Yıldız depremleri öngörülebiliyor
Yıldızlarda da depremler meydana geliyor. Bu depremler, yıldızın dış kabuğunu parçalayabiliyor. Uzmanlara göre, yıldızlarda gerçekleşen depremler öngörülebiliyor.

Yıldız depremi, nötron yıldızın sert dış kabuğunun sıcak iç çekirdeğinden daha yavaş dönmeye başladığı zaman tetikleniyor. Nötron yıldızları, dev yıldızların yaşamlarının sonunda patlayarak geride bıraktıkları elektron ve protonların kendi aralarında birleşmesinden oluşuyor. Nötronlar genellikle 30 km çapında, sert dış kabuğa ve çok akışkan sıcak bir çekirdeğe sahip yapılar.


Dış kabuk ve iç çekirdek genellikle birbirlerinden bağımsız kendi hızlarında dönüyor. Bu iç-dış dönüş hızı dengesizliği, esasen nötron yıldızın dış kabuğunun manyetik alandan dolayı yavaşlamasından kaynaklanıyor. İşte bu dönüş hızlarındaki dengesizlik yıldızda deprem olarak nitelenen sarsıntılara yol açıyor.

İÇ ÇEKİRDEK-DIŞ KABUK DENGESİZLİĞİ
NASA’nın Goddard Uzay Üssü uzmanlarından Tod Strohmayer, çekirdekteki sıvının hızlanması sonucu yavaşlayan dış kabuğu rahatsız ettiğini ve bu şekilde dış kabukta bir sansantı veya çatlamaya neden olduğunu belirtiyor. Bu sarsıntı sırasında dış kabuk çatlıyor ve iç çekirdekteki sıvı çatlaklardan dışarı akıyor. Bu durumda dış kabuk da hızlanmaya başlıyor.

New Mexico’daki Los Alamos Ulusal Gözlemevi uzmanlarından John Middleditch, sarsıntıya paralel olarak ortaya çıkan dış kabuğun dönüş hızındaki değişimden nötron depremiyle ilgili öngörüler yapılabileceğini vurguluyor. Middleditch’in 170 bin ışık yılı ötedeki 4 bin yaşındaki bir yıldızı (PSR J0537-6910) gözlemledi. Bu yıldızın dış kabuğu saniyede 62 tur atıyor. Gözlemlerde yıldızın dış kabuğunda her 7 saatte bir, 1 tur artış olduğu farkedildi.

GELECEK YILDIZ DEPREMİ 4 AĞUSTOS’TA
Bilim insanları deprem öncesinde yıldızın dönüş hızından depremin ne zaman olacağının kestirilebileceğini düşünüyor. Middleditch, “Yıldızın dönüş hızı ve bu hızdaki değişimleri hesaplayarak yıldız devrimini birkaç gün öncesinden tahmin etmek mümkün olabilir. Keşke yeryüzündeki depremleri de bu şekilde öngörebilseydik” diye konuşuyor.

Middleditch’e göre, gözlemi yapılan pulsar tipi PSR J0537-6910 adlı yıldızda, 4 Ağustos günü bir deprem daha olacak.