İSO: Kur düşüklüğü rekabet gücünü azaltıyor
İşsizlik ve ödemeler dengesi açığı sorunlar arasında ilk sırada

İstanbul Sanayi Odası'nın yaptığı anket çalışmasında, kur düşüklüğünün ithalatı teşvik ettiğine ve rekabet gücünü azalttığına dikkat çekildi. Çalışmaya göre, günümüzde işsizlik ve ödemeler dengesi açığı sorunlar arasında ilk sırada yer alıyor.



İstanbul Sanayi Odası, "Meslek Komiteleri Durum Tespit Anketi" sonuçlarını açıkladı. Bu çalışmada her ay İSO'nun tüm alt sektörleri temsil eden 48 Meslek Komitesinin Üyeleri tarafından belirtilen, temel ekonomik göstergelerde son aydaki gerçekleşmeler ve gelecek aya yönelik beklentiler derleniyor, ayrıca sektörün sorunları tespit ediliyor.


Anket çalışmasına göre, son dönemde dünya ekonomisinde önemli bir canlanma yaşanıyor. Uzun yıllardan sonra 2004 yılında dünya ekonomisinde en yüksek büyüme hızı olan yüzde 5.1'lik artış gerçekleşti. Geride kalan 2005 yılında da büyümenin yüzde 4.3 olması bekleniyor. 2006'da da bu büyüme seviyesinin korunacağı tahmin ediliyor. Dış konjonktürdeki bu olumlu gelişme paralelinde Türkiye'de de ekonomi hızlı bir toparlanma sürecine girdi. Özellikle enflasyonla mücadelede tarihi bir başarı elde edildi. Enflasyonun tepe taklak ettiği tüm makro dengeler tekrar yerlerine oturmaya başladı. Son dört yılda mali disiplin tavizsiz bir şekilde sürdürüldü. Çok uzun yıllardan sonra ilk kez kamu kesimi borçlanma gereğinin GSMH'ye oranı yüzde 2'ye geriledi, bu göstergede 2005'te Maastricht kriterine ulaşılıp altına inildi.



"GSMH'de yüzde 5'lik büyümenin üzerinde bir artışın gerçekleşmesi bekleniyor"

Özellikle 2004 yılında makro ekonomik büyüklüklerde elde edilen başarı sonrası, 2005 yılı nispi bir yavaşlama sürecine girmiş görünürken ekonominin ana sektörü ve lokomotifi olan sanayi sektöründe, ihracat ve büyümede inişli ve çıkışlı bir gelişme gerçekleşti. Buna rağmen GSMH'de 2005 yılı için programda öngörülen yüzde 5'lik büyümenin üzerinde bir artışın gerçekleşmesi bekleniyor.

Son dört yıldaki olumlu gelişmede baş aktörün sanayi sektörü olduğuna dikkat çekilen çalışmaya göre, özellikle üretim büyümesinde de ihracat ağırlıklı sektörler başı çekti. Temelde üretimdeki büyümeyi destekleyen bu sektörlerde değerlenen YTL nedeni ile karlılıklarında önemli kayıplara uğradıklarını belirtiyor. İçe dönük üretim yapan alt sektörlerde ise olumsuzluk yaşandığı ve devam ettiği de görülüyor. Özellikle bu sıkıntı 2005 yılında tekstil, giyim, konfeksiyon, deri ve ayakkabı sektörlerinde had safhaya çıktı. İmalat sanayinde yaratılan katma değerin yüzde 21'ini gerçekleştiren, yine sektörde çalışanların yüzde 39'unu istihdam eden ve ihracatta da en büyük kalemi teşkil eden bu sektörün yoğun bakıma alınacak sektörlerin başında geliyor.


"İhracatta Ocak 2006'da geçmiş yılın ilk ayına göre azalma yaşandı"

Anket çalışmasında şu ifadelere yerildi:

