Devlet Bakanı ve Başmüzakereci Ali Babacan, ''mali piyasalardaki son hareketlilikte dış faktörlerin iç faktörlerden daha etkin olduğunu'' söyledi. ''Son aylarda 2006 yılı cari açık tahminlerinde yukarı yönde revizyonlar yapılmaktadır" diyen Babacan, bunu petrol fiyatlarına ve turizm gelirlerindeki düşüşten kaynaklandığını belirtti.
Babacan mali piyasalarda kayda değer bir hareketliliğin görülmeye başlandığını, bu hareketliliğin 10 Mayıs sonrasında belirgin hale geldiğini belirterek şunları kaydetti: ''8-12 Mayıs haftasında en çok işlem gören Hazine kağıdının faiz oranı, yaklaşık 0,5 puan artarak yüzde 14,55'e yükselmiş, Türk Lirası önceki hafta sonuna göre, dolar karşısında yüzde 5,8, Avro karşısında yüzde 7,9, sepet karşısında ise yüzde 7 değer kaybetmiş, İMKB 100 Endeksi önceki hafta sonuna göre yüzde 5 değer kaybederek 41.971'e gerilemiştir.'' Yaşanan bu gelişmelerde dış ve iç faktörlerin etkili olduğunu vurgulayan Babacan, şu görüşlere yer verdi:
''Dış faktörlerden en önemlisi 10 Mayıs 2006 Çarşamba günü FED'in faiz oranını 25 baz puan artırarak yüzde 5'e çıkarması ve gelecek faiz kararlarının ekonomik görünüme göre şekilleneceğini açıklamasıdır.
Öte yandan, hem Avrupa Merkez Bankası'nın, hem de Japon Merkez Bankası'nın faiz artırma beklentileri güçlenmektedir. Dış faktörlerden bir diğeri ise, petrol, altın ve diğer emtia fiyatlarının rekor seviyede artışıdır.
Bu dış gelişmeler Türkiye ile birlikte diğer gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomileri de etkilemiştir. Diğer ülkelerdeki etkilenme, 10 Mayıs tarihinde FOMC kararı sonrasında çok daha net bir biçimde hissedilmeye başlanmıştır.
10 Mayıs 2006'ya göre; Dolar karşısında Brezilya reali yüzde 3,4, Meksika Pesosu 2,2 , Türk Lirası yüzde 3,42 değer kaybetmiştir. Borsalarda ise Dow Jones İndeksi yüzde 2,1, Brezilya yüzde 4,2, Meksika yüzde 2,6, İMKB Yüzde 3,73 değer kaybetmiştir.
Öte yandan 30 yıl vadeli Eurobond faizlerinde Brezilya'da 30 baz puan, Meksika'da 21 baz puan, Türkiye'de 27 baz puan artış olmuştur. 30 yıllık ABD tahvillerinin faizi ise 11 baz puan artmıştır.'' Babacan, Türkiye'deki gelişmeleri etkileyen iç faktörler olarak, ''Nisan ayı enflasyonunun beklentilerin üzerinde çıkması, sosyal güvenlik yasasının veto edilmiş olması, finansal enstrümanlardan elde edilen kazançlardan alınan stopaj uygulaması ile ilgili özellikle yabancı yatırımcıların incelemeye alındığına ilişkin spekülasyon, cari açıkla ilgili tartışmalar, bazı idari yargı kararları'' gibi faktörlerin sayılabileceğini söyledi.

CARİ AÇIK
Babacan, cari açığa ilişkin olarak da şunları kaydetti:
''Son aylarda 2006 yılı cari açık tahminlerinde yukarı yönde revizyonlar yapılmaktadır. Petrol fiyatlarındaki artış ile 2006 yılı turizm gelirlerinin ilk tahminlere göre daha düşük kalacağı beklentisi, bu revizyonların en önemli sebeplerindendir. Öte yandan 2006 yılı için sermaye girişleri ile ilgili tahminler de yine artış yönünde revize edilmektedir.
Bugün geldiğimiz noktada, 2006 yılında doğrudan yabancı yatırım girişlerinin 2005 yılındaki 9,7 milyar dolar seviyesinin oldukça üzerinde olacağı görülmektedir. Yine uzun vadeli kredi girişlerinde geçen yıla göre önemli artışlar beklenmektedir.''

