Konu: Salih Bozok

SALİH BOZOK

1881-1941

1881'de Selanik'te doğdu. Atatürk’ün uzak akrabası ve yakın arkadaşıydı. İkisi de aynı okullarda okuduktan sonra aynı yıl Harp Okulu’nu bitirdiler. Salih Efendi jandarma sınıfına seçilmişti. Mustafa Kemal ise Akademiye devam edecek, kurmay olacaktı. Tahtından indirilen Sultan Abdülhamit, Balkan Savaşı sırasında gönderildiği Selanik’ten Beylerbeyi Sarayı’na geri getirilince, İttihat ve Terakki’nin güvenilir üyelerinden biri olarak (Nuri Conker ile beraber) padişahın muhafızı oldu. Mustafa Kemal Milli Mücadeleyi başlatmak üzere Anadolu'ya geçmeden önce ve Suriye Cephesi'nde bulunduğu sırada Salih Efendi'yi başyaver olarak yanına getirtti(1917). Sürekli beraberlik böyle başladı ve Salih Bey yarbaylıktan emekliye ayrıldıktan sonra bile Mustafa Kemal'in yakınında kaldı.

Yüzbaşı Salih, Mustafa Kemal Paşa’nın yanında, Heyeti Temsiliye'de görevli olarak Ankara'ya gitti. Mustafa Kemal Paşa Meclis Başkanı iken o da Meclis Başkanı başyaveriydi. Mustafa Kemal Cumhurbaşkanı seçilince yarbay Salih Efendi de Cumhurbaşkanlığı başyaveri oldu. Yarbay rütbesinde ordudan istifa ettiğinde önce, o zamanki adı Bozok olan Yozgat'tan milletvekili seçildi. Milletvekilliği 1939 seçimlerine kadar her dönemde yenilendi. Bu arada Atatürk’ün sofrasındaki yerini ve çevresindeki görevini de muhafaza ediyordu. Salih Bey bu dönemde İş Bankası'nın kurucuları ve hissedarları arasında yer aldı. Atatürk’ün ölümüyle Salih Bozok'un dünyası da yıkılmış oldu. Öldüğü gün Salih Bozok da kalbine kurşun sıkarak ölmek istedi ancak kurtarıldı. Milletvekilliği sürdüğü halde sağlık durumundan şikayet ederek Yalova'ya çekildi ve 1941 yılında öldü.

Atatürk ile Salih Bozok



Salih Bozok,Atatürk Florya'da



Atatürk,Salih Bozok,Cevat Abbas ve Kılıç Ali

KAYNAKLAR: ANDREW MANGO_ ATATÜRK
internet

Salih Bozok ismini her duyuşumda aklıma Sarı Zeybek belgeselinin o intihar girişimi ile ilgili sahneleri gelir.

Bilgi ve fotoğraflar için teşekkürler.