Konu: Ülker’e 32 milyon YTL ’şeker’ cezası

Türkiye Şeker Kurumu, önde gelen gıda gruplarından Ülker’e Cola Turka üretiminde ’kota fazlası nişasta bazlı şeker kullandığı’ gerekçesiyle 32 milyon YTL ceza kesti. Sanayi Bakanı Ali Coşkun, "Ülker kotayı aştı, ceza kesildi" dedi. Ülker, karara itiraz ederek konuyu yargıya götürdü.

TÜRKİYE’nin önde gelen gıda gruplarından Ülker’e, ’kota fazlası nişasta bazlı şeker kullandığı gerekçesiyle’ ceza kesildi. Türkiye Şeker Kurumu, Ülker Grubu’na Cola Turka üretiminde kullandığı nişasta bazlı şekerin ’kendi üretimi olmasa da’ kota fazlası ürün olduğu gerekçesiyle 32 milyon YTL ceza verilmesini kararlaştırdı. Ülker de bu kararı kanuna aykırı olduğu gerekçesiyle yargıya taşıdı. Şimdi mahkemenin cezanın kaderini tayin etmesi bekleniyor.

COŞKUN DOĞRULADI:Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali Coşkun, Türkiye Şeker Kurumu’nun bağımsız bir kurum olduğunu ve içinde hükümet dahil sektörden birçok temsilcinin bulunduğunu belirterek, şunları söyledi: "Evet, Ülker’e 32 milyon YTL civarında ceza verilmesi kararlaştırıldı. Ülker, Cola Turka için ’şerbet’ (nişasta sütü) alıp fruktoz yapmış ve bu tatlandırıcıyı fabrikasında üretimde kullanmış. Şimdi bu konu yani şerbeti alıp üretimde kullanmak kotayı aşmak anlamına gelir mi gelmez mi? Kanun gelir diyor ve ceza da o nedenle kesildi. Ülker ise buna itiraz etti ve mahkemeye gitti, sonucu göreceğiz."

KOTA YÜZDE 15:Bakan Coşkun, özellikle kola üreticilerinin nişasta bazlı fruktoz kullanmak istediklerini çünkü bu ürünün daha ucuz ve maliyetlere olumlu etkisi bulunan bir ürün olduğunu belirterek, "Hem bu sanayi hem de başka sanayilerde nişasta bazlı şeker kullanılıyor. Zaten Şeker Kurulu’nda onların da temsilcileri var. Kanun ile bu tür şeker üretimi yüzde 15, şeker pancarından şeker üretimi yüzde 85 olmak üzere sınırlama konulmuş. Buna göre kotalar dağıtıldıktan sonra izinsiz fabrika kurmak da kota fazlasını kullanmak da yasak" dedi.

KOLA SAVAŞLARININ NEDENİ: Türkiye’nin en büyük kolalı içecek üreticileri Coca-Cola, Pepsi-Cola ve Ülker Grubu (Cola Turka) ürettikleri meşrubatta kullandıkları şeker yüzünden birbirine girmişti. Coca-Cola ve Pepsi Cola, Ülker Grubu’nu Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan izin almadan kurduğu tesiste nişasta bazlı şeker üreterek haksız rekabet yapmakla suçlamış; Ülker ise böyle bir durumun söz konusu olmadığını açıklamıştı. Tüm dünyada rekabet eden Pepsi-Cola ve Coca-Cola’yı, aynı safta buluşturan olayların geçmişi, 2004 temmuzuna kadar gidiyor. Ülker Grubu bu tarihte Akyazı’daki Cola Turka tesislerine eklediği bir tesiste mısırdan elde edilen nişasta sütünü, şekere dönüştürmeye başlamıştı. Pepsi-Cola ve Coca-Cola ise bunun ’kota aşımı ve yasa dışı sayılması gerektiğini’ savunmuştu.

