğal olarak kira fiyatları artmıyor. Mortgage'ın uygulanmaya başlaması ile birlikte fiyatlarda düşüşler de yaşanabilir. Şu anda Ataköy'de fiyatların donması geçtiğimiz yıllardaki eski kiracı avantajını ortadan kaldırdı. Ama kiralık fiyatlarının 300-400 milyon olduğu bölgelerde, örneğin Bağcılar'da bu süreç henüz başlamadı. Belki zamanla bu bölgelerde ikamet edenler de ev almaya başladığında oradaki kiralar da düşer."

Tel: (0212) 661 66 60

'Kiralar geçen yılki seviyesinde kaldı'

Hakan Varol (Turyap Kartal)

"Şu anda banka kredileri insanların ev alma isteğini artırıyor. Çünkü kira fiyatları zaten yüksek ve biraz daha çabalayıp kredi ile ev alma makul görünüyor. Ancak Kartal bir konut bölgesi olduğu için her zaman kira talebinin yüksek olduğu bir bölge olacaktır. Şu anda yaşanan duraksama mevsimsel ve kredi faiz oranları bizim her yıl yaptığımız kiralamalar üzerinde bir etki yapmaz talebi düşürmez ancak kredilerin kira fiyatlarının düşmesi konusunda etkili olduğunu düşünüyorum. Kartal'da kira fiyatları geçen yıla oranla fazla bir artış göstermedi, hatta geçen yılla aynı seviyede. Kartal'da kira fiyatları 450 ile 750 YTL arasında değişiyor."

(0216) 389 84 51

'Kredi kullanabilenler ev alıyor'

Binali Işık (Işıklar Emlak-Esenyurt)

"Kiralıklara olan talebin Esenyurt'ta eski hızıyla devam ettiğini, Bahçeşehir ve Esenkent'te ise bir miktar düştüğünü gözlüyoruz. Çünkü, düşen kredi faiz oranları, gelir seviyesi yüksek olan Bahçeşehir ve Esenkent sakinlerine ev sahibi olma şansı tanırken, Esenyurt sakinleri henüz bu imkana sahip değil. Konut kredisi faizleri düşmeye devam etse de Esenyurtlu daha uzunca bir süre kiraya talim edecek. Bu da Esenyurt'ta kira fiyatlarının son bir yılda yüzde 60 artmasına sebep oldu. Esenyurt'ta kira fiyatları 300 ile 500 YTL arasında değişiyor. Bu rakamlar Bahçeşehir'de 1000 ile 1500 YTL Esenkent'te 800 ile 1000 YTL arasında seyrediyor."

Tel: (0212) 596 13 70

'Mal sahipleri de satmayı tercih ediyor'

Şebnem Elif Gümüşçü (Turyap-Kurtköy Uydukent)

"Konut kredi faiz oranlarına bağlı olarak kiralık taleplerinde yaşanan düşüş bizim bölgemizde de görülüyor. Çünkü daire fiyatlarının bir yılda yüzde 100 arttığı Kurtköy Uydukent bölgesinde bir ev sahibi olmak hem kiradan kurtulmak hem de iyi bir yatırım anlamına geliyor. Düşen kredi faiz oranları da bu eğilimi körüklüyor. Ancak durgunluğun bir nedeni de emlak sahiplerinin kiralama ve satma seçenekleri arasında kararsız kalması. Dolayısıyla kiralık arzında da bir düşüş var. Kiralık talebi az olsa da boş daireler çabuk kiralanabiliyor. Bölgede kira fiyatları geçen yıla oranla yüzde 50 artmış durumda. Kiralık daire fiyatları 300 ile 600 YTL arasında değişiyor."

Tel: (0216) 482 73 33

'Ev sahipleri yüzde 8 artışa razı oluyor'

Akın Uzunoğlu (Turyap-Balmumcu)

"Balmumcu bölgesinde işyeri kiralamalarında bir durgunluk sözkonusu olsa da henüz konutlarda böyle bir eğilimi görmüyoruz. Fiyatlarda, mevsimsel bir durgunluk sözkonusu. Kira fiyatları geçen yıla oranla yüzde 25 bir yükselme gösterdi. Ancak aynı yükselişi önümüzdeki dönemde göreceğimizi sanmıyorum. Çünkü, fiyatlar gelebileceği en yüksek seviyeye geldi hem de düşen kredi faiz oranları ve mortgage, kira fiyatlarının artmasını engelleyecek. Hatta kira fiyatlarında düşüşler, geri dönüşler yaşanabilir. Öyle ki artık ev sahipleri yüzde 8-9 artışlara bile razı oluyorlar."

