Konu: Ellerindeki hisseleri satamayan yabancılar doldur-boşalt yapıyor

Halka açık kısmın piyasa değerinin yüzde 66'sına sahip olan ve yerli yatırımcılar piyasaya ilgi göstermediği için ellerindeki hisseleri boşaltamayan yabancılar, doldur-boşalt taktiğiyle, endeksi 3.2 centin üstünde tutup her yukarı harekette mal satıyor.


Son günlerde piyasada duyduğum, “sonuç kısmı doğru ama mantık kısmı yanlış” tezi sizlere aktarmak istiyorum: Yabancılar borsada satış yapamaz çünkü maliyetleri yüksek kaldı.

Değerli yatırımcılar, tezin, “satamazlar” kısmı “içeriden yeterli talep oluşmadığı için tahtaların altı boş kalıyor” noktasında doğru ama “maliyetleri yüksek” bölümü gerçekçi değil.

Nedenlerine gelince. Konuyu soru-cevap yöntemi ile sorgulayalım.

Soru 1: Borsa endeksinin 2001 sonrası grafiğine bakarsak, dip noktalardan itibaren mal toplamaya başlayanlar, bugün dolar bazında ne kadar kâr etmiş olabilirler? Grafiği paylaşarak cevaplamaya çalışalım




Birinci grafik üzerinde çok kaba bir hesap yaparsak, şu sonuca varabiliriz. 2001 yılı 9. ayından itibaren yani “en düşük” noktasından bugüne, dolar bazında her 1 dolarınızın 5 dolar olması mümkün. Bu noktada bir uyarı, bu İMKB-100 hareketi incelenerek bulunmuş ortalama değer.

Peki 2001 sonrası girenler? Aynı grafiği biraz daha açar ve süreyi biraz kısaltırsak, elde ettiğimiz sonuç yine çok iddialı.




2003 yılının 3. ayından itibaren borsaya girerseniz her 1 dolarınıza ortalama 4,5-4,8 dolar arası kazanç sağlamanız yine mümkün. Bunun anlamı, yaklaşık 3 yıllık bir süre içinde “2003 düşüşü sırasında cesaret edip, alım yapabildiyseniz”, 100 dolarınız 400 doların üstüne çıkmıştı. Bu noktada bir hatırlatma, İMKB-100’ün yükselişi haricinde dolar kurunun da gerilemesi dolar bazında kazancı arttıran önemli bir etken.

Soru 2: Yukarıdaki örnek İMKB-100’den üretildi, peki hisse bazında neler oldu?

İMKB-100 endeksine dahil birkaç şirkete birlikte bakalım.

Akbank: Grafik üzerinde de gördüğünüz gibi 2001 sonrası oluşan trend dolar bazında “en” noktalarına göre dolar bazında 1’e 10’a kadar çıkan bir dinamikten oluşuyor. Bu hareket İMKB-100 ortalamasının oldukça üstünde.




Ereğli: Bu hisse içinde aynı gerçeği tekrarlamak mümkün. Oluşan hareket yine İMKB-100 ortalamasının üstünde, 1 dolara ile rahatlıkla 6 dolar elde etmek mümkün.



Doğan Yayın Holding: İMKB-100 ortalamasının üstünde 1 dolara 10 dolar elde edilebilecek hatta dip noktaları esas alındığında 10 dolar üstüne dahi çıkan bir trend söz konusu. 2001 sonrası düşüşlerde kademeli biriktirme yapanlar, cesaretle bekleyebildilerse çok büyük bir getiri elde ettiler.

Aselsan: İMKB-100 ortalaması civarında bir getiri mümkün. 2001 sonrası yatırılan her 1 dolar 5 doların üzerine çıkmış.



Sonuç: 2001 sonrası portföy yatırımı yapanların maliyetleri bugün görülen ortalamalardan oldukça düşük. Olaya bu açıdan bakınca “satış yapmaları mümkün değil, maliyetleri yüksek” mantığı gerçekçi değil. Satış yapmaları zor sebebi de gayet açık ve net. Her yüklü satış oluşumunda yerli yatırımcılar “piyasaya ilgi göstermediği” için derinlik azalıyor ve yüzde 66’ların üstünde takas taşıyanların ellerindekileri boşaltmaları zorlaşıyor. Böyle bir durumda onlar da “doldur-boşalt” taktiğini deniyorlar ve endeksi 3,2 cent üzerinde tutarak “her yukarı harekette mal satıyorlar.”

Not: Bu gerçeği aşağıdaki grafikte “yabancı takası ve endeksi” üst üste koyarak rahatlıkla görebiliriz




-referansgazetesi-

doldur-boşalt taktiğiyle, endeksi 3.2 centin üstünde tutup her yukarı harekette mal satıyor

Bunu acaba hangi yabancılar yapıyor?
Yabancılar acaba gerçekten yabancı mı?
Burada üzerinde durulması gereken asıl sou bunlar diye düşünüyorum.

Cevaplar ise malesef hiç de iç açı değil.
Ülkemizden hisse alan bazı fonların dışında, büyük şirketlerde hisse toplamaktadır. Bunlar gerçek yabancılar. Birde malesef Türkiye piyasalarında işlem yasağı olan spekülatörler var ki bunlar yurt dışında açtıkları hesaplar üzerinden alım-satım yaparak piyasayı manüple etmektedirler.
Takas dökümlerinin çok dikkatli incelenmesiyle ancak tahmini oranlar verilebilir.