Örgüt kültürünün bilinçli olarak şekillendirilmesi veya etkilenmesine yönelik faaliyetler doğal olarak örgütün stratejik ve operasyonel amaçlan doğrultusundadır. Örgüt tarafından ulaşılmaya çaIişı1an bu amaçlar güçlü bir örgüt kültürünün varlığı halinde daha kolay ulaşılır hale gelecektir. Bu bakımdan örgüt kültürü yönetiminde temel amaç her şeyden önce, örgütün stratejik ve operasyonel amaçlarına daha etkin ve daha verimli biçimde ulaşmasını sağlamaktır. Diğer bir ifadeyle örgüt kültürü, örgütün ulaşmak istediği amaçların dışında amaçlara hizmet etmemelidir. Örgüt üyeleri tarafından benimsenen değer, norm ve inançlarla örgütün ulaşmak istediği amaçlar doğrultusunda gerçekleştireceği faaliyetler sırasında ihtiyaç duyulan değer, norm ve inançlar arasında uygunluk sağlanmalıdır.

Örgüt kültürü yönetiminde atılması gereken ilk adım güçlü bit örgüt kültürünün yaratılması olarak belirtilebilir. Önceki bölümlerde de açıklanacağı gibi güçlü bir, Örgüt kültürü, örgüt açısından hayati bit önem taşıyan birçok fonksiyonun gerçekleşmesine, hizmet, etmekte ve sonuçta örgütü başarılı kılmaktadır. Ancak örgüt kültürü yönetimiyle güçlü bir örgüt kültürü yaratmaya çalışmadan önce güçlü bir örgüt kültürünün ne anlama geldiği belirlenmelidir.

Güçlü bir örgüt kültürü örgüt üyelerinin ortak değer, norm ve inançlar etrafında birleşmeleri sonucunda ortaya çıkar. Örgüt tarafından benimsenen değer, norm ve inançların örgüt üyeleri tarafından kabul görme derecesine bağlı olarak örgüt kültürünün gücüde artar. Örgüt üyelerinin bireysel kültürleriyle, üyesi oldukları örgütün kültürü arasında bir geçiş sağlanamazsa doğal olarak zayıf bir kültür ortaya çıkar. Güçlü bir örgüt kültürünün en önemli karakteristiklerinden biri de büyük oranda kültürel homojenlik göstermesidir. Diğer bir ifadeyle güçlü bir örgüt kültürünün varlığı halinde, ortaklaşa paylaşılan değer, norm ve inançların dışında bazı değer, norm ve inançlar taşıyan, bozucu nitelikteki alt kültürler meydana gelmez. Yine güçlü bir örgüt kültürü, kültürü oluşturan değer, norm ve inançların organizasyon, yapı ve süreçleriyle uyumlaşmasının bir sonucu niteliği taşır.

Yukarıda belirtilen özellikleri taşıyan kültür güçlü bir örgüt kültürünü ifade eder, Bu özellikleri taşıyan bir örgüt kültürünün yaratılmasına çalışmak, daha önce de belirtildiği gibi örgüt kültürü yönetiminin gerçekleştirmesi gereken ilk iştir. Ancak güçlü bir örgüt kültürünün yaratılması kuşkusuz oldukça zor ve zaman alıcı bir faaliyettir. Güçlü bir örgüt kültürünün yaratılması için öncelikle örgüt ve çalışanları için önem taşıyan değerler, normlar ve inançların neler olduğu belirlenmeli, daha sonra ise çalışanların bu değer, norm ve inançları benimsemesi sağlanmalıdır.

