Kabul Kredisi


Dış ticaret işlemine konu olan mal bedelinin, ithalatçı tarafından malın teslim alınmasından belirli bir süre sonra (poliçe vadesinde) ödeneceğini satıcıya temin etmek üzere açılan ve lehdarın ibraz edeceği vadeli bir poliçenin banka tarafından kabulü suretiyle gerçekleşecek olan bir tür akreditiftir.

Satıcı sevk edeceği malların bedeli üzerinden düzenleyeceği poliçenin, ancak bir banka tarafından kabulü sağlandığı takdirde, vadeli satışa rıza göstererek bu poliçenin banka tarafından kabulünü ister.

Böyle bir işlemde banka, kabul kredisi açarak poliçelerin müşterisi üzerine değil, kendi üzerine keşide edilmesini ister. Poliçe doğrudan doğruya ithalatçının bankası (amir banka) tarafından kabul edilebileceği gibi, amir banka tarafından muhabirine (muhabir banka) verilecek talimata dayanılarak satıcının bulunduğu mahaldeki bankaca kabulü de istenebilir. Bir bankanın kabul imzasını taşıyan poliçeler ihracatçı tarafından kolaylıkla iskonto ettirilerek, mal bedelinin derhal tahsili imkânı bulunabilir.

Taraflar arasındaki anlaşmaya göre, kredi lehdarı ya bir poliçe ile veya kredi limitini aşmamak üzere birden fazla poliçe keşidesi suretiyle krediyi kullanabilir.

Banka tarafından kabul edilen poliçeler ödendikçe, kredi limitinin serbest kalan kısmı kadar yeniden keşide edilecek poliçelerin kabulüne imkân veren rotatif kabul kredileri de açılabilir.

Kabul kredisi, muhabir nezdinde derhal kuvertür tesisine gerek göstermemesi nedeniyle, mal bedelini bankaya yatırmasına veya bu miktarı karşılamak üzere lehine bir borçlu cari hesap açılarak faiz ödemesine gerek kalmaması bakımından ithalat bedelinin teminine matuf garanti (garanti mektubu) benzemekteyse de, mal bedelinin poliçenin iskontosu suretiyle tahsil edilebilmesi açısından farklılığı vardır.

Ülkemizde belirli mallar için, kabul kredili ithalat yoluyla yurda giriş imkânı sağlanmıştır. Bu mallar, ülke ihtiyaçlarına göre, dar kapsamlı olmak üzere “Türk Parası Kıymetini Koruma Mevzuatı” dahilinde Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarafından belirlenir.



Kabul Kredili İthalat


İthalatçının, ithal ettiği malın bedelini malın teslim alınması sırasında değil, belli bir tarihte ödeyeceğini satıcıya (ihracatçıya) garanti eden ve ihracatçının düzenleyerek göndereceği vadeli poliçenin kabulü suretiyle gerçekleştirilen kredili bir ödeme şeklidir.

İthalatçı, satın aldığı malların bedelini belirli bir süre sonunda ödemek isterse ve ihracatçı da mal bedeli üzerinden düzenleyeceği poliçelerin bir banka tarafından kabulü mümkün olduğu takdirde bu şekilde vadeli satışı kabul ederse, ithalatçı kendi bankasına başvurarak ihracatçının düzenleyeceği poliçeleri kabul etmesini ister.

Bunun üzerine ithalatçının bankası, gerekli değerlendirmeyi yaparak, yasal koşullar çerçevesinde ithalatçı ya kabul kredisi açar. Kredi açıldıktan sonra, ihracatçı, sevkedeceği malın bedeline, piyasada geçerli faizi ekleyerek düzenlediği poliçeleri kendi bankası vasıtasıyla ithalatçının bankasına gönderir. İthalatçının bankası da poliçe üzerinde kabul verir ve poliçeyi ihracatçıya teslim edilmek üzere bankasına gönderir.

İhracatçı, bankanın kabul imzasını taşıyan poliçeleri bankasına iskonto ettirerek, mal bedelini hemen tahsil eder. Poliçe bedeli faizi de içerdiğinden, iskonto işlemi dolayısıyla ihracatçının kaybı olmaz.

İthalatçının bankası, vadesi gelen poliçe bedellerini ithalatçıdan transfer anındaki kurdan tahsil ederek ihracatçının bankasına transfer etmek veya ettirmek zorundadır. İthalatçının bankası, vadede poliçe bedellerini tahsil edememe tehlikesine karşılık, kabul kredisini açarken yeterli teminatı almak durumundadır. Aksi takdirde poliçeleri kendisi ödeyecek, fakat bedelini tahsil edemediği için alacağı tehlikeye düşecektir.

Kabul kredili ithalatta, ithalatçı, malı teslim aldığı halde bedelini poliçe vadesinde ödemek suretiyle finansman olanağı elde eder. İthalatçının bankası, poliçeyi kabul etmek suretiyle herhangi bir ödeme yapmaksızın açtığı kabul kredisi karşılığında, ithalatçıdan komisyon tahsil eder. Bu mekanizma ile ithalatçının bankası ithalatçıya gayri nakdi, ihracatçının bankası ihracatçıya nakdi kredi açmaktaysalar da, gerçekte ihracatçının bankasının, ithalatçıya açtığı bir kredi söz konusudur ve bu kredi bir ülkeden diğer ülkeye açılmaktadır. Kabul kredili ithalat Türkiye’de 1978 yılından sonra uygulama alanı bulmuştur. Ödemeler dengesi güçlükleri nedeniyle, bu tarihten itibaren, bir süre, özellikle mal mukabili kabul kredili ithalatın yaygınlaştığı görülmüştür.



-maximumbilgi-