Kâinatta 9 yeni gezegen daha keşfedildi! Dünya'ya 100 trilyon km.uzaklıktaki ''Epsilon Eridani''nin etrafında dönen gezegen çıplak gözle görülecek kadar parlak
LONDRA/MANCHESTER-REUTER-(8.8.2000 TSI 18:19)
-GÖKBİLİMCİLERE GÖRE, İNSAN EVRENDE YALNIZ DEĞİL
-''İLK MİNİK ADIMDA'' 9 YENİ GEZEGENİN KEŞFİ,OLASILIKLARI ÇOK GÜÇLENDİRİYOR
Gökbilimciler, insanın ''gelişmiş zekî yaratık'' olarak evrende yalnız olmadığını, daha ilk adımda yeni gezegenlerin keşfinin Dünya gezegeninden çok uzaklarda başka hayat ihtimâlini gitgide güçlendireceğini bildiriyor.
İngiltere'nin Manchester kentinde 87 ülkeden 2 bin gökbilimcinin katıldığı Uluslararası Astronomi Birliği'nin (UAB) 24. Genel Kurul toplantılarında, son olarak ilki beş gün önce açıklanan 9 yeni gezegenin keşfi ağırlık kazanan konulardan biri.IAU'nun sözcüsü Jim O'Donnell, ABD'nin Texas eyaletindeki McDonald Gözlemevi'nce beş gün önce açıklanan Dünya'a 10,5 ışık yılı uzaklıktaki gezegenli yıldızla birlikte, Manchester'da dün başlayan toplantıda sunulan sekiz yeni gezegenin varlıklarına ilişkin tebliğlerin çok önemli olduğunu bildirdi. O'Donnell, son astrofizik bulgularının, ''evrende başka hayatlara ilişkin olasılıkları arttırdığını vurguladı.
Amerikalı ve İsviçreli astronomlar, UAB genel kuruluna sundukları tebliğlerinde toplam 10 yeni gezegeni anlattılar. Bunlardan biri, Amerikalılar ve İsviçreliler'ce keşfedilen aynı gezegen olduğundan toplam sayı 9.
Astronomlar, şimdilik sadece Samanyolu Gök Adası içinde olmak üzere, Güneş Sistemi dışında başka sistemler üzerine ancak son yıllarda keşiflerde bulunmağa başladı. Şimdiye dek bulunan gezegen sayısı 50 oldu.Texas Üniversitesi McDonald Gözlem Evi'nden Dr. William Cochran, Dünya'ya en yakın yıldız (güneş)sistemi olan 10.5 ışık yılı uzaklıktaki ''Epsilon Eridani''nin etrafında dönen gezegenin çıplak gözle görülecek kadar parlak olduğunu söyledi.1 ışık yılı, ışığın boşlukta bir yılda aldığı mesafeyi anlatıyor ve 9.5 trilyon km'ye eşit. Cochran, Güneş'e yakın büyüklükteki kendi güneşi Epsilon Eridani'den 478 milyon kilometre
(Dünya, Güneş'ten 150 milyon km) uzakta olan gazla kaplı yeni gezegenin Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeni olan Jüpiter'den daha büyük olduğunu da belirtti. Jüpiter'in kütlesi Yer'inkinin 318, hacmi ise tam 1500 katı.


-DİĞER SEKİZ-


İsviçre'nin Cenevre kentindeki astronomi merkezince izlenen ve Şili'deki Güney Yarımküre La Silla Gözlemevi'nce saptanan 5 gezegenden ikisi Satürn büyüklüğünde. California Üniversitesi gökbilimcileri de 3 yeni gezegen saptadıklarını bildirdiler.
Yeni keşfedilen gezegenlerin hiçbiri gözle görülmedi. Önceki başka keşiflerde olduğu gibi,gezegenlerin kendi güneşlerine (yıldızlarına) kütleçekimi etkisi ve bağlı oldukları yıldızın ışığına olan etkisinden varlıkları hesaplandı.''HD 83443 b'' adı verilen,Satürn'e benzer dev gaz kütlesi gezegen Mayıs ayında keşfedildi.Satürn'e benzeyen diğer gezegen ise yeni saptandı ve astronomi katalogundaki adı ''HD 83443 c'' olarak kaydedildi.
Yeni gezegenler, ''HD 83443'' kodlu yıldızın çevresinde dolandığından yeni gezegenler de onun adına bağlı olarak katalog numarası alıyor.
Güneş Sistemi'nin Jüpiter'den sonra ikinci büyük gezegeni Satürn'ün kütlesi Dünya'nınkinin yaklaşık 95 katı, hacmi ise 750 katı.


-CALIFORNIA'NIN BULGULARI-
ABD'nin California eyletindeki Berkeley-California Üniversitesi gökbilimcileri de ''HD 92788''adlı yıldızın çevresinde dolanan üç gaz kütlesi gezegen keşfettiklerini kaydettiler.Bunlardan biri,Cenevre'deki merkez tarafından da saptandı.Bu üç gezegen de Jüpiter'e benziyor. Jüpiter'in kütlesi Dünya'nınkinin 318 katı, hacmi ise 1500 misli. Gökbilimciler, Güneş Sistemi'ne benzeyen çok gezegenli sistemlerin gökadamız Samanyolu ve uzayın başka derinlikleklerinde şimdiye kadar sanılandan daha yaygın olduklarını düşünüyorlar.Samanyolu'nun ortalama çapı 85 bin ışık yılı.(Küçük çap 60, büyük çap 110 bin ışık yılı)
Berkeley gökbilim ekibinden Dr. Deborah Fischer, ''Tek gezegenli olduğu düşünülüp buna da eşlik eden ikinci gezegene sahip yıldızların varlığı yeni keşfediliyor ve sayılarının çok olduğu anlaşılıyor'' dedi. Bugüne dek Güneş Sistemi dışında keşfedilen 50 gezegenden 41'i son beş yıl içinde saptandı.Gözle görülmeyen, varlıkları fiziki hesaplamalarla saptanan gezegenler, etrafında döndükleri yıldızda bir ''yalpa'' hareketi de yaratıyorlar. Bu ''yalpa'' matematik saptamaya çok yardım ediyor.
İnsanın göğe başını çevirdiği son 2 bin 500 yılın ancak son yıllarında, ''Dünya dışı yaşamların gerçek ihtimalerine'' yönelen ve mini mini bir adım atan gökbilimciler, ''uzayın ancak atomaltı bir zerreciği'' boyutundaki Dünya'da, başka yaşamları gözlemlemek için saliseler bile geçirmedi.Ancak astrofizikçilerin önünde yeni gözlemler için milyarlarca yıl duruyor.