Konu: Paranoya

Çoğumuz ara sıra başkalarının bize düşmanca davrandığı duygusuna kapılırız. Ancak paranoyaklar, sürekli olarak komşuları, birtakım garip "yaratıklar", hatta Merihliler olabilecek bir grup "kötünün" tehdidi altında bulundukları hezeyanı içindedirler. Paranoya, karmaşık bir ruhsal hastalıktır. En çarpıcı belirtileri hezeyanlardır. Paranoyak kişi başkalarının kendisine haksızlık yaptığına, eziyet ettiğine inanır. Bu "kötü niyetli başkaları", Merihlilerden casuslara ve televizyon spikerlerine kadar uzanan çok çeşitli kişiler olabilir.



Nedenleri
Paranoya, genellikle bir psikoz, yani akıl hastalığı belirtisidir ve nedeninin kısmen kalıtsal, kısmen de çevre etkilerine bağlı olduğu düşünülmektedir. Araştırmalar, aynı genetik yapıya sahip tek yumurta ikizlerinin ya birlikte paranoyak olduklarını ya da olmadıklarını, oysa farklı genetik yapıları olan çift yumurta ikizlerinde bu birlikteliğin çok daha az olduğunu göstermektedir. Sonuç, bir tür kalıtsal etkinin var olduğu görüşünü desteklemektedir. Öte yandan, çevrenin yarattığı stresler, belli aile içi ilişki biçimleri ve yaşam tarzları da paranoya olasılığını artırmaktadır. Ancak kalıtsal yatkınlık olmaksızın bu etkilerin paranoyaya yol açma olasılığı düşüktür.

Aşağı yukarı herkes zaman zaman kendisiyle "uğraşıldığı" düşüncesine kapılır. Ama bu geçicidir ve değişen koşullarla birlikte ortadan kalkar. Ancak eğer kalıtsal etken söz konusuysa belirtilerin dikkatle değerlendirilmesi gerekir. Araştırmalar, anne - babaları paranoyak olanların en yüksek risk grubuna girdiklerini göstermektedir. Paranoya, daha çok ileri yaşlarda ve toplumun alt tabakalarından kişilerde görülmektedir. Dikkatli incelemeler, bu ruhsal rahatsızlık ciddileştikçe, gerek hastalığının, gerekse kendisine kötülük edildiği duygularının yoğunlaşması sonucu hastanın, insanlarla yakın ilişkilerden kaçındığını, bunun da onu toplam merdiveninin alt basamaklarına doğru ittiğini ortaya koymaktadır. Paranoya, kendi başına pek tehlikeli değildir. Ama daha tehlikeli bir durumun, yani paranoid şizofreninin bir ön uyarısı olabileceği unutulmamalıdır. Kötülük görme duyguları bazen, misillemede bulunma arzusu ya da içinde bulunduğu durumla kendi başına, başa çıkma düşüncesini doğurabilir. Sözgelimi insanların kendisini ve başkalarını radyodan çıkan elektrik dalgalarıyla ele geçirdiğine inanan bir paranoyak, karşı önlem almanın görevi olduğunu düşünebilir ve harekete geçebilir. Ama gerçek bir tehlike olasılığı pek azdır, çünkü hasta kişi aynı zamanda çok tedirgin ve korku içinde olduğundan, tehditleri yalnızca sözde kalır.

Belirtiler
Hasta çok canlı sanrılar yaşayabilir, olmayan sesler işitebilir. Günlük olaylara, rastlantılara, başkalarının sıradan hareketlerine, kendine ilişkin olağanüstü anlamlar verir. Kulak misafiri olduğu konuşmaların kendisine ilişkin olduğunu, bunun herkesin ona karşı birleşmiş olduğunu kanıtladığına inanabilir. Sokaklarda, rastlantı sonucu birbirine benzer insanlar görse, izlendiği kanısına kapılabilir. Sonuç olarak, paranoyak kişi çoğunlukla korkak, kafası karışık ve sinirlidir. Yine de, başka akıl hastalıklarına oranla, düşünme ve öteki zihinsel süreçlerde fazla bir bozulma olmaz. Eziyete, haksızlığa uğrama duygusu, bunamada, epilepside ve amfetamin türü ilaçların alınması sonucunda da görülebilir. İlaçla ortaya çıktığında geçicidir ancak ilaç bedende etkisini sürdürdüğü varlığını korur.