TON BAŞINA 300 DOLAR: Uzmanlar meşrubat, bisküvi ve şekerleme üreticilerinin nişasta bazlı şeker kullanarak ton başına 250-300 dolarlık bir maliyet avantajı sağladıklarını belirtiyorlar. Devlet ise pancardan elde edilen şekerin pazar kaybetmemesi için nişasta bazlı şekerin (tatlandırıcı) satışına kota uyguluyor

Ülker’i ne ile suçladılar
İDDİALARA göre Ülker, kota sınırlamasına karşın izin almadan kurduğu tesisle nişasta bazlı şeker üretimi yaptı. Cargill ile Ülker’in yüzde 50’şer ortak olduğu Pendik Nişasta Sanayi, nişasta bazlı şekerin ara maddesi olan nişasta sütünü Cargill’den satın alıp Ülker’e sattı. Ülker de nişasta sütünü, şekere dönüştürüp Cola Turka’da kullandı. Ülker’in bu yöntemini doğru bulmayan rakipleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na başvurup Ülker’inkine benzer bir tesis kurmak için izin istediler. Bakanlık istemi Şeker Kanunu’nun ruhuna aykırı buldu ve geri çevirdi. Bunun üzerine, haksız rekabet ve izinsiz tesis kurulduğu için Ülker, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na şikayet edildi.

Yaptıkları kanuna uygun mu
BAZI hukukçular Ülker’in yaptığının kanuna uygun olduğunu savunuyor. Buna göre; 2001’den bu yana yürürlükte olan 4634 sayılı Şeker Kanunu’nun bazı maddelerindeki ifadeler ’ürettiği şekeri kendi tesisinde girdi olarak kullanan işletmeler kota sınırlaması dışında’ diye yorumlanmış olabilir. Buna göre şeker ve mısır şurubu üreten tesislere sahip olanlar ürettikleri ürünü kendi ihtiyaçları için kullanıyorlarsa bu kadarlık üretim kota sınırlamasına girmiyor. Ülker Grubu da, bu maddeye ve yoruma dayanarak böyle bir üretim kurmuş olabilir. Cola-Cola ve Pepsi-Cola aynı şeyi yapamıyor çünkü her kola fabrikasının yanına bir tane nişasta tesisi kurulması gerekiyor.

Kurul, önce uyardı sonra ceza verdi
KOLA savaşları şikayetlerle resmiyete dökülünce Şeker Kurumu araştırma yaptı ve Coca-Cola’ya bir yazı göndererek ’kota tahsisatı olmadığı için yapılacak böyle bir üretimin kanuna aykırı olacağını’ bildirdi. Bunun üzerine Şubat 2005’ten sonra Cargill Ülker’e nişasta sütü satışını durdurdu. Böylelikle Ülker’in nişasta bazlı şeker üretimi de sona erdi. Esas faaliyet alanı nişasta bazlı tatlandırıcı üretmek olan şirketler de ilke olarak son ürünü (nişasta bazlı tatlandırıcı) ihtiyacı olanlara kota çerçevesinde satmaya başladı.

Önce Erdoğan sonra, oğlu ayrıldı
BAŞBAKAN Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olmadığı dönemlerde kurduğu ve Ülker’in Anadolu Yakası distribütörü olan Emniyet Gıda’daki ortaklığından Başbakan olunca ayrılmış, hisselerinin kontrolünü büyük oğlu Ahmet Burak Erdoğan’a bırakmıştı. Sözkonusu şirkette Erdoğan’ın büyük oğlu Ahmet Burak Erdoğan’ın da ayrıca hissesi bulunuyordu. Burak Erdoğan, daha sonra Ülker’in 2003 yılı ortalarında pazara sunduğu ColaTurka’nın da Anadolu Yakası Bayisi olmuştu. Bu ticari tablo nedeniyle eleştiriler artınca Erdoğan Ailesi Ülker Grubu ile ortaklık ve ticari ilişkilerine 19 Şubat 2005’te tamamen verdi. Erdoğan Ailesi’nin hisseleri Trabzonlu işadamı Ahmet Günaydın’a 1.2 milyon YTL’na (1.2 trilyon lira) devredildi.



