Konu: E-Ticaret'e Giriş

E-ticaret nedir?
Internet hem dünyada hem de Türkiye'de iş yapma aracı olarak hayatımıza girmeye başladı. E-ticaret ile ticaret yapma yöntemlerimiz gelişiyor ve zenginleşiyor. İşletmeler İnternet'i, verimliklerini artırmak, maliyetlerini azaltmak, yeni pazarlara ulaşmak ve hem müşteriler hem de iş yaptıkları diğer kurumlarla daha etkin iletişim kurabilmek için kullanıyorlar.


İnternet'in iş hayatına getirdiği en önemli yeniliklerden biri e-ticaret kavramı:
E-ticaret, çok kısaca özetlersek, geleneksel satış yöntemlerinin dışına çıkarak, ürün veya hizmetlerin elektronik ortamlarda (İnternet, cep telefonu, interaktif televizyon gibi) pazarlanması ve alım satımının yapılmasıyla ilgili faaliyetlerin toplamıdır. Peki, e-ticaret kapsamına ne tür faaliyetler yapılır?
Pazarlama: Mutfak dolapları yapıp satan bir şirketseniz, ne tür mutfak yaptığınızı sitenizde anlatıp, daha önce yaptığınız işlerin resimlerini gösterip, ilgilenen kişilerin atölyenize gelmesini sağlayabilirsiniz. Bu örnek, İnternet'in pazarlama amacıyla kullanılabileğini gösteriyor. Bu durumda satışlarınıza destek amaçlı bir e-ticaret uygulaması yapmış oluyorsunuz.
Sipariş alma: Diyelim ki oyuncak ve hediyelik eşya satıyorsunuz. Bir web siteniz var. Sitenizi ziyaret edenler, İnternet üzerinden sipariş verebiliyorlar. Siz bu siparişleri alıp, malı müşterinin adresine teslim ediyorsunuz. Ödemeyi müşteri kapıda yapıyor. Bu da İnternet üzerinden satış şeklinde bir e-ticaret örneği.
Satış ve online ödeme: Bir basamak daha ileri gitmek ve malın parasını kredi kartıyla online almak istediniz. Bunun için gerekli banka bağlantısını da kurdunuz. İşte bu da İnternet'in ödemeler için kullanıldığı bir e-ticaret uygulaması. (Burada bir kutucukla KoçBank vPOS sistemini tanıtım ve link verilebilir)
Teslimat: Sizin mal satan bir şirketiniz yok. Örneğin avukatsınız ve pek çok insan size danışmaya geliyor. Siz bu danışmanlığı İnternet üzerinden yapmak isterseniz, İnternet aynı zamanda hizmetin teslim edildiği bir yer haline de gelir.
Müşteri İlişkileri: İnternet çift yönlü iletişim için çok iyi bir araçtır. İnternet üzerinden müşterilerinizle birebir diyalog kurabilirsiniz. Sipariş ve satış sonrası destek hizmetlerini verebilir, müşteri memnuniyetini ölçebilir, hizmetlerinizi müşteriye özel hale getirebilirsiniz.
Özetle e-ticaret, mal veya hizmet satabilmeniz için geleneksel şekilde yaptığınız tüm faaliyetlerin İnternet'te de yapılabilmesi demektir.

E-ticaretin Avantajları



İşletmeler için avantajları:
Pazarı genişletir ve tüm dünyaya yayar. İnternet'in coğrafi konumdan bağımsız ve saat farklılıklarını ortadan kaldıran doğası, dünyanın her yerinden müşterilere mal ve hizmetlerinizi satabilmenize imkan verir.

Ulaşabildiğiniz kitledeki bu genişleme, size sadece yeni müşteriler getirmekle kalmaz, aynı zamanda
- daha ucuza mal satın alabileceğiniz tedarikçilere
- ortaklık yapabileceğiniz başka işletmelere
- fon bulabileceğiniz yatırımcılara
- nitelikli insan kaynaklarına ulaşabilmenizi sağlar.

----E-ticaret yoluyla, daha önce kağıt üzerinde paylaşılan bilginin dağıtımı ve işlenmesi kolaylaşır ve ucuzlar.

----Ürün tanıtımları İnternet üzerinden, resim ve görsel malzemeyle desteklenerek ve gerektiğinde birebir iletişime geçilerek, daha ucuza ve daha iyi tanıtılabilir.

----E-posta ve web tabanlı iletişim vasıtasıyla, iletişimdeki kağıt ve baskı maliyetleri düşer.

----Kağıt bazlı materyalin arşivlenmesi ve saklanması maliyeti azalır.

----Artan iletişimle beraber, siparişe göre üretim ve satın alma tekniklerinin geliştirilmesine imkan tanır. Bu yolla stok maliyetlerinde önemli tasarruflar elde edilir.

İletişim maliyetleri ciddi miktarda azalır. Örneğin Türkiye'den Amerika'ya 50 sayfalık bir zarf gönderecek olsanız, kurye şirket aracılığıyla $25-40 arasında bir bedelle 2 günde gider. Aynı dokümanı faksla gönderecek olsanız, 20-30 dakikanızı alır ve yaklaşık $20-30 bir telefon faturası yaratır. Oysa, aynı dokümanı e-posta ile gönderirseniz 1 dakika sürer ve size toplam maliyeti 50centi geçmez.

Müşteri segmentasyonuna imkan sağlar. Daha dar ama kârlı müşteri gruplarına, özel hizmet veya ürün sunulabilir.

Sipariş ve satış sonrası destek gibi müşteri hizmetleri İnternet üzerinden verilerek, müşteri memnuniyeti ve sadakati artırılabilir.

Müşteriler için avantajları:

Dünyanın her yerinden, yılın her günü, 24 saat alışveriş yapılabilir, mal ve hizmetlere ulaşılabilir.
Müşteriye daha çok seçenek ve daha kolay karşılaştırma olanağı sağladığı için daha ucuza mal alabilmesine imkan tanır.
Bilgi, müzik, bilgisayar programı gibi İnternet üzerinden teslim edilebilen ürünler için çok hızlı teslimat olanağı sağlar.
Müşterilerin birbiriyle ve satıcıyla iletişim kurmasını kolaylaştırarak, müşteri hizmetlerinin geliştirilmesine yol açar.

Rakamlarla e-ticaret

Türk Şirketlerinin E-ticarete Bakışı Nasıl?
IBS Araştırma ve Danışmanlık'ın Kurumsal Internet Kullanıcıları Araştırmasına göre, Türkiye'de şirketler e-ticaret ve yeni ekonomi alanına giderek artan biçimde ilgi gösteriyor ve e-ticarete geçiş için planlarını yapmaya başlıyorlar. Araştırma Kasım ve Haziran 2000 tarihlerinde yapılmış.



Türkiye'de E-ticaret Pazar Büyüklüğü Nedir?
Dünyanın büyük yatırım bankalarından biri olan Credit Suisse First Boston (CSFB) ve uluslararası pazar araştırmaları şirketi IDC'nin tahminlerine göre, Türkiye'de e-ticaret pazar hacmi hızla büyüyecek ve 2005 yılında gayrisafi yurtiçi hasılanın %2.3'ine ulaşacak.