Tedavi
Paranoya ciddi bir hastalıktır ve tedavisi kolay değildir. Ne yazık ki, belirtiler genellikle geç fark edilir. Uzun süre hastanın yalnızca kavgacı, huzursuzluk yaratıcı olduğu düşünülür. Öteki davranışları ve inançları olağan, akla uygun olduğu için, kimse akıl hastalığından kuşkulanmaz. Tam anlamıyla ileri bir durum olan paranoid şizofreni, genellikle psikotrop türü ilaçlarla tedavi edilir. Hastaların dörtte biri ilaç tedavisi ve psikoterapiyle belli bir süre sonra iyileşir. Ancak paranoyak özellikler ortadan kalksa da, hasta sürekli tıbbi gözetim altında tutulmalıdır.


KAYNAK

Paranoya Sanrılar Kuşkucu Tutum

Başlıca belirtisinin sanrılar olduğu psikiyatrik bozukluklardır.
Hasta genellikle iyi giyimlidir ve kişilikte bir dagilma ya da
günlük bir bozulma görülmez. Fakat egzantrik, garip, kuşkucu ya da
düşmanca tutum içinde olabilir. Hastanın duygudurum sanrısının
içeriği ile uygunluk gösterir. Büyüklük sanrıları olan hasta
coşkulu, kötülük görme sanrıları olan hasta kuşkucudur.
Klasik tanım sanrısal bozukluğu olan hastaların belirgin ve sürekli
varsanılarının bulunmamasını öngörüyorsa da DSM-III-R ve DSM-IV de
kısa süreli varsanıların (özellikle somatik tip sanrısal bozuklukta
beden kokusuyla ilgili ya da genel olarak işitsel) bulunabileceği
kabul edilmiştir. Konuşmanın akışını ve niteliğini etkileyecek
düşünce bozuklukları genellikle yoktur.
Bilişsel işlevler genellikle iyi bir düzeydedir. İntihar, cinayet ve
şiddet içeren diğer davranışların cokluğu bilinmiyorsa da
klinisyenin bu konuda uyanık olunması gerekir. Şiddet öyküsü olan
kişilerde yıkıcı davranış çok yaygındır. Sanrısal bozukluğu olan
hastaların kendi durumlarına ilişkin yargıları oldukça bozuktur ve
hastahaneye genellikle polis,aile üyeleri ya da iş arkadaşları
tarafından getirilirler. Sanrı iceriği dışında yargıda belirgin
bozukluk saptanmaz. Sanrısal bozukluğu olan hastalar sanrı
sistemlerinin dışında genellikle güvenilir bilgiler verirler.
Paranoya Yaygınlık
Sanrısal bozuklukların toplumdaki dağılımını değerlendirmek,
bozukluğun yaygınlığının görece az oluşu, bozukluğun tanımı ile
ilgili değisik görüşler, hastaların aileleri ya da çevreleri
tarafından zorlanmadıkça hekime başvurmamaları gibi nedenlerden
dolayı güçlük göstermektedir. Fakat şizofreniden ve duygudurum
bozukluklarından cok daha nadir bir bozukluk olduğu bilinmektedir.
Ortalama başlangıç yaşı 40 tır fakat 18-90 yaşları arasında dağılım
gösterir. Kadınlar yönünde hafif üstünlük vardır. Çoğu hasta evlidir
ve bir işi vardır,klinik tablo güncel bir yer değişikliğiyle ve
düşük sosyoekonomik durumla bağlantılı olabilir.

