Factoring, büyük miktarlarda kredili satış yapan işletmelerin, bu satışlardan doğan, alacak haklarının “factor veya factoring şirketi” olarak adlandırılan kuruluşlar tarafından satın alınması işlemidir.

Bir factoring anlaşması ile factor, satıcı firmanın yaptığı kredili satışlarla ilgili her türlü muhasebe kayıtlarının tutulması, kredili satışlardan doğan alacakların vadesinde tahsil ve takip edilmesi, alacakların tahsil edilmemesi halinde doğacak kayıpların tam olarak karşılanması, satıcı firmaya kredili satış tutarlarının belirli bir oranında kredi verilmesi, potansiyel ve mevcut müşterilerin mali durumları hakkında bilgi toplanması ve malların satış imkanlarını arttırmak üzere piyasa araştırması yapılması gibi fonksiyonları üstlenmektedir.


FAKTORİNG'İN TARİHÇESİ

Faktoringin dünyada bilinen ilk uygulamaları Mezopotamya'da M.Ö.4000'li yıllarda "alacağın temliki" şeklinde görülmüştür. Daha sonra, Roma dönemlerinde factor kelimesinin "mümessil, başka birinin ticari işlerini takip eden" anlamında kullanıldığı bilinmektedir. 18.yüzyılda konşimento üzerinde malların alıcısı olarak factor'un belirtilmesi, uluslararası ticarette factor sözcüğünün Flamanca'daki orjinal kullanımıyla yasal belgelerde yer alışının başlangıcıdır. 19.yüzyıl sonlarında Avrupalı tekstil üreticilerinin mallarını komisyoncular aracılığı ile değil doğrudan satmaya başlamalarıyla, günümüzdeki tanımı çerçevesinde faktoring ilk olarak tekstil sektöründe kullanılmıştır.

Modern faktoring 2. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa'da kabul görmeye, 1960'larda ise yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Başlangıçta "en son kredi kaynağı" (lender of last resort) olarak kabul edilen faktoring, verdiği hizmetler sayesinde zaman içerisinde vazgeçilmez bir finansman tekniği olarak benimsenmiştir.


FACTORİNG ÇEŞİTLERİ

1. Yurtiçi Factoring

Satıcının yurtiçinde vadeli yaptığı satışlarını kabilirücu veya gayrikabilirücu olarak factor'a devretmesi karşılığında alacak tahsilat ve nakit yönetimi hizmetlerini almasıdır

2. Uluslararası Factoring

İhracat Satıcı açısından yurtiçi ve ihracat factoringi'nin isleyişi arasında fark yoktur. 120 gün vadeye kadar yapılan mal mukabili ihracatları kapsar. İhracatçının yurtdışından doğan mal mukabili alacaklarını kabilirücu ya da gayrikabilirücu olarak factor'a devretmesi karşılığında alacak tahsilat ve nakit yönetimi hizmetlerini almasıdır. Factor, garanti ve tahsilat servislerini çoğu zaman yaygın muhabir ağını kullanarak vermekte, gerektiğinde bu hizmetleri kendi de üstlenebilmektedir.

3. İthalat

İthalat factoringi ithalat yapacağınız firmanın kendi ülkesinde bulunan bir factoring şirketine, firmanız adına bir garanti limiti tahsis edilmesi amacıyla başvurması ile başlar. Başvuru yurtdışı muhabirden ya da satıcıdan factor'a gelir. Factor tarafından ithalatçı adına yurtdışına verilecek garanti limitinin ithalatçıya hiçbir maliyeti yoktur ve firmayı vesaik mukabili, akreditif gibi maliyetli işlemlerden kurtarır.


AVANTAJLARI

1. Alacak Yönetimi

Factoring şirketi (factor) alıcı firmaların ödeme riskini üstlenerek satıcı firmanın açık hesap satışlarından doğan alacaklarını garantiye alır. "Alacak Yönetimi" ile borçlunun iflas etmesi ya da ödeme güçlüğüne düşmesi halinde alacak, vadeden itibaren 90. gün eksiksiz olarak satıcı firmaya ödenir.

2. Tahsilat Yönetimi

Alıcı firmaların kredibilitelerinin tespiti ve riski üstlenilen alacakların tahsilatı ile factor uğraşır. Böylece satıcı firma tahsilat işlemlerine zaman ve insan gücü ayıkmaktan kurtulur. Tahsilat yönetimini factor'a devreden satıcı zamanını ve kaynaklarını satış artışına, yatırım gibi konulara ayırır.

3. Nakit Yönetimi

Satış anında kesilen fatura ve yükleme belgesinin birer kopyası factor'a gönderilir. Fatura tutarı alıcı için önceden onaylanmış kredi limitleri içinde ise factor faturanın %80'ini satıcıya hemen öder.Nakit yönetimi ile alacakların nakde dönüsü hızlanır ve isletmenin büyümesi için gerekli olan finansman satıcının kendi alacaklarından sağlanmış olur.Hizmetimiz, diğer şirketlere vadeli satışları olan Türkiye'deki çoğu şirkete fayda sağlayabilir. Şirketler factoringe, daha esnek ve maliyete etkili bir yol olarak gördükleri için yönelmektedirler.