2000 2001 2002 2003 2004 2005
E-ticaret hacmi (milyon dolar) 68 200 375 840 2625 6188


Türkiye kaç kişi İnternet Kullanıyor?
Türkiye'de İnternet hızla yayılıyor ve abone rakamları artıyor. İnternet kullanıcılarının bir kısmı evlerinden bir kısmı işlerinden sürekli bağlıyken, önemli bir grubu da okul ve İnternet kafe gibi mekanlardan ara sıra İnternet'e bağlanıyor. İnternet kullanımının artması, e-ticareti de doğrudan etkileyecek bir faktör.

Türkiye'de kaç kişinin, ne kadar İnternet kullandığı tam kesin olarak bilinemiyor ancak saha araştırmalarına dayanılarak gerçeğe yakın tahminler yapılabiliyor. Bu konuda fikir vermesi için uluslararası finans kuruluşu Salomon Smith Barney'in tahminlerini inceleyebilirsiniz:



Başarı Öyküleri

İnternet'ten satılan ilk ve tek otomobil: Volkswagen Lupo
Doğuş Otomotiv ve Volkswagen'in bu projesinde, Türkiye'de ve dünyada ilk defa bir otomobil, pazara sadece İnternet kanalıyla girmiştir. Türkiye'de tanınmayan ve bayilerde satılmayan Lupo, yalnızca İnternet'ten satılmaktadır. Netwise-Praksis tarafından web tasarımı yapılan ve e-ticaret altyapısı programlanan siteden, bir yıl içerisinde 100 adet Lupo satılmıştır.

Proje:
Volkswagen Genel Merkezi ile Doğuş Otomotiv arasındaki görüşmeler neticesinde Lupo'nun İnternet'ten satılmasının Türkiye'de pilot proje olarak uygulanmasına karar verildi.

Volkswagen'in Türkiye distribütörü Doğuş Otomotiv, Netwise-Praksis ile İnternet danışmanı ve geliştirme ortağı olarak çalışmaya başladı. Amaç, Volkswagen'in küçük otomobil kategorisindeki Lupo'sunun İnternet'ten tanıtımını ve satışını Türkiye pazarında denemekti.

Karşılaşılan güçlükler:
Hem tanıtım hem satış aşamalarında birçok güçlükle karşı karşıya kalındı. Projenin başarısını sağlamak için değerlendirilmesi ve aşılması gereken önemli zorluklar vardı. Öncelikle ne Türkiye'de ne de başka bir ülkede, hedef kitlenin görmediği ve istese de bayide göremeyeceği bir arabanın satışı denenmemişti. Dolayısıyla o zamana kadar olan deneyimlerden ders alma olanağı yoktu ve projenin titizlikle planlanması daha da önem kazanıyordu. Hedef kitlenin arabayı bayide göremeyecek ve test sürüşü yapamayacak olması, arabanın sitede iyi tanıtılmasını zorunlu hale getiriyordu.
Projenin sahiplerinin Doğuş Otomotiv ve Volkswagen olması ve medyada yoğun bir tanıtım kampanyası yapılacak olması, sitenin satış bölümünün tamamen sorunsuz çalışmasını gerektiriyordu. Çünkü araba almak kadar maddi açıdan büyük bir karar verecek müşterilerin hiçbir aksaklığa tahammülleri olmayacaktı.

Çözüm:

Mart 2000'de Doğuş Otomotiv'in gündeme getirdiği proje çerçevesinde Netwise-Praksis ve Doğuş Otomotiv ekipleri ortak bir proje ekibi oluşturdular. İlk aşamada Netwise-Praksis, Volkswagen Türkiye'ye elektronik ticaret ve interaktif pazarlama konularında danışmanlık hizmeti sundu. Ayrıca Türkiye'de ilk defa gerçekleşecek bir araba satış sitesinin hedeflerini belirleyen ve içerik önerilerinde bulunan bir rapor hazırladı. Projenin ilerleyen aşamalarında Netwise-Praksis, e-Lupo satış sitesinin tüm programlama ve uygulamalarını gerçekleştirdi.

Projenin hazırlık, planlama ve strateji belirleme aşamaları 1 aylık bir sürede tamamlandı. Sitenin tasarım ve HTML uygulaması, fotoğraf çekimleri, 3D (üç boyutlu) çalışmaları ve programlaması yaklaşık 3 aylık bir süre zarfında gerçekleştirildi.

Netwise-Praksis, Lupo projesi çerçevesinde, showroom etkisini en iyi şekilde yansıtabilmek için arabayı içeriden ve dışarıdan 360 derece fotoğraf teknolojileri kullandı. İç ve dış fotoğraf çekimlerini gerçekleştirdikten sonra iç 3D için iPix teknolojisinden faydalanıldı. 3D Dış Tanıtım Modülü kapsamında Lupo'nun her açıdan dış görünümü ve hareketli parçalarının fotoğrafları Flash teknolojisi ile entegre edildi ve interaktivite kazandırıldı.

Elektronik işlem tarafında stoktan araba seçerek satın alma işlevi yanında istenilen özelliklerde Lupo siparişi oluşturma ve siparişi takip edebilme olanağı geliştirildi. Böylece kişiler stokta olamayan bir rengi veya vites seçeneğini de iki ay içinde teslim almak üzere sipariş verebiliyorlardı. Satışların, siparişlerin, müşterilerin ve site ziyaretçilerinin takibi ve Volkswagen Türkiye çalışanlarının stokları yönetebilmeleri için gelişkin bir yönetici programı hazırlandı.

E-ticaret altyapısı geliştirilirken programlama aracı olarak Microsoft Visual Studio 6.0 kullanıldı. Web sunucusu için Windows 2000 Advanced Server'la entegre çalışan Internet Information Services 5.0 seçildi. Advanced Server'ın ağ yükü dengeleme özelliği sayesinde, iki Web sunucusu kullanılarak güvenilirlik ve devamlılık sağlandı. Ara katmanda ASP ve COM+'dan faydalanıldı. Veritabanı olarak SQL Server 7.0 seçildi. Sunum katmanında DHTML, Flash ve iPix teknolojilerinden faydalanıldı.

Sonuç:
"Yalnızca İnternet'ten satılan ilk ve tek otomobil!" sloganı ile lanse edilen ve geniş bir tanıtım kampanyasıyla duyurulan proje, hedeflenenin çok üzerinde bir başarı kaydetti.
Stokta bulunan 15 arabanın tamamı sitenin açılmasından sonraki üç gün içinde tükendi. Birçok İnternet gezgini siteye girip Lupo siparişi vermeye devam ettiler.

Sitenin yayına açıldığı 29 Temmuz tarihinden bu yana, 100 adetten fazla Lupo satıldı ve Türkiye yollarına çıktı.
Bu proje, daha önce Türkiye'de satılmayan bir araba modeli olan Volkswagen Lupo'nun İnternet üzerinden satışını sağlayarak aynı zamanda dünya çapında bir ilke de imza atmış oldu.

Projenin başarısı, hem Lupo'yu Türkiye pazarına tanıtması, hem de e-ticaret açısından Türkiye'nin en önde gelen örneklerinden birini oluşturmasından kaynaklanıyor. Öte yandan, e-Lupo sayesinde Volkswagen merkez ofisi için Türkiye dışındaki diğer pazarlara İnternet aracılığıyla girişte kullanılabilecek çok ciddi bir bilgi birikimi oluşmuş bulunuyor.