Örgüt ve çalışanlar açısından önem taşıyan değer, norm ve inançların belirlenmesi için toplumsal değer, norm ve inançlarla, bunların bir alt sistemi durumunda olan örgütsel değer, norm ve inançların incelenmesi, gerekir. Örgütler içinde yaşadıkları toplumun bir alt sistemi olduğundan, toplumda meydana gelecek herhangi bir değişiklik örgütü de etkileyecektir. Toplumun değişen değer, norm ve inançları örgütün sahip olması gereken değer, norm ve inançlar üzerinde belirleyici rol oynar. Toplumsal değer ve inançlarla bunlarda meydana gelen değişikliklerin izlenmesi sonucunda örgütün benimsemesi gereken değer ve inançlar hakkında ipuçları elde edilir.

Bilinçli ve sağlıklı bir biçimde gerçekleştirilen örgüt kültürü yönetimi, toplumsal değerlerle bunların örgüt açısından taşıdığı önemin farkına varıp aynı zamanda bu değerlerde meydana gelebilecek değişiklikleri öngörmelidir. Örgüt kültürünü oluşturan değer, norm ve inançların belirlenmesi ve toplumsal değer, norm ve inançlarla uyumlaştırılması örgüt kültürü yönetiminin başarıya ulaşması için gerçekleştirilmesi zorunlu faaliyetlerdir.
Örgüt kültürü yönetiminde güçlü bir örgüt kültürünün yaratılmasına yönelik olarak gerçekleştirilecek faaliyetler, benimsenmesi gereken örgütsel değer, norm ve inançların belirlenmesi ile son bulmaz. Daha önce de belirtildiği gibi bunların belirlenmesi kadar örgüt üyeleri tarafından kabul edilmesinin sağlanması konusu da önem taşır. Tüm örgüt üyelerinin paylaştığı ortak değer, norm ve inançlar güçlü bir örgüt kültürünü ve bu yolla sağlanacak yararları da beraberinde getirir. Bu bakımdan örgüt kültürü yönetiminin görevi değer, norm ve inançların algılanması kadar bunların tüm çalışanlar tarafından kabul edilmesi ve benimsenmesini de sağlamaktır.

Yeni bir örgüt kültürünün yaratılması veya mevcut örgüt kültürünün değiştirilmesi için yararlanılacak araçlar oldukça çeşitlilik gösterir. Örgütün felsefesi, amaçları ve stratejisinde herhangi bir değişiklik yapılması, yönetim tarzında ve ilkelerinde değişikliğe gidilmesi, yeni bir haberleşme düzeninin kurulması, büroların yeniden düzenlenerek firma logosunun değiştirilmesi bu konuda yararlanılacak araçlar arasındadır.

Örgüt kültürü yönetiminde başvurulabilecek önemli araçlardan biri de “örgüt geliştirme” olarak belirtilebilir. Örgüt geliştirme tüm örgütün etkinliğinin artırılması için bir değişme uzmanının yardımıyla örgüt üyelerinin inanç, tutum ve davranışlarını değiştirmeye, dolayısıyla kültür, yapı, süreç ve teknoloji i arasındaki ilişkileri düzenlemeye yönelik planlı bir değişimi başlatma ve gerçekleştirme çabasıdır. Tanımdan da anlaşılacağı gibi örgüt geliştirme örgüt üyeleri tarafından paylaşılan değerleri ve normları değiştirme ve geliştirmeye çalışarak örgüt kültürü yönetimine hizmet eder.

Örgüt kültürü yönetiminde yukarıda belirtilenlerin yanı sıra kullanılabilecek diğer araçlar ise canlı değerler sisteminin oluşturulması, sembolik yönetim ve değer yönelimli insan kaynakları yönetimidir. Örgüt kültürünün' yönetimi ile ilgili olarak başvurulacak bu araçlar başlı başına birer çalışma konusu oluşturacak kadar geniştir. Bu bakımdan aşağıda söz konusu araçlar hakkında ana hatlarıyla bilgi verilmeye çalışılacak. ve fazla ayrıntıya girilmeyecektir. Çalışmanın sınırları açısından da araçların kısaca tanımlanarak, örgüt kültürü yönetimiyle ilişkilendirilmeleri yeterli olacaktır. Örgüt kültürü kavramının ortaya çıkışı ve geliştirilmesinden bu yana yönetimin en önemli görevlerinden biri değerlerin korunması, geliştirilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılmasıdır; Bu yolla oluşturulacak bir canlı değerler sistemi güçlü bir örgüt kültürünün oluşturulması'na büyük oranda hizmet eder.