KAYNAK: HÜRRİYET GAZETESİ

freya555 paylaşımın için çok sağol.

bir çok uzmana göre haksız rekabetin vuku bulduğu bu olayda bir taraf sanki birileri tarafından mağdur ediliyormuş gibi görünüyor.

ayrıca ülkemiz üzerinde oynanan oyunlara ve belirlene yanlış politikalara çok güzel bir örnek.

bu konu ile ilgili hürriyet gazetesi yazarlarında iş ve reklam dünyasının tanıdık simalarından, pazarlamacı ve de öğretim üyeliği sayın Ali Atıf Bir'in hürriyet gazetesinde yayınlanmış köşe yazılarını sizlerle paylaşmak istedim.

23/04/2006
Reklam kokan hareketler

AYNI gün iki şaşırtıcı haber. Biri Van Cumhuriyet Savcısı Ferhat Sarıkaya'nın meslekten ihraç edilmesi. İkincisi Şeker Kurumu'nun Ülker'in Cola Turka'yı üreten Della A.Ş'sine "kota fazlası nişasta bazlı şeker ürettiği" için yaklaşık 25 milyon dolar ceza kesmesi.

AKP iktidarına yakışmayan hareketler. O yüzden şaşırdım. İki kararın da sembolik yanı çok güçlü. İki karar birleşince bulmaca tamamlanıyor: Tayyip Erdoğan Çankaya'ya çıkmaya kafayı koymuş.

İnsan kişisel hırslarına yenilince gözü dost düşman görmüyor işte...

Erdoğan daha bir ay önce "yargı bağımsızlığından" söz etmiyor muydu?

Ferhat Sarıkaya, Yücel Aşkın'ı hapishanelerde süründürürken, Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu neredeydi?

Erdoğan ve Orgeneral Yaşar Büyükanıt baş başa 45 dakika ne konuştu, bilen var mı?

Yine düne kadar Erdoğan ve oğlu Ülker bayisi değil miydi! Erdoğan elinde Cola Turka ile dostu düşmanı çatlatmıyor muydu? Anketler Erdoğan'ın yumuşak karnının geçmişteki Ülker bayiliği olduğunu göstermedi mi?

Şeker Kurulu, Ülker'in üretimini "kota dışı" iddiasıyla durduralı aylar oldu, Ülker de Kurul'un kararına karşı mahkemeye gitti. Daha mahkeme bitmeden alelacele bu ne cezası?

Şeker Kurulu'nun kendi avukatları yokken... Sanayi Bakanlığı'nın avukatlarını kullanıyorken... Bu avukatlar Sanayi Bakan Ali Coşkun'a bağlıyken... Coşkun da önüne gelene "ABD elçisi bastırıyor, ceza vermek zorundayız" dediği söylenirken, bu ne cezası?

Çankaya'yı ele geçirmek için reklam kokan hareketler yapıldığı çok açık değil mi?

Olan yargıya oluyor... Çok yazık...

NOT: 2004 yılında "Ülker Cola Turka için kendi tesislerinde nişasta bazlı şeker üretiyorsa, aynı izin Coca Cola ve Pepsi'ye de verilsin" yazmıştım. Kurul "kimse üretemez" dedi. Della A.Ş'nin üretimini durdurdu. Sorun burada. Sadece Cola Turka değil, Coca-Cola da, Pepsi de kendi nişasta şekerini üretebilmeli. Neden? Coca-Cola, Cargill dünya işbirliğinin yarattığı haksız rekabet için yarını bekleyin...

24/04/2006
Cola Turka ve Pepsi’ye haksızlık

DAHA önce de yazdım, örnekler de verdim. Basit düşünmeyi de düşündürtmeyi de seviyorum. Aslında karşı karşıya olduğumuz sorunlar hiç de karmaşık sorunlar değil. Yeter ki sorunları sadeleştirmeyi bilelim, bir de onlara çözecek temel ilkelerimiz olsun.