Projenin başarısının ardında pek çok neden yatıyor:
Kaliteli ürün
Proje planlamasının iyi yapılması
Doğru fiyatlama stratejisi,
Etkin tanıtım
Çekici görseller ve doğru web tasarımı
Hızlı ve sorunsuz çalışan altyapı
Projenin başarısını etkileyen diğer önemli bir faktör de, Doğuş Otomotiv'in sitenin tanıtılmasına verdiği öncelik oldu. İyi ürünün buluştuğu doğru site yapısı, etkin bir reklam kampanyası bünyesinde tüketicilere ve kamuoyuna tanıtıldı.

Doğuş Otomotiv bu projeyle, 2000 yılında kendi sektöründe gerçekleşen en başarılı satış ve pazarlama projesini İnternet aracılığıyla hayata geçirmiş oldu.


Adım Adım E-ticareti Öğrenelim



İşiniz orta veya küçük ölçekli olabilir ama şimdi İnternet, hem büyük düşünmenizi sağlıyor hem de bunu nasıl yapabileceğinizi gösteriyor.
Sattığınız ürünler veya sunduğunuz hizmetler ne olursa olsun, işinizi büyütmek, başka türlü çok zor ulaşabileceğiniz müşterilere ve iş ortaklarına erişmek, 7 gün 24 saat sipariş alıp mal satmak için İnternet'i kullanın.

İnternet her geçen gün, aynı gerçek dünyada olduğu gibi, çok rekabetçi bir iş platformu haline geliyor. Dolayısıyla, İnternet dünyasında başarılı ve kazançlı bir iş sahibi olmak için, e-ticaret etkinliklerinizi dikkatli planlamalısınız.
Bu bölümde sizlere, e-ticaretin tüm önemli noktalarını adım adım anlatıyor ve güçlü bir e-ticaret altyapısını nasıl kurabileceğinizi göstericeğim.

Bu bölümde bulacağınız başlıklar şunlar:
E-ticaret faaliyetlerinizi planlayın
Firma kimliğinizi oluşturun, adınızı alın
Mağaza açmak için doğru yeri seçin
Çekici bir vitrin hazırlayın
Müşterilerin size güvenmesini sağlayın
Mağazanızdan alışveriş yapmayı kolaylaştırın
Dünya sizi tanısın, daha çok satış yapın
İşinizi ve sitenizi geliştirin

Elbette, işinizi İnternet'e aktarmak, e-ticaret faaliyetlerini tam olarak uygulamak zaman ve emek isteyen, büyük bir iş. Fakat e-ticaret konusu, artık ihmal edilemeyecek veya ertelenemeyecek kadar önemli bir noktaya geldi.

Adım 1: Planlayın

İnternet'in işinizi geliştirmekte, yeni pazarlara açılmakta ve daha çok kâr elde etmekte size yardımcı bir araç olduğunu düşünüyorsunuz. Çok doğru düşünüp, e-ticaret yapmaya karar verdiniz.

Şimdi web sitenizi geliştirmeye başlamadan önce, kapsamlı bir hazırlık yapmanızı öneriyoruz. İnternet pek çok başarı öyküsüne tanık olduğu gibi, boşa harcanan kaynakları da, başarısız girişimleri de izlemiştir. İşe tüm kaynaklarınızla girmeden önce doğru biçimde planlama yaparsanız, hayal kırıklıklarından korunur, başarılı ve kâr getiren bir e-ticaret faaliyetinin sahibi olursunuz.

Bu bölümde planlama ve hazırlık aşamasında dikkat etmeniz gereken noktalara açıklık getirmeye çalıştık. Her bölümde detaylı açıklamalar bulacaksınız.
İşinizin e-ticarete ne kadar uygun olduğunu test edin.
Web siteniz ve İnternet mağazanızla ulaşmak istediğiniz hedef kitlesini belirleyin.
İş ve satış yapma biçimlerinizi İnternet girişiminizle entegre edin.
Ödeme altyapısını kurun.
İçeriğinizi oluşturun.

Adım 1: Planlayın

İşinizin E-ticarete uygunluğunu belirleyin

İnternet'te şöyle bir gezindiğinizde pek çok kitap ve kaset satan dükkan bulursunuz. Ama mobilya veya patlayıcı madde satan online dükkan bulmak o kadar kolay değildir. Neden?

Bugüne kadarki deneyimler, İnternet'in bir satış kanalı olarak, bazı ürün ve hizmet kategorilerini satmaya daha uygun olduğunu gösteriyor. Neyi, nasıl ve kime satmayı planladığınız ve kimleri rakip olarak gördüğünüz, e-ticaret girişiminizin başarısını doğrudan etkiyor. Bunları teker teker inceleyelim.

I. Ne satmayı planlıyorsunuz?

Katalog yoluyla veya doğrudan satış yöntemleriyle satılabilen ürünler, genellikle İnternet'te satışa en kolay adapte olanlardır. Örneğin ofis malzemelerini bu kategoride düşünebilirsiniz. Gezi turları planlama gibi bazı hizmetler de İnternet'le uyumludur. İnternet'ten kolay satılan mal ve hizmetler için aşağıdaki listeye bir göz atın.
Kitap, CD gibi standart mallar
Müşteriyle çok sıkı ilişki gerektirmeyen, self-servis hizmetler: tur organizasyonları, bilet satışı, online yatırım işlemleri gibi.
Sık satın alınan, özellikleri belirli mallar: ofis ve kırtasiye malzemeleri, imalat aşamalarında kullanılan parçalar
Teknoloji ürünleri: yazılım, bilgisayar aksamı, elektronik eşya.
İnternet'ten teslim edilebilen ürün ve hizmetler: müzik parçaları, bilgisayar yazılımı, eğitim materyali gibi.
Bulması zor ürünler: koleksiyon parçaları, pullar, yayından kalkmış kitaplar gibi.
İnternet'ten satılması daha güç olan mal ve hizmetler:
Nakliyesi zor olan mallar: mobilya gibi
Kanuni düzenlemeleri çok yoğun olan ürünler: patlayıcılar, kimi kimyasallar gibi.
Yerel pazara hitap eden, muhite bağımlı hizmetler: kuaför hizmetleri, ekmek ve unlu mamüller gibi.
Kişiye özel hizmet gerektiren ürün veya hizmetler: terzilik gibi.
Karar vermede bir yardımcı veya uzmana ihtiyaç duyulan ürünler: gelinlik gibi.

Bu listeler size genel bir fikir verecektir. Ancak unutmayın ki, hiç satılmayacağını düşündüğünüz mal veya hizmetler, doğru şartlarda sunulursa her kanaldan satılabilir. Örneğin ilk bakışta İnternet'ten otomobil satışının, imkansız olmasa da çok zor olduğu düşünülür. Halbuki Türkiye'de Volkswagen Lupo marka otomobilini sadece İnternet üzerinden satmakta ve çok olumlu sonuçlar almaktadır. Bunun detayları için Başarı Öyküleri bölümünü ziyaret edebilirsiniz.

II. Kime satacaksınız? Hedef müşteri kitleniz İnternet kullanıyor mu?

Sattığınız ürün ve hizmetlerin potansiyel alıcıları İnternet kullanmaya ne kadar yatkın? Örneğin teknolojik ürünlere meraklı bir kitleye hitap ediyorsanız, e-ticaret sizin için çok verimli sonuçlar doğurabilir.

Eğer ürünleriniz global pazara satılabilecek nitelikteyse, İnternet, işinizi geliştirmenize yardımcı olabilir. Eğer müşteri kitleniz çok aktif ve meşgul insanlardan oluşuyorsa, İnternet'ten alışveriş yapıp, ürünlerin ayağına getirilmesini tercih edebilir.