Factoring aynı zamanda yabancı şirketlerin Türk iştiraklerine de fayda sağlayabilir. Çünkü factoringin sağladığı ' Kapalı Bilanço' finansmanı alacak devir hızını arttırır ve alacaklarınızı azaltarak bilançonuzu daha likit hale getirmek avantajını kullanabilirisiniz. Bu finans yöneticileri için çok çekici olabilir.


FACTORİNG'İN İŞLEYİŞİ

Alacak, tahsilat ve nakit yönetimi olarak tanımlanan factoring'in çalışma sistemi oldukça basittir. Factoring işlemi; ithalatçı ile alim-satım sözleşmesi yapmış bulunanihracatçının factoring hizmetlerinden yararlanmak amacı ile bir factoring kurulusuna (factor), alıcının kredibilitesinin saptanması için "alıcının unvanı ve adresi, alıcı ile olan yıllık ticaret hacmi, alıcının bankasının ismi ve adresi, satışın vadesi, vadeye göre garanti limiti ihtiyacı, kendisinin (satıcı) son üç yıllık finansal tabloları yanı sıra gerekiyorsa alıcı ile factor'in temas kurabilme izni vb." bilgileri vermesi ile başlar.

Factor, ihracatçıdan (satıcı) temin ettiği bilgi ve dokümanların incelenmesini müteakip, ithalatçının (alıcı) kredibilitesinin saptanması için gerekli istihbaratı yapar ve şartlarını, komisyon ve faiz (iskonto) oranını, ayrıca alacak haklarının ne kadarını (kısmen veya tamamen/mal ve/veya ülke bazında) devir alabileceğini ihracatçıya (satıcı) bildirir. Factor tarafından ileri sürülen koşulları satıcının kabul etmesi üzerine bir factoring sözleşmesi imzalanır ve ihracatçı (satıcı) artık factor'ün müşterisi olur.

Factoring sözleşmesi çerçevesinde; factor'e zamanla kredi değerliliği düsen firmaları kapsam dışına çıkarması ve borçlanma limitlerini düşürme yetkisi verilebilir. Satıcı, mal bedellerini factor'den vadesinde veya vadesinden önce alabilir. Satıcının, factorün onayı dışında yapacağı satışlar sözleşme kapsamı dışında bırakılmaktadır. Satıcının kusurlu halleri dışında, alıcının borcunu ödememesi durumunda kredi riskini factor üstlenmektedir.

Factor'ün değerlendirme sonucu alıcı için belirlediği "garanti limiti"ni satıcıya bildirmesi üzerine, satıcı, alacak senetlerini ve sevk belgelerini alacağın devrini tevsik eden bir form ile factor'e teslim eder ve bu formun karşılıklı imzalanmasıyla factoring işlemi tamamlanır.

Muhabir factor; mahalli factor tarafından, satıcının alacağının tahsiline ilişkin olarak, kendisine iletilen bilgiler (satıcı, satış konusu mal, birim fiyat, toplam tutar, alıcı vb.)doğrultusunda bir ödeme limiti (örneğin; 200.000 ABD Dolarına kadar) belirlemektedir. Ödeme limiti; satıcıya yapılabilecek azami ödeme miktarını göstermesinin yanı sıra alıcının kredi değerliliğini (kredibilite) ima etmesi yönünden de önemlidir. Bu limitin anlamı; muhabir factor kurulusun, saptanan limitte belirlenen tutara kadar sorumlu olduğu, limit dışı alacaklar için bir garantisi bulunmadığı, ancak alacak bakiyesinin sadece vadesi geldiğinde alıcıdan tahsili için uğraşacağıdır.

DÜNYADA VE TÜRKİYE’DE FACTORİNG

Factoring, bugün Dünya'daki tüm şirketler için modern bir finansman aracı sayılmaktadır. 50'yi aşkın ülkede tamamiyle gelişmiş bir factoring endüstrisi vardır ve factoring şirketleri aracılığıyla gerçekleştirilen toplam iş hacmi 630 milyar doları aşmaktadır.

Bununla birlikte factoring yeni bir kavram değildir. Factoring, yüzlerce yıl önce ilk olarak Amerika ve İngiltere arasındaki arasındaki yün ticaretinin finansmanına yardımcı olmak amacıyla başlamıştır. Kayıtlı factoring şirketleri, 1960'larda kurulmaya başlamıştır ve bugün gelişmiş ülkelerdeki büyük bankaların çoğunun bir factoring şirketi iştiraki vardır.

Factoring Türkiye'de 1988 yılında başlamış ve ilk 1990'da, yetkilendirilmiş bir factoring şirketi işlemlere başlamıştır. O günden itibaren popüleritesi artmış ve işlem hacmi 1999 yılında 5.25 milyar USD'a ulaşmıştır ve bu büyüme günlük olarak bile devam etmektedir.


-maximumbilgi-


Not: factoring hakkında daha kapsamlı bir araştırma isteyenler lütfen benimle irtibata geçsinler. elimde güzel bir araştırma var.

ilerleyen günlerde daha kapsamlı olan bu çalışmayı da sizlerle paylaşacağım.