Konu: İş Zenginleştirme

İş zenginleştirme, iş görenin gözünde yaptığı işi daha anlamlı hale getirmek amacıyla güdüleme kuramının sistemli biçimde uygulanmasıdır. Bu uygulama işçiye ya da iş görene işle ilgili daha fazla söz hakkı tanıma işlemidir.

Burada söz hakkı tanıma deyimiyle iş göreni işinde amaç saptama, planlama, karar verme, işi örgütleme ve uygulama yönlerinden yetkili kılma ve bunlarla ilgili sorumluluk yüklemeyi kastediyoruz. Böylece çalışanlar ruhen ve kalben işlerine daha fazla bağlanmış olacaklardır.

İş zenginleştirmede iki yaklaşımdan söz edilmektedir. Bu yaklaşımlardan birincisi, işi yeniden planlama ve iş görene daha uygun hale getirme işlemidir. İş yeniden incelenir; işin yapılma biçimi ve niteliği yönetim tarafından değiştirilir. Böylece, iş, iş görene daha uygun hale getirilmekte, monotonluk ve bıkkınlık veren özelliklerinden kurtarılmakta ve çekici hale getirilmektedir. İkinci yaklaşımda, işin yapılma biçimi ve niteliği değiştirilmeden işle ilgili amaçların belirlenmesinde, planlama, karar verme ve kontrol işlemleri konusunda üst kademelerde olan yetki ve sorumluluklar alt kademelere, yani iş görenlere geçirilir; böylece, iş gören sadece verilen emirleri yerine getiren bir kimse olmak yerine, işinde düşünsel faaliyetlerde de bulunan bir kimse olmaktadır.

Bu tür gelişme programlarında üzerinde durulması gereken nokta, çalışanların çeşitli görevlerde, yapılan işi ve özelliklerini ayrıntısıyla öğrenebilmesi yanı sıra kendi yetenek ve ideallerinin işe uygun olup olmadığını da değerlendirebilmesine yetecek sürelerde kalabilmesidir.

İş zenginleştirme, personele kendi işini planlama, örgütleme, denetleme ve değerlendirme konusunda daha fazla sorumluluk verilmesidir. İş zenginleştirme, dikey genişleme yoluyla personelin gelişmesini sağlamaktadır.

İş zenginleştirme de bir iş dizaynı tekniği olarak geliştirilmiş; ancak çalışanların becerilerinin geliştirilmesinde de yararı görüldüğü için kariyer yönetimi aracı olarak kullanılmaya başlanmıştır. İş zenginleştirmeye somut bir örnek vermek gerekirse, ücretlendirme ve özlük işleri uzmanına, ücret araştırması sorumluğunu da veriliyor. Böylece bu uzman araştırma, istatistiksel analiz ve raporlama konusundaki becerilerini de geliştirmiş olacaktır.

Mevcut işlere yeni deneyimler, genişletilmiş sorumluluklar, teşvik edici özellikler kazandırmak üzere yeniden biçim verilmesi şeklinde belirtilen iş zenginleştirme, çalışanları kendi işlerini planlamak, organize etmek, kontrol ve değerlendirmekle yükümlü kılacak şekilde onlara yeniden görevler vermeyi ifade eder.

İş zenginleştirme, çalışanların görevini çeşitlendirdiği gibi aynı zamanda onların yeni bilgi edinmesini, performansları hakkında doğrudan geri besleme almalarını, iş yöntem ve çizelgeleri üzerinde denetim kurmasını, iletişim kaynaklarına dolaysızca ulaşabilmesini ve sonuçlardan bizzat sorumlu tutulmasını sağlayarak işin doğasını da değiştirir.

İş zenginleştirmenin etkisini tam olarak göstermesi, yönetici ile çalışanların işbirliğiyle gerçekleştirilebilir. Üretim ve istihdam hacminde bir genişleme meydana gelmesi yeni ürünlerin, hizmetlerin, süreçlerin, iş usul ve yöntemlerinin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Böylece personelin görevleri çeşitlendirilmiş ve yeni bilgiler elde etmesi sağlanmış olacaktır.

-maximum.com-