Nisan açığı 4.1 milyar dolar

2005 yılı Ocak-Nisan döneminde 8.734 milyon ABD doları olarak gerçekleşen cari işlemler açığı, 2006 yılının aynı döneminde % 43,3 artışla 12.519 milyon ABD dolarına ulaştı.2006 yılı Nisan ayında ise cari açık, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 62,3 artışla 4 milyar 122 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Merkez Bankası'ndan yapılan açıklamaya göre, Cari açıkta en büyük paya sahip olan dış ticaret açığı, ödemeler dengesi tablosunda yer aldığı şekliyle, bir önceki yılın aynı ayına göre % 67 oranında artarak 4.276 milyon ABD dolarına ulaşmış Nisan ayı tahmini net turizm gelirleri, bir önceki yılın aynı ayına göre % 9,9 oranında artarak 741 milyon ABD doları oldu. Böylece, 2005 yılı Ocak-Nisan döneminde 8.734 milyon ABD doları olarak gerçekleşen cari işlemler açığı, 2006 yılının aynı döneminde % 43,3 artışla 12.519 milyon ABD dolarına ulaştı.


Dış Ticaret Dengesi..

2006 yılı Ocak-Nisan dönemi verilerine göre dış ticaret dengesi, ödemeler dengesi gösterimi uyarınca, bir önceki yılın aynı dönemine göre % 45 artışla 12.756 milyon ABD doları tutarında açık vermiştir. Bu gelişme, ihracat (FOB) gelirlerinin % 3,5 oranında artarak 24.182 milyon ABD dolarına ve tahmini bavul ticareti gelirlerinin % 25,9 oranında artarak 1.312 milyon ABD dolarına yükselmesine rağmen, altın dahil ithalat (CIF) harcamalarının % 14,1 oranında artarak 40.312 milyon ABD dolarına ulaşmasından kaynaklanmıştır.


Hizmetler Dengesi..

Ocak-Nisan 2005 döneminde 1.742 milyon ABD doları fazla veren Hizmetler Dengesi kalemi, 2006 yılının aynı döneminde 1.661 milyon ABD doları fazla vermiştir. Nisan ayı için kullanılan tahmini verilere göre, Ocak-Nisan dönemi turizm gelirlerinin bir önceki yılın aynı dönemine göre % 2,1 oranında artarak 2.914 milyon ABD dolarına ulaşması, turizm giderlerinin de % 14,6 azalarak 739 milyon ABD dolarına düşmesi beklenmektedir. Bunun sonucunda söz konusu dönemde, net turizm gelirlerinin % 9,3 oranında artarak 2.175 milyon ABD dolarına ulaştığı tahmin edilmektedir. Aynı dönemde hizmetler başlığının diğer önemli bir kalemi olan taşımacılık kaleminde net giderler, 2005 yılının ilk dört ayına göre % 13,1 azalarak 390 milyon ABD dolarına düşmüştür. Alt kalemler itibariyle, net navlun giderlerinde 459 milyon ABD doları net çıkış gözlemlenirken diğer taşımacılık kaleminden kaynaklanan net girişler bu yılın ilk dört ayında 69 milyon dolar olmuştur.


Taşımacılık, turizm ve inşaat hizmetleri dışında kalan diğer hizmet kalemlerinde 2005 yılının Ocak-Nisan döneminde toplam 13 milyon ABD doları net çıkış olmuşken, bu yılın aynı döneminde toplam 377 milyon ABD doları net çıkış gerçekleşmiştir.


Yatırım Geliri Dengesi..

2005 yılının ilk dört ayında 2.004 milyon ABD doları net çıkışla sonuçlanan yatırım geliri kalemi, 2006 yılının aynı döneminde 1.815 milyon ABD doları net ödemeyle sonuçlanmıştır. Bu yılın Nisan ayında yatırım geliri dengesi kaleminin altında yer alan doğrudan yatırımlar ve faizlerden oluşan diğer yatırımlarda gerçekleşen net çıkışlar, sırasıyla 96 milyon ve 376 milyon ABD doları olmuş portföy yatırımları başlığı altında ise 45 milyon ABD doları gelir elde edilmiştir. Bu yılın Ocak-Nisan döneminde uzun ve kısa vadeli kredilere ilişkin faiz giderleri, 2005 yılının aynı dönemine göre % 17,3 oranında artarak 1.646 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.


