ABD’nin önde gelen tıp ve genetik merkezlerinden University of Pittsburgh uzmanları, bağışıklık sistemini daha etkin bir şekilde harekete geçiren bir kuş gribi aşısı geliştirdi. Aşının, genetik olarak üretilmiş canlı virüs taşıdığı için, geleneksel aşılara göre daha etkin olduğu gözlendi. Bilim insanları aşının kümes hayvanları üzerinde yüzde 99 başarılı olduğunu vurguluyor.

University of Pittsburgh Tıp Okulu moleküler genetik profesörü ve araştırma ekibi başkanı Dr. Andrea Gambotto, aşının hayvanın bağışıklık sisteminin birçok farklı unsurunu birden H5N1 virüsüne karşı eşzamanlı harekete geçirdiğini söyledi.

Dr. Gambotto ve ekibi önce genetik olarak sıradan bir soğukalgınlığı virüsünü üreterek, kuş gribi virüsü proteinini bu grip virüsüyle bütünleştiriyor. Grip virüslerinin yüzeylerine konan kuş gribi proteini, normal grip virüsüyle birlikte hücrelerin içine kadar taşınıyor.

AŞILANAN DENEKLER HAYATTA KALDI
Bilim insanları aşıları test ederken, aşılanmış ve aşılanmamış iki ayrı H5N1’li denek grubunda hastalığın gelişimi, kilo kaybı ve kanda anti-viral oluşumlarını inceledi.


Aşılanan deneklerin 6 ila 9 gün içinde ölürken, aşılanmış deneklerin kısa bir kilo kaybı ve mücadele döneminden sonra hastalığı yendiği gözlendi. Aynı süre zarfında aşılanmış deneklerde kuş gribinin hücrelerden atıldığı da belirlendi.

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ AYAĞA KALDIRIYOR
Aşılanan hayvanlarda hücresel bağışıklık sisteminin güçlenmesi bağışıklık sisteminin farklı unsurlarını birden harekete geçirmesinin bir sonucu olarak yorumlanıyor. Bu sayede, bir H5N1 virüsü yenildikten sonra, hayvan bu virüse karşı bir süre daha korumalı oluyor. Bilim insanları ancak söz konusu bağışıklık etkisinin ne kadar süreceğini tahmin edemiyor.

Denek hayvanlarında aşının hangi yolla alındığı da büyük önem taşıyor. Aşı burun yoluyla alındığında yüzde 60 başarı gösterirken, enjeksiyon yoluyla alındığında ise yüzde 100’e yakın başarı sağlanıyor. Bilim insanları bunun sebebini de araştırıyor.

SALGINLARDA KULLANILACAK
Mevcut aşı sisteminin tavuk yumurtalarından hazırlandığı için seri üretim sürecinde milyonlarca yumurta gerektirmesi bilim insanlarının işini zorlaştırıyor.


Çünkü bu aşının hazırlanması hem birkaç ay alıyor hem de salgın halinde yumurtasını almak üzere güvenilir temiz tavuk bulmak güçleşiyor. Yeni aşının laboratuvarda hücre kültürlerinde hazırlanması ise sadece bir ay sürüyor. Salgın hastalık tehdidi karşısında, hazırlanış süresi farkı son derece önemli.

Uzmanlar, gerekli izinlerin alınması halinde birkaç hafta içinde insan hücreleri üzerinde de klinik deneylere başlamayı umuyor.

TAVUKÇULUĞU TEHDİT EDİYOR
Kuş gribi son 10 yılda Kamboçya, Çin, Endonezya, Japonya, Laos, Güney Kore, Tayland, Vietnam gibi kümesçiliğin yaygın olduğu toplumlarda milyonlarca hayvanın itlaf edilmesine neden olmuştu. Hastalık yaklaşık son 7 aydır Türkiye’de de insanlara bulaşarak endişe yaratmıştı. Kuş gribi son olarak, Yunanistan ve İtalya’da da görülmüştü.

H5N1 virüsünün normal şartlarda insanlara bulaşmadığı düşünülüyordu. Ancak, ilk insana bulaşma vakası 1997’de Hong Kong’ta gerçekleşti. Şimdiye dek yaklaşık 200 insana bulaşma vakası tespit edildi. Kuş gribine neden olan H5N1 virüsü, değişime uğrayarak insandan insana geçiyor.

Not: Çalışmayı konu alan makale bilimsel dergi Journal of Virology’nin 15 Şubat tarihli saysında yayımlandı

ntvmsnbc