Türkiye'de Barınmak Pahalı...

Daha mortgage gelmeden konut kredi faizlerinde 30 yıla yakın vadeler ve yüzde 1'in altında faiz oranları gördük. Ama bizim asıl sorunumuz, Türkiye'de gelir seviyesine göre barınmanın çok pahalı oluşu...

Son bir yılı 'mortgage geldi geliyor' haberleri ile geçirdik ve işte galiba işin sonuna geldik. Tasarı şimdi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde. Herkesin umudu yasanın yılbaşının ardından yürülüğe girmesi.

Biz 'mortgage geldi geliyor' haberlerinde ne kadar başarılı olduk, onu sizin takdirinize bırakıyorum ama kesin olan bir şey var ki Türk insanı mortgage'nin sihirli bir değnek olmadığını anladı. Kredi faizleri düşmeden uzun vadeli konut kredilerinin işlevsel olmayacağını, sağlam birincil ve ikincil piyasalar oluşmadan faizlerin yeteri kadar düşmeyeceğini kavradı. Bu konuda her yayın grubundan bir çok gazeteci arkadaşımın büyük emeği vardır.

Bundan sonra tartışmamız ve uzun uzun yazmamız gereken şey şu: Acaba Türkiye'deki tek sorun uzun vadeli, düşük faizli kredi olanağının olmaması mıydı? Elbette ki değil. Daha mortgage uygulanmaya başlamadan önce konut kredilerindeki vadeler neredeyse 30 yıla kadar çıktı. Sonra kredi faizleri hatırı sayılır oranlarda geriledi. Nihayet iki hafta önce yüzde 1'in altını gördük. Peki ne değişti?

Gelir seviyesi ortanın üzerinde olanlar için fırsatlarla dolu bir dönem içindeyiz belki ama Türkiye'de mortgage'ın doğuş nedeni olan dar gelirli için ev sahibi olmak hala bir hayal ya da biraz daha iyimser davranmak gerekirse şans işi.

Bizim asıl sorunumuz Türkiye'de gelirimizin düşük, barınmanın ise çok pahalı hatta nerede ise lüks oluşu. Mortgage'ın iyi uygulandığı bir ülkeden örnek vermek istiyorum. Ortalama gelirin 40 bin dolar olduğu Amerika'da, dar gelirli sayılabilecek bir kişi, 20 bin dolarlık yıllık geliri ile 200 bin dolarlık bir evi 20 yılda ödemek üzere satın alıyor ve başarılı oluyor. Türkiye'de ise biz, 4 bin dolarlık ortalama yıllık gelirimizle 100 bin dolarlık bir evi 20 yılda almaya çalışıyoruz. Başarılı olma sansımızı bir de siz değerlendirin.

Tabii bu örnek yılda 4 bin dolar geliri olanlar için verilmiş bir örnek. Gelir dağılımının bu kadar çarpık olduğu bir ülkede dar gelirli diye tabir edilen vatandaşlarımız için verecek bir örnek bile bulamıyorum. Zaten net asgari ücretin 380.46 YTL olarak belirlendiği bir ülkede değil mortgage sihirli değneğiniz olsa boş.

Esra Özsümer...