ARI ZEHİRİNİN BİLEŞİMİ VE ETKİSİ
Doğada canlılar tarafından üretilen zehirler, bitkisel ve hayvansal olarak ikiye ayrılır. Zehirli bitkilerin ürettiği zehirlerin basit kimyasal yapılarına karşın, hayvansal zehirler birçok biyolojik aktif maddeden oluşan karmaşık karışımlardır. Bal yapan ve eşek arılarının zehirlerinde (yılan zehiri de aynı özellikleri taşır) farklı etkilere biyokimyasal maddeler bulunur. Bir arının zehir ifrazatında toksinlerin yanında, hücre duvarlarını parçalayarak toksinlerin daha hızlı yayılmasını sağlayacak enzimler de vardır. Böcekler ve omurgalılar gibi diğer hayvan türlerinde de zehirler aynı enzimleri içermektedir.
Arı zehirinin asıl etkisini sağlayan toksinler, 18'den 28'e kadar değişik sayıda aminoasit içeren peptidlerdir. Tüm bu peptidlerin % 50'sini hücre membranlarını parçalayarak hızla kan dolaşımına karışan ve kan hücrelerini parçalayan melitten adlı peptid oluşturur. Melitten bu etkisiyle fosfolipaz A2 adlı enzimin parçalayıcı etkisine yardımcı olur.
Apamin ise arı zehirinde % 2 oranında bulunan diğer bir peptiddir. Sinirleri etkileyerek tetanoz benzeri krampları ortayâ çıkarır. Apamin'in aynı zamanda bilim adamlarını şaşırtan iltihab önleyici etkileri de vardır.
Etkisi daha iyi bilinen bir üçüncü aktif madde de MCO peptididir. (Mast hücrelerini granülsezleştiren peptid.) Apamin gibi bu da sinirlere etkir, ancak apaminin tersine iltihabi olaylara yol açar. Apamin ve MCO peptidinin birbirine zıt etkileri birçok araştırmacının konusu olmaktadır.
Antik çağdan beri bilinen ancak henüz açıklanmayan, arı zehirinin antiromatizmal etkisi üzerine de bilim adamları moleküler düzeyde araştırmalarını sürdürmektedir.


LinkBack URL
About LinkBacks


Alıntı Yaparak Cevapla