''GİYİM FİYATLARINDAKİ ARTIŞ, MEVSİMSEL...''
Mali piyasalardaki son hareketlilikte dış faktörlerin iç faktörlerden daha etkin olduğunu vurgulayan Babacan şöyle devam etti:
''Ancak iç faktörlerle ilgili bazı noktalara temas etmek istiyorum. Nisan ayı enflasyonu piyasa beklentilerinin üzerinde çıkmakla birlikte, gelişmeler ayrıntılı olarak değerlendirildiğinde enflasyona ilişkin orta vadeli görünümün, yıl başında açıklanan hedeflerle uyumlu olduğu görülmektedir.
Merkez Bankası tarafından da belirtildiği gibi, Nisan ayı enflasyonunda etkili olan giyim fiyatlarındaki artış, mevsimsel nedenlere dayanmaktadır. Giyim fiyatlarının mevsimsel paternindeki değişim dikkate alındığında önümüzdeki dönemde bu gruptaki fiyat gevşemeleri de beklenenden daha yüksek olabilecektir. Dolayısıyla, giyim fiyatlarının orta dönemli enflasyon trendine kalıcı bir olumsuz etkisi öngörülmemektedir.
Nisan ayı gıda fiyatlarındaki artış da genel fiyat artışını yukarı çeken bir faktör olmuştur. Gıda fiyatlarındaki artışta işlenmemiş gıda kalemlerindeki artış önemli rol oynamıştır. Burada da mevsimsel ve arızi (don, yağış vb.) etkiler söz konusudur. İşlenmiş gıda ürünleri fiyatlarındaki düşüş eğilimi devam etmektedir. Bu eğilim, gıda kaleminden de enflasyon trendine yönelik olumsuz etkilerin çok sınırlı kalacağını göstermektedir.
Nitekim, enflasyon trendinde kalıcı faktörleri izlemek amacıyla oluşturulan endeksler enflasyondaki düşüş eğiliminin devam etmekte olduğunu göstermektedir.''

''CUMHURBAŞKANININ VETO GEREKÇELERİ DİKKATLE İNCELENECEK''
Sosyal güvenlik reformunun kısa, orta ve uzun vadeli hedeflerinin açık olduğunu ifade eden Babacan, şunları kaydetti:
''Bu hedefler üzerinde siyasi kararlılığımız nettir, kesindir. Reformun içeriği 3 yıldır tüm sosyal kesimlerle görüşülmüştür. Meclis komisyonlarında aylarca dikkatli bir şekilde tüm detaylar üzerinde çalışılmıştır. Buna rağmen, Sayın Cumhurbaşkanımızın veto gerekçeleri dikkatle incelenecektir. Öte yandan şunu da vurgulamak istiyorum ki, Türkiye'nin bu konuda daha fazla zaman kaybetmeye de tahammülü yoktur. Gelecek nesillere sağlam bir sosyal güvenlik sistemi bırakmak, hepimizin amacı olmalıdır.''

FİNANSAL ENSTRÜMANLAR ÜZERİNDEKİ STOPAJ UYGULAMASI
Stopaj uygulamasına geçişin basit ve kolay uygulanabilir olduğunu, ve mali enstrümanlar arasında nötr bir vergi olması nedeniyle tercih edildiğini anlatan Babacan, piyasalar ile uygulama öncesi yoğun istişareler yapıldığını hatırlattı. Babacan, uygulamaya geçildikten sonra da ortaya çıkan sorunların giderilmesi konusunda piyasa aktörleri ile yakın görüşme içinde olunduğunu ve bunların önemli ölçüde giderildiğini kaydetti.

Babacan, ''Uygulamanın yeni olması nedeniyle, bazı belirsizlikler olabilecektir ancak bu belirsizliklerin giderilmesi konusunda da piyasayla olan diyalog sürecektir. Şunu vurgulamak istiyorum ki, Türkiye'nin finansal enstrümanlara yönelik vergi uygulamasının ana çerçevesi korunacaktır'' dedi.

kaynak