"Uzun dönemdir ilk kez dolar bazında ihracatta Ocak 2006'da geçmiş yılın ilk ayına göre azalma yaşanmıştır. 2005 yılının ilk yarı sonuna doğru ihracat artışında başlayan yavaşlama, üçüncü çeyrekte tekrar nispi bir artış göstermiş ve yıl sonunda Kasım 2005'te artış hızı yüzde 2.8, Aralık 2005'te de yüzde 6.4 olmuştur. Ocak 2006'da ise ihracat uzun dönemdir ilk kez geçmiş dönem aynı aya göre yüzde 3.6 oranında gerilemiştir. 2006'nın ilk ayında kara taşıtları ihracatı yüzde 3.9, örme giyim eşyası ihracatı yüzde 13.6 ve örülmemiş giyim eşyası ihracatı ise yüzde 24.1 oranında azalmıştır. Şubat 2006'da TİM'in ihracat kayıtlarına göre toplamda, geçmiş yılın aynı ayına göre yüzde 7.51 oranında artış gerçekleşmiştir. Buna karşılık hazır giyim ve konfeksiyon ürünleri ihracatı Şubat 2006 ‘da yüzde 3.15 gerilerken, taşıt araçları ihracatı ise yüzde 1.62 gibi çok küçük oranda bir artış göstermiştir. Genelde TİM kayıtlarına göre ilk 2 aydaki ihracat artışı yüzde 3.43'tür. Çok düşük bir gelişmedir. Buna göre miktar olarak da ihracatın duraksadığını söylemek olasıdır.

TÜİK'in istatistiklerine göre Ocak 2006 ayı ithalatı ise yüzde 11.1 oranında artış göstermiştir. Dış ticarette ilk iki ayda görülen gelişmeler 2006'da da ithalat artışının, ihracat artışı üzerinde olacağını, yeni yılda dış ticaret açığı ve cari işlemler açığının yeni rekor düzeylere ulaşabileceğini göstermektedir. İthalatın ilk aydaki mallar itibariyle dağılımında sabit sermaye malları ithalatında, geçmiş yılın aynı ayına göre yüzde 28.6, tüketim malları ithalatında da yüzde 34.0 oranında çok önemli artışlar gerçekleşirken, ara mal ithalat artışı yüzde 5.1 düzeyinde kalmıştır. Bu gelişme üretimde bazı sıkıntıların olduğunu işaret etmektedir. Bu gelişmeler ekonominin dışa bağımlılığında aynı hızla hareket edildiğini göstermektedir."


"İşsizlik ve ödemeler dengesi açığı sorunlar arasında ilk sırada yer alıyor"


Meslek Komiteleri Durum Tespit Anketi sonuçlarına göre, günümüzde işsizlik ve ödemeler dengesi açığı sorunlar arasında ilk sırada yer alıyor. 2005 yılında toplam nüfus artışı 1.055.000 kişidir. 15 ve daha yukarı yaşta çalışabilir nüfus ise 920.000 artış gösterdi. Bunun 276.000'i işgücüne katılırken, 644.000 kişi evlerine gitti. 2004 yılında işgücüne katılma oranı yüzde 48.7 iken, bu oran 2005'te yüzde 48.3'e geriledi. İstihdam edilenler bu oranda yüzde 43.7'den yüzde 43.4'e düştü. Bu gerilemeler nedeni ile de işsizlik oranı 2004'te yüzde 10.3 iken 2005'te de yüzde 10.3'te kaldı.


"Cari açık, 2005'te bugüne kadar gördüğü en yüksek orana ulaştı"

Türkiye cari açık / GSMH oranında 2005'te bugüne kadar gördüğü en yüksek orana yüzde 6.4'e ulaştı. Dış kaynak gereksinimin oldukça tehlikeli düzeye çıkmasının engellenmesi için ülkenin iç tasarruflarının GSMH'ye oranının süratle yükseltilmesi gerekiyor.


2005 yılında imalat sanayinde inişli çıkışlı bir eğilim gerçekleştirdi. 2006 yılının ilk aylarında da aynı konjonktürün devam ettiği görüldü. Ocak ayında çok uzun bir tatil süresinin yaşanması nedeni ile karşımıza çok olumsuz bir tablo çıktı. Ocak 2006'da üretimlerinde artış olduğunu bildiren Meslek Komiteleri oranı yüzde 2.0 oldu. Yılın son ayı için bu oran yüzde 15.9 idi. Üretimlerinde azalış bildirenler oranı da yüzde 38.6'dan yüzde 71.4 gibi çok büyük bir orana çıktı. Yılın ikinci ayında ise üretimde artış bekleyenler oranı yüzde 31.8'e ve Mart ayında ise bu oran yüzde 56.0'a yükseldi.


"Karlılık konusundaki olumsuzluk devam etmektedir"


Anket çalışmasına ilişkin yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Ocak 2006 ayındaki olumsuz geçen bir üretim gerçekleşmesinden sonra Şubat ve Mart aylarında gelişmenin nispi bir iyileşme göstermesi beklentisi içinde olunduğunu göstermektedir. Ocak ayında üretimde çok kötü bir gelişme sonrası bu aya göre kıyaslamanın da fazla iyimser görülmesi gerçekleşmiş görülmektedir. İç satışlarda da Ocak 2006'da artış oldu diyen Meslek Komiteleri oranı sadece yüzde 2.1 iken, azalış bildirenler oranı yüzde 77.1'e tırmanmıştır. Şubat 2006 ayı beklentisinde iç satışlarda artış bekleyenler oranı yüzde 28.6 ve Mart ayı içinde bu oran yüzde 52.0'a yükselmiş bulunmaktadır.