Güçlü bir örgüt, kültürünün yaratılmasında canlı değerler sistemi kadar önem taşıyan, bir diğer araç da sembolik yönetim olarak belirtilebilir. Sembolik yönetim oldukça yeni bir kavram olup son yıllarda giderek daha popüler hale gelmiştir. Örgütsel değer, norm ve inançlar çerçevesinde bilinçli olarak sembollerin ve sembolik hareketlerin oluşturulması olarak tanımlanan sembolik yönetim, yöneticilere güçlü bir örgüt kültürü yaratma konusunda önemli ölçüde yardımcı olur. Dil, semboller, hikâyeler, seremoniler, masallar vb. kültür taşıyıcıları yönetsel faaliyetlerin yerine getirilmesinde ekonomik analizler, liderlik teorileri ve örgüt yapısı gibi konular kadar önem taşır.

İnsan kaynakları yönetimin sağlıklı bir biçimde yerine getirilerek ortak değer, norm ve inançlar çerçevesinde gerçekleştirilmesi de güçlü bir örgüt kültürünün oluşturulmasında önemli bir rol oynar. İnsan kaynakları yönetimi bilindiği gibi personel seçim ve işe alma, işe alıştırma ve yetiştirme, iş değerlemesi, personel değerlemesi, ücretleme, güdüleme ve moral gibi fonksiyonlara sahip olan bir süreç niteliği taşır. Değerlere yönelik bir insan kaynaklan yönetimi, her şeyden önce personel seçimi ve işe alma, yetiştirme ve güdüleme fonksiyonlarının yerine getirilmesi sırasında: önem kazanır.

Güçlü bir örgüt kültürünün varlığından bahsedilmesi için örgüt üyelerinin ortak değer, norm ve inançlar etrafında birleşmiş olmaları gerekir. Tek tek bireyleri ele aldığımızda her bireyin kendine özgü bazı değer, norm ve inançlara sahip olduğunu görürüz; Oysa güçlü bir örgüt kültürünün yaratılabilmesi için örgütü oluşturan bireylerin farklı farklı değerlere, normlara ve inançlara sahip olmamaları gerekir. İşte ortak değerler etrafında birleşilmesinde ve buna bağlı olarak ortaya çıkacak güçlü, bir örgüt kültüründe insan kaynakları yönetiminin rolü büyüktür.

İşe alma ve yerleştirme sırasında örgütün değer, norm ve davranışlarının benzer veya aynı nitelikte olmasına dikkat edilmelidir. Örgüt tarafından benimsenenlerin dışında değerlere sahip' olan personelin işe alınması diğer bir ifadeyle örgütsel değer, norm ve inançların işe alma ve yerleş6rme sırasında göz ardı edilmesi, olumsuz sonuçlar doğuracaktır. İşe alma ve yerleştirme kadar personelin oryantasyon ve eğitiminde de değerlerin göz önünde bulundurulması önem taşır. Örgüt üyeleri çeşitli eğitim programları düzenlenerek örgütsel değer, norm ve inançlar hakkında bilgi verilmesi güçlü bir örgüt kültürünün oluşturulmasını kolaylaştırır.

İnsan kaynakları yönetiminin değerlere yönelik olarak gerçekleştirilmesi, işe alma ve yerleştirme ile eğitimde olduğu kadar güdülemenin sağlanmasında da son derece önemlidir. Bireyler sahip oldukları değerler, normlar ve inançlara bağlı olarak farklı, şekillerde işe güdüleneceklerinden; bu değer, norm ve inançların bilinmesi ve buna bağlı olarak güdüleme araçlarının seçilmesi şüphesiz başarıyı da artıracaktır.

-maximumbilgi-