Cari Transferler..

Bir önceki yılın Ocak-Nisan dönemiyle karşılaştırıldığında cari transferler, 2006 yılının aynı döneminde % 20,7 oranında artarak 391 milyon ABD doları olmuş söz konusu dönemde, işçi gelirleri ve resmi transferlerden kaynaklanan girişler sırasıyla 300 milyon ve 91 milyon ABD doları olarak gerçekleşmiştir.


SERMAYE VE FİNANS HESAPLARI..

2006 yılının Ocak-Nisan döneminde finans hesaplarında gerçekleşen net sermaye girişi, 2005 yılının aynı dönemine göre % 48,6 artarak 12.124 milyon ABD doları olmuştur. Bu dönemde gözlemlenen başlıca gelişmeler aşağıda özetlenmektedir.



Doğrudan Yatırımlar..

Doğrudan yatırımlar kalemi altında, Türkiye’deki yabancı sermayeli şirketlerin yurtdışındaki ortaklarından kullandıkları kredileri ve yurtdışında yerleşik kişilerin Türkiye’de gerçekleştirdikleri gayrimenkul alımlarını da içeren yurtdışında yerleşik kişilerin yurtiçinde yaptıkları net yatırımlar, 2005 yılının Ocak-Nisan döneminde 898 milyon ABD doları olarak gerçekleşirken bu yılın aynı döneminde % 66,5 artarak 1.495 milyon ABD dolarına yükselmiştir. Alt kalemler itibariyle incelendiğinde, bu dönemde yurtdışında yerleşik kişilerin Türkiye’de gerçekleştirdikleri net gayrimenkul alımlarının % 129,5 artışla 966 milyon ABD doları olduğu tahmin edilirken, Türkiye’deki yabancı sermayeli şirketlerin yurtdışındaki ortaklarından kullandıkları net kredi tutarı 2 milyon ABD doları olmuştur. Yurtiçinde yerleşik kişilerin yurtdışında yaptıkları net yatırımlarla ilgili olarak, 2005 yılı Ocak-Nisan döneminde net 216 milyon ABD doları tutarında yeni yatırım yapılmışken 2006 yılının aynı döneminde net 132 milyon ABD doları tasfiye gerçekleşmiştir. Sonuç itibariyle, 2006 yılının Ocak-Nisan döneminde doğrudan yatırımlar kaleminde gerçekleşen net girişler, bir önceki yıla oranla % 138,6 artarak 682 milyon ABD dolarından 1.627 milyon ABD dolarına yükselmiştir.


Portföy Yatırımları..

Portföy yatırımlarında 2005 yılının Ocak-Nisan döneminde 3.671 milyon ABD doları olarak gerçekleşen net sermaye girişi, 2006 yılının aynı döneminde 2.993 milyon ABD dolarına düşmüştür. Alt kalemler itibariyle incelendiğinde, varlıklar başlığı altında, yurtiçinde yerleşik kişilerin yurtdışında menkul değer alım-satımları ile ilgili olarak, 2005 Ocak-Nisan döneminde 1.394 milyon ABD dolarını bulan net alımlar 2006 yılının aynı döneminde 468 milyon ABD doları olmuştur.Portföy yatırımları kaleminin yükümlülükler bölümünde Genel Hükümet, yurtdışında ihraç edilmiş tahvillerle ilgili olarak, Nisan ayında 627 milyon ABD doları tutarında anapara geri ödemesinde bulunarak Ocak-Nisan döneminde net 1.679 milyon ABD doları net borçlanma gerçekleştirmiştir. Yurtdışında yerleşik kişiler, Nisan ayında hisse senedi piyasasında 223 milyon ABD doları net alım, devlet iç borçlanma senetleri piyasasında 20 milyon ABD doları tutarında net satım gerçekleştirmişlerdir. Böylece, 2006 yılı Ocak-Nisan döneminde söz konusu piyasalarda sırasıyla 864 milyon ve 918 milyon ABD doları net alım gerçekleştirilmiştir.