III. Rakiplerinizin e-ticaret girişimleri var mı?

Size rakip firmalar İnternet'e açılmışsa ve e-ticaret yapıyorsa, bu sektörünüzün İnternet'e uygunluğu konusunda olumlu bir işarettir. Tabi, rakiplerinizin sizden önce İnternet'te yer alması sizi bazı konularda zorlayacaktır. Bunların en önemlisi, sitenizi rakip sitelerden farklı hale getirmek ve müşteri tarafından ayırt edilir konuma sokmaktır.

Bunun için ilk yapmanız gereken çalıştığınız işkolundaki yerli ve yabancı siteleri incelemek ve firma olarak müşterinize ekstra değer katan, onları sizden alışveriş yapmaya yönlendirecek farklı olduğunuz yönleri ortaya çıkartmaktır. İyi müşteri hizmetleri, ücretsiz teslimat, satış sonrası güçlü teknik destek gibi müşteriye değer katan özelliklerinizi bulmalı ve sitenizde bunları ortaya çıkarmalısınız.

Bazen de daha dar ve belli bir konuya odaklanmak iyi olabilir. Örneğin her tür kitap değil de sadece çocuk kitapları satmak gibi.
Eğer rakipleriniz İnternet'te yer almıyorsa, bu hiç dokunulmamış bir pazarda ilk olma avantajı sağlayacak bir iş de olabilir, denenmiş ve başarısız olunduğu için bırakılmış bir alan da olabilir. Araştırın.

IV. e-ticaret girişiminizi ne kadar benimseyecek, ne düzeyde sorumluluk alıp kaynak ayırabileceksiniz?

İnternet'i, işiniz için yeni bir satış ve dağıtım kanalı olarak düşünün. Her yeni satış kanalında olduğu gibi İnternet'e de firmanın kaynaklarının (insan, para, zaman ve emek) bir kısmını ayırmak zorundasınız. Kendinize, bunu yapmaya ne kadar hazır olduğunuzu sorun. Kaynak ayırmanız gereken temel konular özetle şunlar:
Gelen siparişlerle hemen ilgilenmek
Müşteriyle iletişimi yönetmek, gelen e-posta mesajlarına yanıt vermek
Stok takibi ve yönetimini yapmak
Nakliye ve teslimat detaylarını ayarlamak
Faturalama ve ödemeleri takip etmek
Web sitesinin hatasız işlemesini sağlamak ve sürekli güncel tutmak


Adım 1: Planlayın

Hedef Kitlenizi Belirleyin

İşinizin mevcut müşteri kitlesini düşünün. Mal veya hizmetlerinizi satmak için müşterilerinizi tanımaya, onlara, ihtiyaçları ve nitelikleri doğrultusunda hitap etmeye çalışmaz mısınız? İnternet'te de durum aynı.

E-ticarete başlarken, kendinize sormanız gereken ilk sorular şunlar:
İnternet mağazamın hedeflediği müşteri kitlesi, mevcut müşterime ne kadar benziyor, ne tür farklılıklar gösteriyor?
İnternet mağazanızın potansiyel müşterisinin, yaş, cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey ve yaşam tarzı gibi nitelikleri hakkında bilgi edinebilirseniz, sitenizi geliştirirken ve mallarınızı sergilerken, bu özelliklere uygun davranabilirsiniz. Bu da satışlarınızı ve kârınızı artıracaktır.

Müşterileriniz hakkında nasıl bilgi topluyorsunuz? Müşteri verilerini nerede tutuyorsunuz?
Başlamadan önce, mevcut ve potansiyel müşteri bilgilerini içeren bir veritabanına sahip olmanın da önemli bir avantaj sağlayacağını belirtelim. Kullandığınız yöntemi, varsa donanım, yazılım ve veri formatlarını tanımlayın.
Hangi online müşteri hizmetlerini sağlamalıyım?

Siparişlerin hangi aşamada olduğunun İnternet'ten takibi; hesapları ve ödeme detaylarını inceleyebilme; online faturalama özelliği; e-posta veya chat yoluyla müşteri desteği, şikayetlerin yanıtlanması gibi.

Müşterilerimin soru ve önerilerini ne şekilde ve ne kadar sürede yanıtlamayı hedeflemeliyim? Bu süreci otomatikleştirebilir miyim?

Müşteri şikayetlerine ve sorularına çabuk yanıt vermek çok kritiktir. Eğer e-posta yoluyla gelecek sorulara yanıt verecek personeliniz yoksa, bu hizmeti vermemek daha olumlu olacaktır.

Sitemde bir mahremiyet politikası bulunmalı mı?
Müşterilerinizin mahremiyetlerinin korunması konusundaki beklentilerini bilmek faydalıdır. Kişisel bilgilerin ve özellikle ödemelere ilişkin verilerin gizli tutulması konusunda, müşterinize hangi garantileri vereceğinizi belirlemelisiniz. Daha sonra bu politikanın, sitenin görünür bir yerinde müşterinize sunulması, müşterinizde güven arttırıcı bir etki yapacak, bu da satışlarınıza yansıyacaktır.

Müşterilerim hakkında hangi bilgileri edinmek isterim?
Kişiselleştirme, yani sitenizde gelen kullanıcıyı tanıyıp, ona özel bazı hizmetler sunabilme İnternet teknolojisinin sağladığı önemli faydalardan biridir. Eğer bu tür bir uygulama yapmak istiyorsanız, hangi konularda kişiselleştirilmiş hizmet sunacağınızı planlama aşamasında belirlemek iyi olacaktır.

Müşterimin tercih ettiği iletişim noktaları neler?
Müşterilerinize hangi iletişim araçlarından ulaşacaksınız? Ne tür pazarlama ve promosyon önerilerine yanıt verdiklerini listeleyin.

Müşteri kârlılığı ve birim maliyeti ne kadar?
Hangi tür müşterinin, ne kadar kazanç sağladığını, kimin en değerli müşteri grubuna girdiğini tanımlamak ve yeni bir müşteri kazanmanın birim maliyetini bilmek İnternet girişiminize doğru başlamanıza yol açacaktır. Önemli bir husus da bir müşteriye hizmetin, siparişlerin karşılanması, müşteri desteğinin sağlanması gibi konular açısından ne kadara mal olduğunu bilmektir.

Adım 1: Planlayın
Satış Süreçlerinizi Çıkarın

Kendinize öncelikle şu soruyu sormalısınız: Web sitem, zaten sahip olduğum iş için ek bir satış ve dağıtım kanalı mı olacak yoksa İnternet mağazam tek başına ayrı bir iş gibi mi yürüyecek? Her iki durumda farklı iş yapma biçimleri geliştirmeniz gerekecek.

Burada dikkat edilmesi gereken konuları listelersek:
Gelen siparişlerle kim, ne şekilde ilgilenecek?
Müşterinin sorularına nasıl cevap verilecek?
Stok takibi ve yönetiminin ne şekilde ve kim tarafından yapılacak?
Nakliye ve teslimat detayları nasıl düzenlenecek?
Muhasebe kayıtları ve ödemeler nasıl takip edilecek?