Karlılık konusundaki olumsuzluk devam etmektedir. Ocak 2006'da karlılıkta azalma bildiren Meslek Komiteleri oranı yüzde 80.9 ile son dönemlerin en yüksek noktasına çıkmıştır. Şubat 2006 beklentisinde karlılıkta azalış bekleyenler oranı yüzde 67.4 ve Mart ayında da yüzde 39.6'dır. Oranlarda çok ufak bir nispi iyileşme görülürken karlılıktaki olumsuzluğun sürdüğü açık ve seçik görülmektedir. Üretim ve iç satışta olduğu gibi ihracatta da Ocak 2006'da azalış bildiren Meslek Komiteleri oranı yüzde 70.2 gibi çok yüksek bir noktaya çıkmış bulunmaktadır. Şubat ayında ise azalış bekleyenler oranı yüzde 38.1 ve artış bekleyenler oranı yüzde 28.6'dır. Şubat ayı beklentisinde olumlu bir beklenti görülmezken, Mart 2006 beklentisinde ise ihracatta artış bekleyen Meslek Komiteleri oranının yüzde 50'ye çıkması ile Mart ayında nispi iyileşmenin artarak devam edeceği görülmektedir.



İthal girdilerle ilgili anket sonucuna göre de Şubat ayı beklentisinde ithal girdilerde artış bekleyen Meslek Komiteleri oranı yüzde 26.2 ve Mart ayı beklentisinde ise yüzde 47.9'dur. İthal girdi bağımlılığındaki artış eğilimi 2006'da da devam edecek görülmektedir.


İstihdam konusundaki olumsuz görüş sürüyor

Son bir yılda istihdam konusunda olumlu bir gelişme göstermeyen Meslek Komiteleri anket sonuçları, aynı eğilimi 2006'nın ilk aylarında da göstermişlerdir. Şubat 2006 beklentisinde istihdamda azalış bekleyenler oranı yüzde 25.6, Mart ayında da yüzde 14.0'dır. Azalış bekleyenler oranı Mart ayında biraz azalmasına karşılık artış bekleyenler oranı olan yüzde 6.0'nın çok üzerinde bulunmaktadır. Meslek Komiteleri Şubat ayı durum tespit anketi kapsamında Ocak 2006 sonu itibariyle son bir yılda iç pazarda sorun yaşayanlar oranı yüzde 65.3'den yüzde 77.6'ya, ihracatta sorun yaşayanlar oranı yüzde 45.8'den yüzde 76.6'ya yükselmiştir. Özellikle büyümede temel faktörlerin başında gelen ihracatta görülen bu gelişmenin üzerinde çok önemle durulması gereğine inanmaktayız. Finansman konusunda sorun yaşadığını bildirenlerin oranı da son bir yılda yüzde 44.9'dan, yüzde 59.2'ye, istihdamda da sorun yaşayanların oranı yüzde 20.4'ten yüzde 34.7'ye yükselmiştir.


"Kur düşüklüğü rekabet gücünü azaltıyor"

Sektörün temel sorunları yanında daha detaydaki sorunlarını da özet olarak şöyle verebiliriz; kur düşüklüğü, Uzakdoğu ülkelerinin dayanılmaz rekabeti giderek artıyor. Kur düşüklüğü ithalatı teşvik ederken, sanayicinin her geçen gün rekabet gücü azalmaktadır. Finans sektörü özellikle tekstil ve giyim sektörüne çok olumsuz bakmaktadır. Gelirler giderleri karşılamıyor sektörün ekonomideki gibi cari açığı giderek büyüyor. Enerji pahalılığına, sosyal güvenlik primleri ve vergi oranlarının yüksekliğine ve kıdem tazminatına en kısa zamanda çözüm getirilmesi gerekmektedir. Kayıt dışı faaliyetlerindeki artış nedeni ile haksız rekabet çalışma hayatını zorlamaktadır.


Şubat ayı Meslek Komiteleri aylık durum tespit anket sonuçlarına göre temel göstergelerde 2006 ilk ayı için Meslek Komitelerinin oldukça olumsuz görüşlerini belirttikleri, Şubat ve Mart 2006 ayları için ise ufakta olsa iyileşme beklentileri içinde olduklarını göstermektedir."


-dünyagazetesi-