Geçen hafta Doğan Haber Ajansı (DHA) Denizli'den Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Başkanı Muammer Niksarlı'nın "Herşey özelleştirilirken, konut yapma devletleştiriliyor" eleştirisini içeren bir haber geçti

Niksarlı açıklamalarıyla Başbakanlık Toplu Konut İdaresi'nin (TOKİ) uygulamalarını yanlış ve yetersiz buluyordu.

Önce Muammer Niksarlı'nın açıklamasına bakalım. DHA Osman Nuri Boyacı'nın imzasını taşıyan haberde özetle Niksarlı şunları söylüyor:

* Devletin görevi konut yapmak değil. Hazine arazilerini hovardaca harcayan TOKİ'nin konut uygulamaları, Türkiye'nin ihtiyacını karşılayacak uygulamalar değil.

* Devletin asli görevi konut yapımını teşvik etmek, arsa tahsis etmek, altyapıyı hazırlamak ve finans desteği sağlamak. 1984 yılında kurulan TOKİ bugüne kadar 50 bin konut yaptı. Türkiye'nin şu an stok konut ihtiyacı 2.5 milyon, yıllık konut ihtiyacı ise 600 bin adet.

* TOKİ, yaptığı konutların metrekaresini 300 YTL'ye mal ediyor, vatandaşa ise en düşüğünü 450 YTL'ye satıyor. Konutlar küçük olduğu için fiyatlar düşük gibi görünüyor. Arsa parası vermiyor, hazine arazilerini hovardaca kullanıyor.

* Kendine özel yasa çıkarttırarak ayrıcalık sağlıyor.

* Devletin önümüzdeki yıllarda, TOKİ'den konut alıp da parasını ödeyemeyenlerin borçlarını affetmesinden korkuyorum

* Devlet 1969 yılından beri kooperatiflerin gelir gider farklarının (kar) yüzde 1'ini 'Eğitim Fonu' adı altında alıyor. Fonlar kaldırıldı. Buna rağmen kesinti sürüyor.

TOKİ yöneticileri ile görüşmedim. TOKİ'nin avukatı da değilim. Ama TOKİ'nin son 3 yıldır uygulamalarını gözönüne aldığımda şunları söyleyebilirim:

*Yoksul, alt ve orta gelir grubuna yönelik projeleri satışa sunan TOKİ son derece doğru bir iş yapıyor. Niye mi? Türkiye genelinde, bir kaç kenti saymazsak, arsa fiyatlarının çok yüksek olduğu ortada. Arsa fiyatları bu kadar yüksek iken yoksul ve alt gelir grubunun konut sahibi olması neredeyse imkansız. Orta gelir grubundakiler ise mevcut gelirleriyle ancak orta yaşlarda ev sahibi olabilirler. Ayrıca her yıl resmi enflasyon oranlarından daha fazla yükselen kiralar, orta ve alt gelir grubu için çok ciddi bir sıkıntı. TOKİ bu kesimlere yönelik konut üreterek çok önemli bir sosyal görevi yerine getiriyor.

*Türkiye'nin önünde her an yaşanabilecek deprem tehlikeleri var. Bu tehlikenin hangi kentte ne zaman yaşanacağı belli değil. Türkiye'deki binaların, dolayısıyla konutların yarısından fazlası depreme karşı dayanıksız. TOKİ depreme dayanıklı binalar inşa ederek önemli bir fonksiyon üstleniyor.

*TOKİ yeri geldiğinde kanun, yeri geldiğinde yönetmelik, yeri geldiğinde ise tebliğ çıkartarak ve çıkarttırarak son derece doğru işler yapıyor. Yoksa mevcut mevzuat ile bu kadar büyük işler gerçekleştirilmez. TOKİ son aylarda neler yapmış?

- Ortalama 2.63 metre olan konut içi yüksekliği 2.90'a çıkarttı.
- Konut alanların taksitlerinin, 6 ayda bir artmasını istemeyenler için bankalar ile masaya oturdu. İsteyene sabit faiz oranlı kredi olanağı sundu.
- Yüzde 70 ile 80 arasında değişen oranlarda tamamlanmamış konutlara kredi olanağı sunmaya başlıyor.
- Yoksul ve alt gelir grubuna yönelik yapılan konutların borcu bitmeden satılmasını ve kiralanmasını yasakladı.

Bunun gibi onlarca yeniliği sıralayabiliriz. Bunları göz önüne aldığımızda TOKİ'nin bir kamu kuruluşundan daha çok özel sektör firması gibi çalıştığını söyleyebiliriz.

TOKİ'nin hiç mi hatası yok? Tabi ki var. Özellikle İstanbul'da çok daha fazla konutu satışa çıkartması gerekiyordu. Ama çıkartamadı. Tahmin ediyorum çok yakında Küçükçekmece Kayabaşı'nda inşa edeceği uydukent projesi ile bu hatayı fazlasıyla telafi edecek.

Sonuç: Türkiye ve özellikle İstanbul çok ciddi bir deprem tehlikesiyle her an karşı karşı gelebilir. Depreme dayanıklı nitelikli konutların nasıl ve kimin tarafından inşa edileceğini tartışmak çok da önemli değil. Önemli olan toplumun gereksinimi olan konutların bir an önce inşa edilmesi. Nitelikli ve depreme dayanıklı konutların inşaatı tamamlandıktan sonraki süreçte bu tür tartışmalar yapılabilir. Şimdi bunları tartışmanın değil, iş yapmanın sırası.

kaynak