Normalde mal satarken veya hizmet verirken geçirdiğiniz tüm aşamaları ve iş süreçlerini, İnternet'ten satış yaparken nasıl düzenleyeceğinizi ve bunun normal mağazanızdaki çalışma biçimine nasıl ekleneceğini belirlemelisiniz.
Örneğin bir inşaat malzemeleri dükkanınız var. İnternet mağazanızla fiziksel mağazanız arasındaki ilişki nasıl düzenlenecek? İki yerde de fiyatlar aynı olacak mı yoksa İnternet mağazanızda özel indirim yapacak mısınız? Envanter sistemleri ayrı mı olacak? Bir ürününüzü İnternet'ten alan bir müşteri mağazanıza gidip onu iade edebilecek mi? Bu ve buna benzer soruları kendinize sorup cevaplarını vermelisiniz.

Bir diğer önemli konu da insan kaynakları:

Hali hazırda var olan personeliniz ile İnternet mağazanızı da yürütebilecek misiniz?
Personelinizin eğitime ihtiyacı var mı?
Web sitesinin hatasız işlemesini sağlamak ve sürekli güncel tutmak için fazladan personele ihtiyacınız duyuyor musunuz?
Özellikle çok ziyaretçi alan ve içeriğin (örneğin ürün ya da fiyat bilgileri gibi) sık güncellenmesini gerektiren bir siteniz varsa, sadece sitenin bakımıyla ilgilenecek teknik bir personele ihtiyacınız olabilir. Online müşterilerinizden çok sayıda e-posta veya telefon alıyorsanız, müşteri ilişkileriyle ilgilenecek personele ihtiyacınız olabilir.

Adım 1: Planlayın

Ödeme Altyapısını Kurun

Elektronik ortamda yapılan alışverişlerde farklı ödeme sistemleri kullanılabilir. Kredi kartı, banka havalesi, elektronik para ve çek ve akıllı kartlar bunlardan bazılarıdır. Halihazırda e-ticaret faaliyetlerinde en çok kullanılan ödeme şekli kredi kartı kullanımıdır. Diğerleri deneme safhasındadır ve yaygın kullanıma geçmiş değildir.



İnternet üzerinden kredi kartı ile ödeme kabul edebilmeniz için bankanızdan özel bir servis almalısınız. Kredi kartı ile ödemede, müşteri sipariş sırasında kredi kartı bilgilerini İnternet üzerinden satıcıya vermektedir. Bu bilgiler satıcının bankasının sağladığı sanal POS sistemi aracılığıyla güvenli bir şekilde bankaya ulaşır, kontrol edilir ve provizyon verilir. Banka provizyonu alınmış işlemlerin alışveriş tutarlarını müşterinin kredi kartı limitlerinden düşerek, şirketin banka hesabına geçirir.
İnternet üzerinden yapılan ödemelerde hem müşteri hem satıcının kredi kartı sahtekarlıklarıyla karşılaşılmaması için alınabilecek önlemler bulunmaktadır.


Adım 1: Planlayın

İçeriğinizi Oluşturun
Web sitenize koyacağınız her türlü yazı, resim, ses veya video dosyasına genel olarak "site içeriği" denir. Web sitenizde, ziyaretçilere ve müşterilerinize ne tür içerikler sunmayı istiyorsunuz? Hangi bilgileri, ne şekilde vermeyi planlıyorsunuz? Bu sorulara henüz sitenizi inşa etmeye başlamadan cevap verebilmeniz çok önemlidir.

Sitenize ne tür içerikler koyabilirsiniz?

Firmanızı, ürün ve hizmetlerinizi, müşteri portföyünüzü, daha önce hayata geçirdiğiniz projeleri veya yaptığınız büyük montanlı işleri ve iletişim bilgilerinizi gözden geçirin.
Sitenizde öncelikle şirketinizi tanıtan kısa ve doğru bilgiler bulunmalı. Sitenizi ziyaret eden kişi, sizin ne iş yaptığınızı, ne tür ürün ve hizmetler sunduğunuzu ana başlıklarıyla kolayca öğrenebilmeli.
Sitenizde e-posta adreslerine ek olarak diğer iletişim bilgileriniz, telefon ve faks numaraları ile posta adresi mutlaka bulunmalı, gerekiyorsa bir kroki eklenmeli.
Ürün ve hizmetlerinizin tanımları, teknik özellikleri, fotoğraf veya çizimleri, fiyat ve ödeme şekline ilişkin bilgiler gibi satış yapabilmeniz için sitede bulunması gereken bilgileri derleyin.
Ürün katalogunuz varsa gözden geçirin, bilgileri güncelleyin
Ürün ve hizmetleriniz bir veritabanında saklanıyor mu? Eğer veritabanında bulunuyorsa, bunun sitenize entegre edilmesi olumlu olabilir. Eğer bir ürün veritabanınız yoksa, buna ihtiyacınız var mı belirleyin.
Daha önce yaptığınız başarılı projeleri, büyük çaplı işlemleri, kısacası şirketinizin güçlü yanlarını gösteren referanslarınızı ortaya çıkarın. Bunları sitenizde örnek başarı öyküleri olarak yazmak, gelecekteki müşterilerinizi etkileyecektir.
Müşteri listenizi gözden geçirin. Bazı büyük müşterilerinizin bir listesini ve onlar için yaptığınız işleri sitenizde göstermek isteyebilirsiniz. Ayrıca eğer müşterilerinizden teşekkür mektupları veya işinizle ilgili başarı ödülleri aldıysanız, bunları da sitenize koyabilirsiniz.
Müşteriniz ürünlerin garanti kurallarını, defolu olması durumunda iade şartlarını öğrenmek isteyecektir. Bu bilgileri hazır edin.
Şirketinizde çalışmak isteyen kişilerin İnternet'ten başvuruda bulunmalarını sağlamak istiyorsanız, bunun için insan kaynakları uygulamalarınız kısaca anlatan bir bölüm yapabilirsiniz.

Projeye başlarken içerik üretimiyle ilgili dikkat etmeniz gereken konular:
İçerikler kim tarafından hazırlanacak ve yazılacak?
Metin içeriklerinin hazırlanması, İnternet'e uyarlanması ve güncellenmesi için bir metin yazarı ile çalışmayı düşünüyor musunuz?
Profesyonel içerik sağlayıcı şirketler gibi (örneğin finansal veri sağlayan firmalar, basın ajansları gibi) dışarıdan kaynaklarla çalışmanız gerekiyor mu?
Sitenin görsel malzeme (fotoğraflar, grafikler, çizimler gibi) ihtiyacı nedir?
Fotoğraf bankalarından fotoğraf veya görsel malzeme satın almak ister misiniz?
Sitenin hangi dillerde hazırlanmasını öngörüyorsunuz? İkinci bir dil olacaksa, bunun için gerekli içerik ve görseller hazır mı?
İçerik hazırlanması için mali kaynak ayırdınız mı?
İçerikler ne kadar zamanda bir güncellenecek? Bu güncellemeleri kimin yapmasını planlıyorsunuz?
Şirketinizde bu görevi üstlenebilecek bir kişi ya da ekip var mı?
Web sitenizdeki yenilikleri duyurmak için periyodik e-posta bültenleri göndermeyi düşünüyor musunuz?
Sitenizde kullanıcıların, sizin sektörünüz, hizmetleriniz veya ürünlerinizle ilgili düşüncelerini paylaşabileceği bir forum ortamı yaratmak ister misiniz?

