Gelecekte finansal açıdan başarılı olacağımızın garantisi yoktur. Ama yine de bu yazımda size hepinizin en azından mevcut mali durumunuzu koruyabilmenizi sağlayacak beş yöntemden bahsedeceğim. Bu yöntemler bize aynı zamanda uzun vadede finansal piyasalarda başarılı olmanın yollarını da öğretecektir.



1) Kötü borç ve daha az kötü borç arasındaki farkı bilmeniz gerekir.

Kötü borç her ay kalan borç bakiyesi için faiz ödemek zorunda olduğunuz borçtur. Şu anda bu kategoriye giren en yaygın borç türü kredi kartı borçlarıdır. Diğer tüm bireysel krediler ve borçlu cari hesap olarak çalışan kredili mevduatlar da bu sınıfa girer. Bu tür kredileri veren bankalar mümkün olan en yüksek faiz oranını uygularlar. En sert ve katı kurallar bu kredilerde mevcuttur.


Daha az kötü borç sınıfına girebilecek tek borç yakın gelecekte bizim ülkemizde de uygulamaya girecek olan konut finansman sistemi kapsamında kullandığınız kredidir. Çoğu insan bu konuda benimle hem fikir olmayabilir ve “eh o zaman bu gruba taşıt kredilerini de kat bari” diyebilir. Bu mantık şu açıdan doğru değildir. Araba kredisi veya diğer birçok bireysel kredi zorunlu bir kredi değilken konut kredisi kullanmak suretiyle satın alacağınız ev aynı zamanda başınızı sokacağınız bir yuva anlamına gelir.


Cazip şartlara sahip bir konut kredisinin bile size maliyeti olacaktır ama size zamanla değeri artan bir gayrimenkul geliri kazandıracaktır. Hatta bu evi miras olarak çocuklarınıza da bırakabilirsiniz.



2)Kötü borçtan hemen kurtulmanız gerekir

Ödemekle yükümlü olduğunuz kötü borçları analiz ettikten sonra hemen ödenmesi gereken tutarları belirleyin. En maliyetli olanla işe başlayın. Her ay olabildiğince çok tutarda bu borçları ödemek için uğraşın. Bu kararlılığı ve azmi tüm borcu kapatana kadar sürdürün.


Bu borçlardan kurtulduktan sonra kredi kartından ve bu tür borçlardan mümkün olduğu kadar uzak durun.



3) Diğer borçlarınızı da ödeyin

Kötü borcu ödemek için tüm imkanlarınızı sonuna kadar kullandıktan sonra şimdi dikkatinizi diğer borçlarınıza verebilirsiniz. Bu borçlarla ilgili olarak vadesinden önce yapılacak toplu ödemelerin size faizde indirim imkanı sağlayıp sağlamadığına dikkat edin. Eğer öyleyse faiz indiriminden faydalanmak için imkanlarınızı zorlayarak yapabildiğiniz kadar toplu veya erken ödeme yapın.


Borcunuzun vadesi ne kadar kısaysa ödeyeceğiniz faiz de o kadar azdır ve ne kadar çabuk kredinizi öderseniz o kadar çabuk değeri artan eviniz üzerinde söz sahibi olursunuz.



4)Emeklilik günleriniz için tasarruf edin

Artık son zamanlarda herkes emeklilik şirketlerinin sundukları emeklilik planlarına ilgi gösterir oldu. Bu işe ne kadar genç başlarsanız o kadar iyi olur.


Ödemeler yaparken önceliği borçlara vermek akıllıcadır, ama bunun yanında yaşlılık günleriniz için de genç ve güçlüyken bir kenara para koymak akıllıcadır. Bu devirde siz kendinize bakmazsanız size kimse bakmaz.


Bu amaç doğrultusunda ister bir yatırım aracına olsun ister bir sigorta şirketinin emeklilik planına olsun yaşlılığınız için bir miktar para yatırın.



