Nobel Kimya ödülü “proteinlerin çözülmesi” ile ilgili çalışmalarından dolayı iki İsrailli ve bir ABD’li bilim adamına verildi. İsrailli Aaron Ciechanover ile Avram Hershko ve Amerikalı Irwin Rose, bu yılki Nobel kimya ödülünü, proteinlerin çözülmesi süreciyle ilgili çalışmaları dolayısıyla kazandılar. Üç araştırmacının, 80’li yılların başında “en önemli hücre çevrimlerinden birini”, başka bir deyişle proteinlerin çözülmesini (yıkımını) keşfettikleri çalışmadan dolayı ödüle değer bulundukları bildirildi.

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi; bilim dünyasının, daha önce esas itibariyle protein senteziyle ilgilendiğini, bu bilim adamlarının ise proteinlerin nasıl “öldüklerini” aydınlattıklarını belirtti.

Akademinin açıklamasına göre, proteinlerin çözülme süreci; özellikle hücre bölünmesi, DNA onarımı, yeni proteinlerin kalitelerinin kontrolü ve bağışıklık sistemi bakımından “yönetici rol” oynuyor.

Açıklamaya göre, proteinlerin çözülme süreci tesadüfi değil, tam tersine çok kontrollü şekilde işliyor. Öyle ki çözülecek protein hücrelerine “ölüm öpücüğüne” benzetilebilecek bir “moleküler etiket” gelip yapışıyor. “Ubikitin” adı verilen bu “etiketin” yapıştığı protein hücresi, “protezaom” adı verilen “çöp makinasına” gidiyor.

Ödülü kazanan Ciechanover (57) ve Hershko (67) İsrail’deki Hayfa enstitüsünde, Amerikalı Rose (78) Kaliforniya üniversitesinde çalışıyor.

ÖDÜL 1.1 MİLYON DOLAR Üç bilim adamı, 1,1 milyon euroluk ödüllerini 10 Aralık’ta alacaklar.

2003 kimya ödülü, insan organizması hücrelerinde su ve tuzun nasıl taşındığına ilişkin çalışmaları dolayısıyla Amerikalı Peter Agre ve Roderick MacKinnon’a verilmişti.


(NTVMSNBC)
http://www.kimyaevi.org/nobel.htm