Adım 2: Alan Adınızı Alın

E-ticarette ilk adım, sitenizin ismini, yani web adresinizi seçmektir. Web adresiniz, başka bir söyleyişle alan adınız veya İngilizce kısaltmasıyla URL'niz, müşterilerinize sizin kim olduğunuzu ve İnternet'te sizi nerede bulabileceklerini söyler.
İsminiz çok önemlidir. Sizin İnternet'te oluşturacağınız markanın ve firmanızın kimliğinin en temel parçasıdır. Web adresleri tektir. Aynı adres iki kişiye verilmez. Yani sizin adresiniz, sadece size özeldir, dolayısıyla sizi en iyi şekilde yansıtmalıdır.
Bunun için isminizi alırken dikkat etmeniz gereken noktalar var:

Akılda kalıcı ve kolay hatırlanabilir olmalı
İşinizi tanımlamalı
Kısa olmalı
Alan adınızı belirlediniz, nereden satın alacaksınız?

Adım 2: Alan Adınızı Alın

Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

İnternet'e bağlantısı olan her bilgisayarın kendine ait bir adresi vardır. Bu adreslerin oluşturduğu yapıya Alan Adlandırma Sistemi, İngilizce kısaltmasıyla DNS (Domain Name Service) adı verilir.
Bir alan adında bulunan öğeleri birlikte inceleyelim



Bu şekilde sadece size özel bir isim olan alan adınızı, genel kullanıldığı şekliyle web adresinizi belirlerken şu noktalara dikkat etmenizi öneririz.

Akılda kalıcı ve kolay hatırlanabilir olmalı: İsmin çekici ve müşterinin aklında kalıcı olması önemlidir.

İşinizi tanımlamalı: Doğrudan işinizi tarif eden isimler genellikle işe yarar. Örneğin, İnternet'ten çiçek satan bir firma için cicekci.com iyi bir adrestir.

Kısa olmalı: En iyi isimler, bir kez okunduğunda veya duyulduğunda akılda kalan ve klavyeyle kolayca yazılabilir olan kelimelerdir.

Türkçe alfabeye dikkat: Türkçe kelimeleri seçerken dikkatli olmalısınız. İnternet'in ilk oluşturulduğu dil İngilizce olduğundan, Türkçe alfabedeki noktalı harfler ile "ı" harfi, alan adlarında kullanılamamaktadır.

Bu kurallara uyarak istediğiniz ismi, yani web adresini belirlediniz. Peki nasıl alacaksınız?


Adım 2: Alan Adınızı Alın

Nereden Alınır?

.tr uzantılı alan adı almak için:
Türkiye'de İnternet konusunda ilk çalışmaları yürütmüş olan ODTÜ (Ortadoğu Teknik Üniversitesi) alan adı dağıtımı konusunda tek yetkilidir. Eğer .tr uzantılı bir isim almak istiyorsanız, ODTÜ DNS Kuruluna başvurmanız gerekiyor.
.tr uzantılı isim alabilmek için bazı şartları sağlamanız gerekli. Detaylı bilgi ve online başvuru için http://dns.metu.edu.tr/ adresine bakabilirsiniz.
Alan adı kayıt işlemi, başvurunun yollanmasını takip eden bir hafta içinde gerçekleştiriliyor. İnternet'ten yapılan başvurular çok daha hızlı sonuçlanıyor. Posta yoluyla başvurmak isterseniz, iletişim bilgileri şöyle:

.tr Alan Adı Yönetimi
ODTÜ, Bilgi İşlem Dairesi
İnönü Bulvarı, 06531
Ankara
Tel: (0312) 210-3339
Faks: (0312) 210 3333

ICANN, İnternet alan adı sisteminin yönetiminden sorumlu, Amerikan hükümetine bağlı olarak İnternet'le ilgili teknik konuların koordinasyonu konusunda çalışan ve kar amacı gütmeyen bir kuruluştur. Daha detaylı bilgi için web sitesini ziyaret edebilirisiniz: http://www.icann.org.

Amerika'da kayıtlı alan adı almak için:
Alan adı başvurunuzu kendiniz yapmak istiyorsanız ve kredi kartınızla online ödeme yapacaksanız, bazı yabancı Alan Adı Kayıt firmalarının web sitelerini kullanabilirsiniz. ICANN tarafından yetkilendirilmiş firmaların listesine bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.
Bilinen alan adı kayıt firmalarından biri, Network Solutions şirketidir. Kayıt detayları için sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Adım 3: Hosting Firmanızı Bulun

Web siteniz aslında "web sunucusu (web server)" denilen, İnternet'e bağlı özel bir bilgisayarda saklanan bir dizi dosyadan oluşur. Kullanıcının web sitenize bağlanabilmesi için, öncelikle İnternet yoluyla bu web sunucusuna erişmesi gerekir. Web sunucusunun ve Internet bağlantısının, ziyaretçilerin isteklerine çabuk ve hatasız cevap verebilmesi için, güçlü ve hızlı olması lazımdır.
Web sitenizi oluşturan dosyaların bir web sunucunda durmasına, İngilizce terim olarak "hosting" denilmektedir. Bu terim Türkçe'de genellikle "hosting" biçiminde, bazen de "web sitesi barındırma" olarak kullanılmaktadır.

Web sunucusu barındırılması konusunda iki farklı seçenek vardır:
1. Bir ISS veya web hosting firmasıyla çalışmak
2. Kendi web sunucunuzu kendi bünyenizde barındırmanız.

Farklı hosting alternatiflerinin detaylarını öğrenmek için tıklayın.
Web hosting hizmetini Internet Servis Sağlayıcı (ISS) şirketler veya web hosting firmaları vermektedir. Genellikle aylık bir ücret karşılığında bu firmalar size kendi web sunucuları üzerinde barındırma hizmeti ve İnternet erişim hizmeti sunarlar. Büyüklü küçüklü, yerli ve yabancı pek çok firma hosting hizmeti vermektedir.

Her şirketin hizmet paketinde farklılıklar bulunabilir. O yüzden sizin ihtiyaçlarınıza uygun bir hosting paketi seçmek önemlidir.

Adım 3: Hosting Firmanızı Bulun
Hosting Yöntemleri

I. Bir hosting firması ile çalışmak
Küçük ve orta ölçekli işletmeler çoğunlukla bu konuda uzmanlaşmış bir firma ile çalışmayı tercih etmekteler. Hosting firmaları genellikle aylık bir ücret karşılığında kendi web sunucuları üzerinde barındırma hizmeti ve İnternet erişim hizmeti sunarlar. Farklı hosting biçimleri vardır. Bunları aşağıda bulabilirsiniz:

Dedicated hosting: (Tek bir kuruluşa özel web sunucu kiralama ve barındırma hizmeti) Hosting firmasının malı olan sunucunun, tamamıyla sizin firmanıza özel olarak kiralanması anlamına gelir. Büyük, yoğun trafik çeken, ihtiyaçları çok olan web siteleri için bu çözüm uygundur. Daha hızlı erişim sağlar ve 7 gün 24 saat erişilebilir olmayı garanti eder. Ancak maliyeti "shared hosting"' göre daha yüksektir. Genellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için gerekli değildir.