5) Kişisel/Finansal varlıklarınızı koruyun

Hayatınızı, ailenizi, sağlığınızı, işinizi ve evinizi sağlama alın. Bunlar için ödeyeceğiniz vergi yükünü nasıl azaltabileceğinizi uzmanlara danışarak öğrenin. Çocuklarınıza siz gittikten sonra güvenli bir gelecek bırakın. Kişisel çıkarlarınızı koruyun ve finansal varlıklarınızın hayatınız boyunca elinizde kalmasını sağlayın.


HAFTANIN SORUSU
HALKA ARZ SONRASI FİYAT İSTİKRARINI SAĞLAYICI İŞLEMLER NELERDİR?


Halka arz talep toplama yönteminin kullanılması durumunda, hisse senetleri Borsada işlem görmeye başladıktan sonra, halka arza ilişkin izahnamede gerekli açıklamaların yapılmış olması koşuluyla, halka arza aracılık eden ve izahnamede belirtilen aracı kurum tarafından fiyat istikrarını sağlamak amacıyla alımda bulunulabilir.


Halka arz sonrası fiyat istikrarını sağlayıcı işlemler ilgili hisse senedinin Borsada işlem görmeye başladığı tarihten itibaren en çok otuz gün süreyle gerçekleştirilebilir.


Fiyat istikrarını sağlayıcı işlemlerde halka arz fiyatının üzerinde emir verilemez. Belirlenen işlem süresi içerisinde, işlem fiyatı halka arz fiyatının altına düştüğünde, halka arza aracılık eden ve izahnamede belirtilen aracı kurum tarafından alımda bulunulabilir. Söz konusu işlemlerde uygulanacak emir ve fiyat kuralları Borsa düzenlemeleriyle belirlenir.


Ek satış hakkının ödünç alımlı satış suretiyle gerçekleştirilmesi halinde fiyat istikrarını sağlayıcı işlemler ile ödünç alımlı satışın aynı aracı kurum tarafından gerçekleştirilmesi zorunludur.


Bilgi Verme Yükümlülüğü


Fiyat istikrarını sağlayıcı işlemlere ilişkin sürenin sona ermesini takip eden iş günü, Seri, No:26 Tebliği Ek-7/C’de yer alan bilgiler, işlemi gerçekleştiren aracı kurum tarafından Borsaya bildirilir. Ancak, aracı kurum; fiyat istikrarı sağlayıcı işlemleri izahnamede öngörülen işlem süresi tamamlanmadan sona erdirmeyi kararlaştırırsa, bu durumu, Seri, No:26 Tebliği Ek-7/C’nin (1-6) ncı maddelerinde yer alan bilgiler ve gerekçesiyle birlikte aynı iş günü Kurula ve Borsaya bildirir. Borsa, belirleyeceği yöntemle söz konusu bilgileri kamuya duyurur.


Aracı kurum, fiyat istikrarını sağlayıcı işlemler çerçevesinde satın aldığı hisse senetlerinin satışında piyasanın olağan işleyişinin etkilenmemesi için azami özen ve dikkati gösterir ve fiyat istikrarını sağlayıcı işlemler çerçevesinde satın aldığı hisse senetlerini izahnamede ilan edilen istikrar sağlayıcı işlemlere ilişkin süre boyunca halka arz fiyatının altında bir bedelle satamaz.


Fiyat istikrarını sağlayıcı işlemlere ilişkin kayıtların tümü işlemleri gerçekleştiren aracı kurum tarafından tutulur ve işlemlerin sona ermesinden itibaren en az beş yıl süreyle hisse senetlerini halka arz eden ortağın incelemesine açık bırakılır.


Halka arz sonrasında fiyat istikrarını sağlayıcı işlemlerin Kurul Tebliğinde belirtilen esaslar çerçevesinde yürütülmesinden işlemi gerçekleştiren aracı kurum sorumludur.



Arif UĞUR
-dünyagazetesi-