Dört Dörtlük Mortgage Yasası İstiyoruz...

Türkiye'nin kaderini değiştirecek Mortgage Yasa Tasarısı, Türkiye Büyük Millet Meclisi alt komisyonlarında şekillendiriliyor

Tasarı kredi kullanıcıları açısından önemli eksiklikler içeriyor. Amerika'yı yeniden keşfetmeye gerek yok. Orasından burasından budanarak kuşa dönmüş bir yasa değil, gelişmiş ülkelerdeki gibi dört dörtlük bir mortgage yasası istiyoruz. İş işten geçmeden herkesi göreve davet ediyoruz

Türkiye Büyük Millet Meclisi alt komisyonlarında ele alınarak son şekli üzerinde çalışılan İpotekli Konut Finansmanı Yasa Tasarısı, gelişmiş batı toplumlarındaki benzerleri gibi yasalaşırsa Türkiye'nin kaderini değiştirecek. Konut kredilerinin hacmi 10 yılda 100 milyar dolara ulaşacak. Ancak komisyonlardan gelen haberlere göre tasarı, en önemli unsurları budanarak, 'Türk tipi mortgage'a dönüştürülmeye çalışılıyor.

Sorumlu yayıncılık bilinciyle, Türkiye'nin kaderini değiştirecek yasalardan biri olarak gördüğümüz mortgage'ın, gelişmiş batı toplumlarındaki gibi dört dörtlük bir yasa olarak çıkmasını istiyoruz. Amerika'yı yeniden keşfetmeye gerek yok. Amerika, İngiltere, Almanya, Fransa ve diğer ülkelerde mortgage nasıl uygulanıyorsa Türkiye'de de aynısını istiyoruz.

Tasarı yasalaştıktan sonra karşılaşılacak aksaklıklar düzeltilmek istendiğinde çok fazla zaman ve enerji kaybı olacağından, henüz tasarı halindeyken, iş işten geçmeden, bu aksaklıkların düzeltilmesini öneriyoruz. Mortgage ile ilgili herkesi, doğruyu bulmak için tartışmaya davet ediyoruz.

1 - İlk kez konut alacaklara vergi indirimi istiyoruz

Mortgage'ın uygulandığı bütün ülkelerde ilk kez ev alanların ödediği faiz, gelir vergisinden düşülüyor. Serbest meslek sahipleri beyanname verirken ödedikleri faizi matrahtan düşüyor. Ücretli kesimin ödediği mortgage faizi ise KDV iadesi gibi ücretine yansıtılıyor.

ABD, Almanya, İngiltere, Fransa gibi ülkelerde mortgage kredisi kullananlar vergi indiriminden faydalanıyor ancak TBMM'deki yasa tasarısına göre Türk vatandaşları bu avantajdan yoksun kalacak. Bugün itibariyle 100 bin YTL konut kredisi kullanan kişi 80 bin YTL faiz ödüyor. Vergi indirimi sağlandığı takdirde kredi kullanan kişi 80 bin YTL'yi geri alacak.

2 - Borcunu erken kapatınca ceza ödemeye hayır diyoruz

Tasarıda kredi kullanıcısının aleyhine kullanılabilecek bir madde de erken ödeme cezası! Bu madde de yasalaşırsa kredi borcunu erken kapatanlar, yüzde 2 oranında erken ödeme cezası verecek. Borçla yaşamayı sevmeyen, borcuna sadık olan, ev borcunu namus borcu gibi benimseyen Türk vatandaşı bu madde ile cezalandırılıyor. Borcunu bir an önce ödemek için dişinden tırnağından artıran, eline toplu para geçtiğinde ilk olarak konut kredisi borcunu kapatmayı düşünen vatandaş, borcuna sahip çıktığı için ödüllendirileceğine, tasarıdaki bu madde nedeniyle cezalandırılacak. Borcunu erken kapatanların cezalandırılmasına karşı çıkıyoruz.

3 - Sabit faiz seçeneğine kota konmasına hayır diyoruz

Mortgage yasa tasarısında, konut kredisi kullananlar için sabit faiz uygulamasının yanı sıra serbest faiz seçeneği de sunuluyor. Bankalar halen sabit faiz uyguluyor. Kredi kullananlar ilk aydan borçlarının bittiği son aya kadar ödeyecekleri parayı kuruşu kuruşuna biliyor. Mortgage tasarısı yasalaştığında serbest faiz uygulaması da olacak. Kredi kullanıcısı isterse serbest faizi de seçebilecek. Ancak geçmişte yüksek faizden ağzı yananlar, yoğurdu üfleyerek yiyor ve serbest faize kuşkuyla bakıyor. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Tüketiciyi Koruma Genel Müdürlüğü, bankaların sabit faize kota koyabileceğine dikkat çekiyor. Sabit faiz kotasına hayır diyoruz.

4 - Kredi sözleşmelerinin yayınlanmasını istiyoruz

Mortgage tasarısında konut kredisi alanlara 24 saat düşünme süresi verileceği, bu süre içinde kredi almaktan vazgeçenlere herhangi bir zorluk çıkarılmayacağı hükmü yer alıyor. Tüketici hakları açısından çok önemli olan bu uygulamayı desteklerken, kapsamının genişletilmesini istiyoruz. Kredi sözleşmesini aldıktan sonra 24 saatte panik halde incelemenin sağlıklı bir değerlendirme yapmak için yeterli olmadığını düşünüyoruz. Bu nedenle konut kredisi sözleşmelerinin internette yayımlanmasını, broşür olarak bastırılmasını ve banka şubelerinde herkesin kolayca ulaşabileceği yerlere konmasını öneriyoruz.

5 - Mortgage kağıtlarından stopaj alınmasını istemiyoruz

Mortgage yasası çıktıktan sonra, bankalar kullandırdıkları konut kredilerini menkulleştirerek, mortgage bonoları çıkartacak. Bu bonolar uluslararası piyasalarda yabancı kuruluşlara satılacak. Yabancı kuruluşlar bu kağıtları alarak Türkiye'ye fon transfer edecek. Transfer edilen bu fonlar, bankaların konut kredisi maliyetini finanse edecek ve kredi faizleri bu fonlar sayesinde daha da düşecek. Vatandaş daha düşük faizle kredi kullanacak. Ancak uluslararası yatırımcılara sunulacak bu kağıtlardan yüzde 15 stopaj kesilecek. Bu kesinti yabancı yatırımcıların ilgisini törpüleyecek. Yatırımcıları Türkiye'ye çekmek ve bu sayede kredi faizlerini düşürmek için yüzde 15 faizin kaldırılmasını öneriyoruz.

Fehim Genç