Bakın Neler Olacak...

Son bir yıl içinde iyice artan konut kredilerinin aslında emekleme döneminde olduğunu, konut kredilerinin patlamasını beklediğimizi yazmıştık.
Gelecekle ilgili tahminlerimize dayanarak sonuç ve önermeleri de bugüne bıraktık. Tahminleri bugün verelim, önermeler de yarına kalsın. Ancak bütün sonuç ve önermeler, enflasyon belasından tamamen kurtulmamız üzerine yapılmıştır.

BÜYÜME VE İMALAT SANAYİ: Konut üretimindeki artış birçok sektörü tetikleyecek, inşaat sanayi ve ilgili imalat sanayiine yönelik büyüme önümüzdeki yıllarda devam edecektir. Çimento, demir çelik, seramik, tuğla, hazır beton, cam, seramik, beyaz eşya, elektronik eşya, ev mobilyası ve ev tekstili başta olmak üzere bir çok sektörde büyüme olacaktır. Burada sorun şudur: Aşırı değerli TL devam eder ve konut üretimi için gerekli olan ara ve nihai ürünler ithalatla mı karşılanır yoksa, kur kendini düzeltir ve bu ihtiyaçlar yerli imalat sanayi üretimi ile mi karşılanır? Temennimiz, ikincisidir.

BANKACILIK: Konut kredilerinin banka bilançoları içindeki payının yüzde 2’lerden yüzde 20’lere, ya da çok kısa süre içinde 50 milyar dolar mertebesine çıkacağını tahmin ediyoruz. Türk bankacılık sektörünün aktif büyüklüğü, bu ihtiyacı karşılayacak durumda görülmüyor. Ayrıca, konut dışı diğer tüketici kredilerinin de artma eğilimi var. Enflasyonun düşmesinden sonra, yabancı bankalar konut ve tüketci kredisi pazarlamak için Türk piyasasına girme arzularını artırdılar. Daha şimdiden kimi bankalarımız, iyi fiyatlarla yabancı ortak buldular. Önümüzdeki dönem, yabancı bankalar, Türkiye’de banka satın almak ya da ortak olmak için çok daha yüksek fiyatlarla pazara gelecek. Bankacılık sektöründe yabancı payı artacak.

Hadi bir başka minik tüyo vereyim. Türkiye’de başta tüketici kartları, konut ve tüketici kredileri pazarlaması ve bu pazarlamaya lojistik destek veren istihbarat sektörü müthiş prim yapacak.

VATANDAŞ: Artan konut kredileri, konut talebini tetikleyecek ve konut fiyatları daha da artacaktır. Faizlerin biraz daha düşmesini bekleyenler, bu kez yükselen konut fiyatlarıyla karşılaşacaktır. Diğer taraftan, bir zamanlar borsanın ne olduğunu bile bilmeyen ve elindeki avucundakini borsaya yatıran vatandaşlarımız örneğinde olduğu gibi, kimi gözü kara vatandaşlarımız, “madem konut fiyatları artacak, o zaman kredi alıp konuta yatırım yapalım” yarışına girecektir. Bunların bir kısmı, yanlış bölgeye yatırım yapıp beklediği spekülatif hareketi bulamayacak, ödedikleri peşinatları ve konutlarını kaybedecektir. Elbette çok gürültü çıkaracaklardır da, sayıları az olacaktır.

YATIRIMIN YERİ: Gelişmiş bölgelere yatırım yapanlar, ekstra spekülatif kazançlar elde etmeyecekler ama kaybetmeyeceklerdir. Gelişmekte olan bölgelerde konut yatırımı yapanların kazanma ya da kaybetme riskleri eşittir. Mesele, İstanbul’un doğusuna mı, batısına mı yoksa Türkiye’nin Akdeniz kıyısında bir sahil kasabasına ya da GAP bölgesine mi, yoksa Karadeniz’e ya da iç Anadolu’ya mı yatırım yapılacağıdır. İşte merkezi hükümet ve yerel yönetimlerin planlaması gereken de budur.

Meriç Köyatası