Shared hosting:
Hosting firmasının malı olan sunucunun, birden fazla firma ile paylaşıldığı hosting biçimidir. Bu daha küçük siteler için uygun olana, ekonomik bir çözümdür. Ancak, aynı sunucu üzerinde bulundurulan site sayısı arttıkça performans düşer.
Co-location: Şirketlerin kendi sahip oldukları sunucularını kendilerinde değil de, servis sağlayıcı şirketin ağında ve servis sağlayıcının belirlediği fiziksel mekanda barındırmasına denir. Bu yöntemde, kesintisiz güç kaynağı, jeneratör gibi gerekli destek donanımı ve ağ yönetimi hizmetleri, profesyonel olarak bu işi yapan servis sağlayıcıdan alınmaktadır. Ancak sunucun donanım ve yazılım maliyeti şirketin kendisine aittir.
II. Kurumun web sunucusunu kendi bünyesinde barındırması

Web sunucusu barındırma hizmetini firmanın kendi içinde verebilmesi için ihtiyaç duyacağı unsurlar şunlardır:

Web sunucu donanımı
Destek donanım ( kesintisiz güç kaynağı, jeneratör gibi)
Fiziksel mekan
Web sunucu yazılımları
Güvenlik yazılımları
Web sunucusu idaresinden ve teknik servisinden sorumlu teknik ekip
Kiralık hat, ADSL gibi güçlü bir İnternet bağlantısı

Küçük ve orta ölçekli işletmeler, çoğunlukla web sunucularını kendi bünyelerinde barındırmayı tercih etmezler. Etmemeleri de önerilir. Çünkü web sunucusu bulundurma ciddi miktarda donanım ve yazılım yatırımı gerektirir. Aynı zamanda özellikle e-ticaret yapan bir web sitesinin bulundurulduğu sunucunun 7 gün 24 saat hizmet verebilecek bir teknik servisle desteklenmesi gerekir. Genellikle bu düzeyde yatırım ve emek, e-ticarete yeni başlayan işletmeler için gereksiz bir yüktür.

Ancak geliri öncelikte veya tamamıyla e-ticarete dayalı bir iş girişimi içindeyseniz ve siteniz çok yoğun ziyaretçi trafiği alıyorsa (günde yüz binler seviyesinde), o zaman web sunucunuzu kendi bünyenizde barındırmanız önerilebilir.

Adım 3: Hosting Firmanızı Bulun

Hosting hizmeti alırken dikkat edilecek noktalar

Web hosting hizmetini veren Internet Servis Sağlayıcı (ISS) şirketler veya web hosting firmalarının farklı hizmet paketleri bulunmaktadır. E-ticaret yapacağınız için mutlaka iyi bir hosting hizmeti almalısınız. Genellikle aylık bir ücret karşılığında sunulan bu hizmetlerin sizin ihtiyaçlarınıza uygun olup olmadığını belirlerken aşağıdaki liste size faydalı olabilir:

Hard-Disk Depolama Alanı: Hosting paketleri, web sitenizi oluşturan dosyalarınızı koymanız için belirli bir miktarda sunucu depolama alanı içerirler. Web sitelerinin büyüklüğü çok değişkendir. Bir fikir vermesi için ortalama bir web sayfasının büyüklüğü 30Kb düzeyindedir diyebiliriz. Ama unutmayın ki sitede kullanılan grafik miktarı ve animasyon veya ses gibi multimedya öğeler web sitenizin büyüklüğünü arttırır. Siteniz zaman içinde genişleyeceğinden, hosting firmasının sitenin büyüme olasılığına yönelik olarak size farklı seçenekler sunabilmesi gerekmektedir.

Hizmet Sürekliliği Garantisi: E-ticaret yapan bir web siteniz olmasını istiyorsunuz. Bu durumda sitenizin, 7 gün 24 saat erişilebilir olması gerekmektedir. Hosting firmaları değişen oranlarda sürekli hizmet garantisi verirler. %99.9 garanti veren firmaları tercih edin. %95'lik garanti, haftada 8.4 saatlik bir hizmet kesintisi olabilir demektir. Bu da 24 saat açık olan mağazanıza "Kapalı" tabelası asmaya benzer.

E-posta hesapları: Servis sağlayıcılar çoğunlukla alan adınızla (web sitenizin adresiyle) uyumlu e-posta hesapları sağlarlar. Bunun hosting paketiniz içinde olup olmadığını, kaç e-posta hesabının satın aldığınız pakete dahil olduğunu kontrol edin.

Yazılım ve Platform Desteği: Hosting firmasının, sizin kullandığınız platform (Windows; Unix; Linux gibi) uygulama dilleri (ASP, PHP gibi) ve veritabanını (SQL, Access, Oracle gibi) desteklediğinden emin olun. Sitenizde hangilerinin kullanıldığını bilmiyorsanız, web sitenizi yapan kişi veya şirkete sorup detaylarını öğrenin.

Trafik Sınırlaması: Hosting firmanız sitenize gelen trafik için sınırlama getiriyor mu? Bu tarz bir sınırlama varsa, site trafiğiniz sınırı aştığında fazladan para ödemek durumunda kalabilirsiniz.

Teknik Destek: Bir hosting firmasından hizmet almanın en önemli katkısı, web sunucunuzu ayakta tutmak için gerekli olan teknik hizmet konusunda endişelenmek zorunda olmanızdır. Hosting firmanıza 7 gün 24 saat kesintisiz teknik destek hizmeti sunup sunmadıklarını sorun. Bir önemli konu da, hosting kuruluşunun bir sorun ortaya çıktığında ne kadar zamanda çözüm garantisi verebildiğidir. Ayrıca firmanın bir teknik destek telefon hattı var mı, bu hat ücretli mi kontrol edin.

Güvenlik: Hosting firmasının güvenlik konusuna ne düzeyde önem verdiğini araştırın. İyi bir hosting firmasında,

Web sitenizi kötü niyetli kişilerden uzak tutmak için firewall yazılımı bulunmalı.
İşlem ve mesaj iletişiminin güvenliği için "encryption" teknolojisi kullanılmalı.
Günlük yedekleme yapılmalı.
Düzenli olarak güvenlik teftişleri yapılmalı.
Web sunucunun bulunduğu mekanların fiziksel güvenliği sağlanmalı, izin verilmiş personel dışında sunuculara erişim engellenmeli.

Maliyet: Hosting firmanıza hizmetin içerdiklerini detaylarıyla açıklamasını isteyin. Ücretin içine dahil olan ve olmayan hizmetlerin detaylı listesini alın. Bu sizi daha sonraki sürprizlerden koruyacaktır. Örneğin bazı hosting firmaları sitenizden canlı ses veya video yayını yapmak isterseniz bunun için ekstra ücret talep edecektir. Bu ayrıntıları hizmeti almadan önce bilmek, planınızı buna göre yapmanızı sağlayacaktır.

Elektronik Ticaret Güvenlik Terimleri Sözlüğü

Açık anahtar (public key): Açık anahtarlı bir kriptografik yöntem (algoritma) kullanan bir kullanıcının kendisine ait olan iki anahtarından kamuya açık olanı.

Açık anahtar altyapısı - AAA (public key infrastructure-PKI): Bilgi iletişiminde açık anahtarlı kriptografinin yaygın ve güvenli olarak kullanılabilmesini sağlamaya yarayan ve birbirleriyle eşgüdüm içinde çalışan anahtar üretimi, anahtar yönetimi, onay kurumu, sayısal noterlik, zaman damgası gibi hizmetlerin tümü.

Açık anahtarlı kriptografi (public key cryptography): Her kullanıcıya, sürekli kullanım için biri açık diğeri gizli iki anahtarın verildiği şifreleme/şifre çözme yöntemlerinin tümü. Asimetrik kriptografi ya da çift anahtarlı kriptografi adını da alır.