Dün yazdığım ve Ülker’e (Cola Turka’yı üreten Della A.Ş’ye) 25 milyon dolar cezayla sonuçlanan "şeker kotası" olayına bakalım.

Cola üretiminde üç büyük oyuncu var. Coca-Cola, Pepsi ve Cola-Turka.

Türkiye’de Cola tüketiminde "ideal" ürün tadını belirleyen Coca-Cola, Coca-Cola’nın tadını belirleyen ise mısırdan yapılan nişasta bazlı şeker.

Şekerpancarından üretilen şeker karıştırılarak yapılan Cola ile Coca Cola’nın tadını yakalamak mümkün değil. Nişasta bazlı şeker lazım. Bu şeker hem daha ucuz, hem de mısırın depolanma kolaylıkları nedeniyle daha üretime dost.

"İyi, Pepsi ve Cola Turka da nişasta bazlı şeker kullansınlar o zaman" diyorsunuz değil mi? Ama kullanamıyorlar. Türkiye’de şeker pancarı üretimini korumak için şeker kotası var. Üretilen tüm şekerin % 85’i şekerpancarı bazlı, %15’i ise mısır bazlı olmak zorunda. (Bu sayede Türk tüketici ve sanayici dünya fiyatlarından daha yüksek fiyatlı şeker tüketiyor ama olsun, hangi üründe kazık yemiyoruz ki şekerde de yemeyelim.)

Bu hesaba göre Şeker Kurulu’nun yaklaşık 350 bin tonluk şekeri, nişasta bazlı şeker üreticileri arasında dağıtması gerekiyor. Belirlenen dağıtım hesabı kapasiteye ve son üç yılın satışlarına göre yapılınca da aslan payını hep Cargill alıyor.

Cargill Coca-Cola’nın dünyada çalıştığı bir dev. Coca-Cola Cargill’le dünya çağında işbirliği yapıyor. Sonuçta da nişasta bazlı şekerden aslan payını hep Coca-Cola alıyor.

Bu durumda ne Pepsi’nin ne de Cola-Turka’nın pazarda Coca-Cola ile aynı şartlarda yarışması mümkün değil. Cargil Türkiye’nin yönetim kurulu üyesi Muzaffer Sayınataç da Şeker Kurulu’nun üyesi olunca ister istemez "Cargill kayırılıyor mu?" tartışmaları bitmek bilmiyor.

Gelin tartışmayı ben bitireyim. Kotanın ortaya çıkardığı piyasa modeli gösteriyor ki "Evet Cargill kayırılıyor". Şimdi Ülker’in Della A.Ş’sine verilen 25 milyon dolar cezayı, bu sonuca göre düşünün.

Ülker yasada "üretemez" denmediği için kendi tesisinde nişasta bazlı şeker üretiyor, Cola Turka üretiminde kullanıyor. Şeker kurulu hemen bir karar çıkarıp (89 nolu karar), Della A.Ş’nin üretimini ilgili kanunun ruhuna aykırı buluyor. Pepsi ve Coca-Cola’nın başvurularını da geri çeviriyor. Ülker mahkemeye gidiyor. Şeker Kurulu da, karar arefesinde, yargıya mesaj gönderircesine (!) basıyor cezayı Ülker’e.

Sonuca bakalım. Sonuç haksız rekabet değil mi? Şu anda kimin eli güçlü Cargill’in, dolaylı olarak da Coca-Cola’nın. Cola Turka ve Pepsi’nin ise eli kolu bağlı. Bu ne demek? "Lider" devlet eliyle sağlanan üretim avantajı nedeniyle ömür boyu lider kalacak demek! Böyle serbest piyasa olur mu? "Bush rica etti Cargill’e sahip çıkalım" derken ev sahibini dövdürmemek şart! AKP, parti ismindeki ilk sözcüğünün anlamını unutmaya başlayalı çok oldu ama bir anımsatayım dedim.