Paranoya
Caddeler bomboş
Yürüyorum gecenin içinde
İzleyen beni
Bu gölgeler mi
Her bakışımda göremediğim
Ama var olduğunu bildiğim
Korku ile uyanarak bekliyorum odamda
Aralık kapıda beliren kim
Keşke yanında olsaydım
Ya da sen burada
O zaman sarılırdık birbirimize
Yuvarlanmadan kabuslara

"yaptıgım hatalar yüzünden bu haldeyım.Bundan sonra hiçbirşey düzelmeyecek.yeniden doğmalıyım.." diyen biri,yaşamı boyunca hep bu takıntı ile hayatına yön vermişse sizce bu da paranoyanın bir ürünü müdür?

cephe tarafından gönderildi.

"yaptıgım hatalar yüzünden bu haldeyım.Bundan sonra hiçbirşey düzelmeyecek.yeniden doğmalıyım.." diyen biri,yaşamı boyunca hep bu takıntı ile hayatına yön vermişse sizce bu da paranoyanın bir ürünü müdür?

Hocam bu yazıgında paronayaklık degilde şartlanma ,kendine eziyet ve birde korku(sürekli hata yapma korkusu) gibi geldi.

Bazen durduk yere senaryo yazdıgım oluyo ama sırf o ana heyecan katmak için kendi kendime birseyler uydururum (genelikle gece dışarıda yürürken)

paranoya, yaşamın tek gidişatı, tek çıkışıdır aslında..
kendine çok güvenmeyen, fazlaca hırsı olmayan, ve başarısını, kendi başarısı, kendisine gayet de yeten insanlar, değerlidir..!

Gerek yoktur, pek fazla güvenmeye...!

biraz da yokuşlar çıkar karşına..
kaldır başını sevgilim..
arkadaşlar ateş etmek istiyor..!

çevrende "kendinden başka" güveneceğin ,salt bir insan yoksa,kendine sarılmışsan...başka şansın yoktur...ya kendine güvenip yalnızlığınla bu yola devam edeceksin, ya da vazgeçeceksin "basarının bıçaksırtı" yolundan...

yorumlarınız için hepinize teşekkür ederim.

insanlara güvenmeden yaşamanın en iyi yol olduğunu düşündüğümüz zamanlar ağırlıkte olabilir ancak bu düşünceye sarılarak yaşamamızı sağlayan da yine yaşadıklarımızdır.

güvenmek paranoyak olmanın uzağına düşmüşse ve güvenmek rahat bi hayat sürmemizin ve maskeleri yüzümüzden atabilmemizin ön koşulu ise çnce kendimizden başlamalıyız işe.nasıl bakarsak öyle görürüz,bahsettiğim şeyler nesnelerin isimleri değil onların isimleri şekilleri her zaman aynıdır.ancak bir insana bakış açısı her zaman farklıdır.her göz başka bir açığını yada güzelliğini görür kişinin.o zaman gözü önce kendimize çevirip ondan sonra dış dünyaya bakmalıyız ki, kendimizi nasıl görmek istiyorsak onları da öyle görebilelim.

paranoyak olmadığımız yer mi kaldı?her gün her dakika birşeylerle didindiğimiz,savaşım verdiğimiz bir dünyadayaşıyorken hem de..evimizin içinde bile,bilgisayar ekranının karşısında dahi paranoyak oluyoruz.kalıtımsal özellikleri bır kenara bırakırsak,asıl tetıkleyıcının çevre olduğu kanısındayım.çevremızde guven duyduuğumuz bir dunya yaratmalıyız.eksıklerımızle birbirimizi sevmelı ve kabul etmelıyız,yanlışları bağışlayıcı olmalı,önyargılarımızı bünyemizden uzak tutmalıyız.toz pembe olmayacak evet ama en azından renkler gri tutmayacak belki de..çünkü gri kurtulunması zor kirli bir renktir...