Açık bilgisayar ağı (open computer network): İsteyen herhangi bir bilgisayar kullanıcısının bağlanabileceği ve diğer kişilerle bilgisayar üzerinden iletişim kurabileceği, herkese açık elektronik iletişim ortamı. Örnek: Internet.

Anahtar (key): Şifreleme ve şifre çözme sırasında kullanılan sayı dizisi.

Anahtar üretimi (key generation): Açık anahtarlı kriptografide, her kullanıcının açık/gizli anahtar çiftinin, kullanılan kriptografik yönteme bağlı matematiksel işlemlerle hazırlanması

Anahtar yönetimi (key management): Açık anahtarlı kriptografide her kullanıcıya farklı anahtar çiftleri verilmesi, kullanıcıların açık anahtarlarının herkesin ulaşımına açık olarak saklanması ve kullanıcıların gizli anahtarlarının mutlak gizliliğinin sağlanmasından sorumlu düzen

Anahtarı bulan kurum - ABK (key recovery agency - KRA): Yasal erişime yardımcı olmak amacıyla kurulan ve yargının gerektirdiği durumlarda, zan altındaki kişinin gizli anahtarının matematiksel yöntemlerle elde edilmesini sağlayan kurum. Gizli anahtarını kaybeden herhangi bir kişi de, kimliğini belgeleyerek ABK'ye başvurursa anahtarını yeniden elde edebilir

Bilgi bütünlüğü (message integrity): Bilginin saklanması veya açık/kapalı iletişim ağlarından iletimi sırasında içerik açısından herhangi bir değişime uğratılmamış olması, özgün halinde korunması

Bilgi güvenliği (information security): Bilginin, i) kime ait olduğu belirlenmiş, ii) bütünlüğü korunarak, ve iii) gizliliği sağlanmış olarak iletimi ve saklanması.

Çift anahtarlı kriptografi (double key cryptography): Açık anahtarlı kriptografi veya asimetrik kriptografi.

Elektronik kimlik belgesi - EKB (digital certificate): Onay kurumunun hazırladığı ve sayısal olarak imzaladığı, hangi açık anahtarın hangi kişiye ait olduğunu gösteren belge.

Elektronik veri değişimi-EVD (electronic data interchange-EDI): Standart bir formda yazılmış olan bilgilerin bilgisayarlar arasında aktarımı ve otomatik olarak yorumlanıp işlenebilmesi.

Erişim (access): Herhangi bir sistemi kullanmaya başlama, örneğin bir elektronik ticaret sistemine bilgisayar üzerinden bağlanarak iletişim kurma.

Gizli, özel, kişisel anahtar (private key): Açık anahtarlı kriptografi kullanan bir kullanıcının, kendisine ait olan iki anahtarından gizli tutulanı.

Gizlilik (privacy): İletişim kuran iki taraf arasındaki yazışmaların üçüncü kişilerden gizli tutulması, veya bir kişiye ait bilgilerin kendisi dışında herkesten gizli tutulması.

Güvenilir üçüncü kuruluş, kurum veya kişi - GÜK (trusted third party - TTP): Bir çeşit onay kurumu. Onay kurumlarının yaptığı gibi kişilerin kimliğini güvenli olarak belirleyip, elektronik kimlik belgelerini hazırlamaya ve anahtar yönetimini sağlamaya ek olarak, kişilerin gizli anahtarlarını çok güvenli bir ortamda saklayan ve gerektiğinde yargı kararıyla yetkili makamlara veren kuruluş.

Kapalı bilgisayar ağı (closed computer network): Kullanıcılarından biri olmak için belirli koşulların sağlanması gerektiği, herkese açık olmayan bilgisayar ağları. Örnek: Bankalar ve bankamatikler arasındaki bağlantı.

Kimlik belirleme (authentication): Herhangi bir servisi almak isteyen birinin, gerçekten de kendi iddia ettiği kişi olduğunun belirlenmesi.

Kod: Bilginin kısaltılarak kayıt edildiği ya da tanımlandığı karakter dizisi (b) Bilgisayarın tanıyacağı formda özel semboller kullanılarak bilginin gösterilmesi ya da tanımlanması.

Kriptoloji (cryptology): Güvenli bilgi iletişimi ve/veya saklanması için sifreleme ve sifre çözme yöntemleri türeten, geliştiren, inceleyen bilim dalı.

Onay kurumu-OK (certifying authority-CA): Kişilerin kimliğini güvenli olarak belirleyip elektronik kimlik belgelerini hazırlayan ve anahtar yönetimini sağlayan kuruluş.

Sayısal imza (digital signature): Elektronik ortamdaki yazışmalara eklenen, yazıyı gönderenin kimliğini ve gönderilen yazının iletim sırasında bozulmadığını kanıtlamaya yarayan bölüm. Sayısal imza, yazının içeriğine ve imzalayanın gizli anahtarına bağlı bir kriptografik yöntemle atıldığı için, sayısal imzanın doğrulanmasında, imzayı atanın açık anahtarı kullanılır.

Sayısal noter (digital notary): Bilgisayar ağlarında iletilen bilgileri tarafların isteği ile saklayıp, kendisine başvurulduğunda belgeleyebilen kuruluş.

Tek anahtarlı kriptografi (single key cryptography): Şifreleme ve şifre çözme için aynı anahtarı kullanan kriptografik yöntemlerin tümü. Simetrik kriptografi veya gizli anahtarlı kriptografi adını da alır. Kullanılan gizli anahtarı mesajı gönderen ve alan kişilerin paylaşması gerektiği için, tek anahtarlı kriptografinin güvenilirliği, her kullanıcı çiftine ayrı bir anahtar verilebilmesine bağlıdır. Bu durumda, bir kullanıcı, haberleşeceği herkes için farklı bir anahtar kullanmak zorundadır; bu ise önemli bir anahtar dağıtımı problemine yolaçar. Çift anahtarlı kriptografi , bu sorunu ortadan kaldırmıştır.

Veri: Bilginin, iletişim, yorum, ya da işlem için uygun olarak formülize edilmiş şekilde gösterilmesi

Yasal erişim (lawful access): Devletin, açık anahtarlı bir kriptografik algoritma kullananların gizli anahtarlarına, yasaların gerektirdiği durumlarda ve yargı kararıyla ulaşabilme yetkisi.

Zaman damgası (time stamp): Bilgisayar ağlarında iletilen mesajlara eklenen ve mesajın yazıldığı zamanı güvenli olarak belgeleyen damga








Not: Elektronik ticaret terimler sözlüğü T&#220İTAK-BİLTEN tarafından hazırlanmıştır.

COMPUTERLIFE
"E-Ticaret'in Benimsenmesini Hızlandırmak", http://www.computerlife.com.tr/archi...le/?docid=1047 , 2000, Ağustos 2000

www.e-ticaretmerkezi.net
www.elektronikticaretrehberi.com

ilgilenenler bilirler york trade'in bu konuda seminer ve eğitimleri oluyor.
şirketler de artık e-ticaret kavramının önemini anlamış durumdalar. kendinizi de geliştirmek istiyorsanız ilgili programların öğrenilmesi şart gibi.

işletmeniz için de verimliliği önemli ölçüde artıran etmenlerden. artık kağıda kaleme değil monitöre bakıyor insanlar


teşekkürler bavyeralı.