Diğer Yatırımlar..

Ticari ve nakit krediler ile mevduatlardan oluşan bu kalemde 2005 yılı Ocak-Nisan döneminde 6.316 milyon ABD doları, 2006 yılının aynı döneminde ise 15.004 milyon ABD doları net giriş gerçekleşmiştir.


Varlıklar..

Bu bölümde yer alan ticari kredilerde, ihracat karşılığı yurtdışına açılan kredilerle ilgili olarak, 2005 yılı Ocak-Nisan döneminde 837 milyon ABD doları kredi geri ödemesi gerçekleşirken, 2006 yılının aynı döneminde net 414 milyon ABD doları tutarında geri ödeme olmuştur. Nakit kredilerde ise 2005 ve 2006 yılı Ocak-Nisan dönemlerinde yurtdışı yerleşik kişilere sırasıyla 168 milyon ve 229 milyon ABD doları tutarında net kredi açılmıştır. Bankaların yurtdışı muhabirleri nezdindeki döviz varlıkları, 2005 yılının Ocak-Nisan döneminde 2.908 milyon ABD doları, bu yılın aynı döneminde de 2.264 milyon ABD doları azalmıştır.


Yükümlülükler

Bir önceki yılın Ocak-Nisan döneminde 2.739 milyon doları artış gözlemlenen yükümlülükler kaleminde bu yılın aynı döneminde 12.555 milyon ABD doları artış olmuştur. Alt kalemler itibariyle incelendiğinde, ithalat karşılığı sağlanan ticari krediler kaleminde 2005 yılının Ocak-Nisan döneminde toplam 1.442 milyon ABD doları, 2006 yılının aynı döneminde de 763 milyon ABD doları net kullanım olmuştur. Krediler kalemi incelendiğinde ise Uluslararası Para Fonu kredileriyle ilgili olarak Genel Hükümet, 2006 Nisan ayında 156 milyon ABD doları geri ödeme gerçekleştirerek Ocak-Nisan döneminde toplam 1.946 milyon ABD doları net kredi geri ödemesi yapmış aynı dönemde yurtdışı piyasalar ve diğer uluslararası kuruluşlardan sağladığı uzun vadeli kredilerle ilgili olarak 517 milyon ABD doları net geri ödeme gerçekleştirmiştir. Bankacılık sektörünün yurtdışından sağladığı krediler, bir önceki yılın ilk dört ayında net olarak 1.326 milyon ABD doları olmuşken bu yılın aynı döneminde 3.125 milyon ABD dolarına yükselmiştir. Diğer sektörlerin net kredi kullanımı, 2005 yılının ilk dört ayında 1.297 milyon ABD doları olmuşken bu yılın ilk dört ayında

9.256 milyon ABD dolarına çıkmıştır.

Yurtdışı yerleşiklerce Merkez Bankası ile yurtiçi bankalarda tutulan mevduat hesaplarından oluşan mevduatlar kaleminde, bir önceki yılın Ocak-Nisan döneminde 521 milyon ABD doları net artış olmuşken, bu yılın aynı döneminde 1.851 milyon ABD doları net artış gerçekleşmiştir.

Rezerv Varlıklar

Finans hesaplarının son kalemi olan rezerv varlıkların içinde bulunan resmi rezervler, 2005 yılı Ocak-Nisan döneminde 2.509 milyon ABD doları artmışken, 2006 yılı Ocak-Nisan döneminde, Nisan ayındaki 392 milyon ABD doları tutarındaki artışla birlikte, toplam 7.500 milyon ABD doları artış göstermiştir.



-dunyagazetesi-