(0212) 288 39 90

Ankara

'Kiralamalar durma noktasına geldi'

Halil Göçmen (Turyap Beysukent-Ankara)

"Beysukent, Hacettepe ve Eskişehir Yolu gibi bölgelerde kira taleplerinin 1-1.5 aydır durmasında konut kredi faizlerinin etkisi oldu. Her yıl görülen mevsimsel etki ile kiralık talepleri azalırdı. Ancak bu yıl durma noktasına geldi. Bu da her geçen gün düşen faiz oranları ile birlikte yüksek gelir grubunun yaşadığı bölgelerde yaşayanların ev sahibi olma eğilimine girdiğini gösteriyor. Bölgede kiralar geçen yıla oranla yüzde 50 artış yapmıştı ancak artış eğilimi son bir aydır gözlendiği gibi fiyatlarda da bir gerileme sözkonusu. Daha önce 800 YTL'den kiralanan evler, 700 YTL'ye kadar geriledi. Bölgede kiralık daire fiyatları 700 ile 1500 bin YTL arasında, villa kiraları ise 1000 ile 5000 bin YTL arasında değişiyor. Mevcut ekonomik koşulların ve faiz oranlarının böyle devam etmesi halinde önümüzdeki dönemde yüzde 10'dan fazla bir artış beklemiyorum."

Tel: (0312) 225 19 00

'Düşüşler mevsimsel'

İsmail Karaoğlu (Filiz Emlak - Çankaya/Ankara)

"Ben kiralardaki durgunluğu mevsimsel etkiye bağlıyorum. Fiyatlardaki düşme ise kiralamaları hızlandırmak için ev sahiplerinin indirim yapmalarından ileri geliyor. Çünkü kiralanamayan ev sahibine maddi külfet getiriyor. Bölgemizde kira fiyatları 450 ile 1500 YTL arasında değişiyor. Önümüzdeki dönemde en fazla yüzde 20'lik artış olur."

Tel: (0312) 222 44 13

Bursa

'Kiraya çıkmak için çok uygun bir zaman'

Betül Gültekin (Century21 - Bursa)

"Kredi faiz oranlarının düşmesi ve satışların artması ile Bursa'da konut kiralamaları durma noktasına geldi. Ancak fiyatlarda bir gerileme gözlemiyoruz. Öte yandan üç aydır fiyat artışı da olmuyor. Mortgage beklentisi, satışların da durmasına neden oldu. Bu yüzden bu dönemde hem kiralama yapmak hem de daire satın almak çok akıllıca olur. Bursa'da geçen yıla göre yüzde 50 artış gösteren kira fiyatları bölgesine göre 250 ile 1000 YTL arasında değişiyor."

Tel: (0224) 223 55 08

'Kiralarda yüzde 10'dan fazla artış olmaz'

Muzaffer Şimşek (Turyap Nilüfer-Bursa)

"Son iki yıldır her yerde olduğu gibi Bursa'da da kredi yoluyla ev alma fikri yaygın. Alternatif yatırım araçlarının artık fazla getiri sağlamaması da bu sonuçta etkili oldu. Ancak Bursa bir sanayi kenti olduğu ve göç aldığı için bu günlerde mevsimsel bir düşüş olmakla beraber kiralık taleplerinde ciddi bir düşüş olacağını zannetmiyorum. Yine de fiyatlarda 50 - 100 YTL'lit düşüşler gözleniyor. Geçen yıldan bu yana Nilüfer'de yüzde 30 - 40 artış gösteren kira fiyatları 400 ile 1300 YTL arasında değişiyor. Önümüzdeki yıl yüzde 10'dan fazla bir artış beklemiyorum. Çünkü fiyatlar zaten doruk noktasına gelmiş durumda."

Tel: (0224) 245 58 00

Antalya

'Antalya'da kiralar yüzde 10 artar'

Talip Yörükoğlu (Talip Yörükoğlu Emlak-Antalya)

"Son aylarda kira taleplerinde bir duraklama gözlüyoruz. Mortgage beklentisi yükseldikçe taleplerde daha büyük düşüşler bekliyoruz ama fiyatların düşeceğini sanmıyorum. Kira fiyatlarının geçtiğimiz yıl yüzde 30-35'lik artış gösterdiği Antalya'da kira bedelleri 350 YTL ile 2000 YTL arasında değişiyor. Önümüzdeki yıl ise yüzde 10'luk bir artış bekliyoruz."

Tel: (242) 316 42 00

'Kiralık konut talebi azalacak'

Ümit Sertoğlu (Turyap Lara-Antalya)

"Konuk kredilerindeki faiz oranlarının düşmesi Antalya'da kira fiyatlarına yansımıyor. Çünkü yüzde 7-8'lik enflasyon oranına rağmen Antalyalı ev sahipleri yüzde 30-35'lik kira zamlarından vazgeçmiyor. Bunun bir nedeni Lara'nın turizm bölgesi olması iken diğer nedeni de yoğun dış göç alması. Ama herşeye rağmen yaza doğru daire satışlarının artmasıyla birlikte kiralıklara olan talebin de azalmasını bekliyorum. Bu süreç bir yılı bulur. Kira fiyatlarının 2 bin ile 5 bin YTL arasında değştiği Lara'da önümüzdeki yıl yüzde 10'dan fazla bir artış beklemiyorum."

Tel: (0242) 323 69 10 - 11

Adana

'Kira fiyatlarında ciddi artış beklemiyorum'

Burhan Coşkun (Adana Tüm Emlakçılar Esnaf Odası Başkanı)

"İnsanların düşük faizli kredilerden yaralanıp ev alma isteğine girmesi Adana için de geçerli. Ancak Adana'da 5-6 yıldır yeni konut üretilmeyişinden dolayı konut sıkıntısı yaşanıyor. Bu da hem kiralıklara hek de satılıklara olan talebi yükseltiyor. Önümüzdeki dönemde kiralıklarda bir talep düşüşü olabilir ama fiyatların düşmesi de sözkonunusu değil. Bununla birlikte önümüzdeki yıl kira fiyatlarında ciddi bir artış beklemiyorum. En fazla yüzde 10'luk bir artış olur. Adana'da geçen yıla göre yüzde 40 artan kira fiyatları yıllık bazda 2 bin ile 8 bin YTL arasında değişiyor."

'Kiralar yüzde 10-20 artar'

Hüseyin Kıran (Nokta Gayrimenkul-Adana)

"Adana, eski ve yeni Adana olmak üzere yapılanmış durumda. Eski Adana'dan yani Güney'den, yeni yapılanan Kuzey Adana'ya sürekli bir akım var. Üstelik Adana yoğun dış göç alan bir kent. Dolayısıyla bu akım hem kira fiyatlarını hem de taleplerini dorukta tutuyor. Üstelik Adana konut sıkıntısı yaşayan bir kent. Bununla beraber kredi yoluyla ev sahibi olma eğilimi Adana'da da yaygın. Kuzey Adana'da kira fiyatları yıllık 3 bin 500 ile 15 bin YTL Güney Adana'da ise 2 bin ile 4 bin YTL arasında değişiyor. Geçen yıl yüzde 25 ile 50 arasında gerçekleşen kira artışlarının bu yıl yüzde 10 ile 20 arasında olacağını düşünüyorum."

Tel: (0322) 231 21 21

İzmir

'Ev sahipleri yüksek kira artışı beklemiyor'

Erol Ersoy (Remax Final-Balçova/İzmir)

"İzmir, konut sıkıntısı olan bir bölge olduğu için kiralık talepleri de fiyatları da yüksek olan bir kent. Ev sahipleri yüksek kira artışları beklemedikleri için fiyatları kiralarken yüksek tutuyor. Balçova, üniversite bölgesi olduğu için fiyatlara rağmen sirkülasyon hızlı. Bu yüzden çok tutarsız rakamlarla karşılaşıyoruz. Balçova'da kira fiyatları 400 ile 2 bin 500 YTL arasında değişiyor. Geçen yıl İzmir'de kira fiyatları yüzde 25'lik bir artış gösterdi. Önümüzdeki yıl ekonomik koşullar ve kredi faiz oranlarındaki düşüş devam ederse yeni konutlar üretilirse kira fiyatları artmaz hatta azalır diye düşünüyorum."

Tel: (0232) 278 01 08

'Önümüzdeki yıl kiralarda artış olmaz'

Mustafa Yanık (Turyap Güzelyalı-İzmir)

"Kiralama sezonunun 12 ay devam ettiği İzmir'de kiralık konut sıkıntısı olduğu için birikmiş bir talep var. Kredi faizlerinin düşmesi ile yükselen alım gücü, sadece satış rakamlarına yansıdı. Kiralıklarda hala fiyat yüksek. Ama depremin etkisiyle Güzelyalı'da bir talep düşüşü gözleniyor. Bu yüzden bu bölgede kira fiyatları geçen yılla aynı seviyede. Güzelyalı'da yalı dairelerinin kiraları 800 ile 2 bin 500 YTL arasında değişirken iç bölgelerdeki konuklar, 300 ile 600 YTL arası fiyatlara kiralanabiliyor. Önümüzdeki dönemde Güzelyalı böylesindeki kiralarda artış beklemiyorum."

Tel: (0232) 285 09 09


Esra Özsümer