Konu: Merkez Bankası Para Kurulu Faizleri Yükseltti

PARA POLiTiKASI KURULU KARARI

Toplantı Tarihi: 7 Haziran 2006
Toplantıya Katılan Kurul Üyeleri: Durmus Yılmaz (Baskan), Erdem Basçı, Burhan Göklemez, Güven Sak, M. İbrahimTurhan, Mehmet Yörükoglu.

Para Politikası Kurulu, Bankamız bünyesindeki Bankalararası Para Piyasası ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Repo–Ters Repo Pazarı’nda uygulanmakta olan kısa vadeli faiz oranlarının (politika faizleri) asagıdaki gibi artırılmasına karar
vermistir:

a) Gecelik faiz oranları: Merkez Bankası borçlanma faiz oranı yüzde 13,25’ten yüzde 15’e, borç verme faiz oranı yüzde 16,25’ten 18’e,

b) Geç Likidite Penceresi Faiz Oranları: Geç Likidite Penceresi uygulaması çerçevesinde, Bankalararası Para Piyasası’nda saat 16.00–16.30 arası gecelik vadede uygulanan Merkez Bankası borçlanma faiz oranı yüzde 9,25’ten yüzde 11’e, borç verme faiz oranı yüzde 19,25’ten yüzde 21’e,

c) Açık piyasa islemleri çerçevesinde piyasa yapıcısı bankalara repo islemleri
yoluyla gecelik ve bir haftalık vadelerde tanınan borçlanma imkanı faiz oranı yüzde 15,25’ten yüzde 17’ye yükseltilmistir.

Nisan ve Mayıs aylarındaki enflasyon gerçeklesmelerinin ardından yıllık enflasyon, hedefle uyumlu patikanın belirgin olarak üzerine çıkmıstır. Bunun yanında, yakın zamanda mali piyasalardaki dalgalanmaların ardından olusan döviz kuru hareketlerinin dogrudan etkileriyle, önümüzdeki aylarda yıllık enflasyon rakamlarının geçici olarak bir miktar daha yükselmesi söz konusu olabilecektir. Para Politikası Kurulu, söz konusu kısa vadeli gelismelerin orta vadeli bekleyisler ve fiyatlama davranısları üzerinde kalıcı etkiler olusturmasını önlemek ve orta vadede enflasyon egiliminin hedeflerle uyumlu kalmasını saglamak amacıyla politika faizlerini gözden geçirme geregi duymustur.

Bugünkü bilgiler ısıgında, kısa vadede politika faizlerinin yukarı yönlü olma olasılıgı bir önceki döneme kıyasla azalmıstır. Ancak para politikası kararlarının yönünün, enflasyon görünümüne iliskin gelismelere baglı olarak farklılasmasının mümkün oldugu da unutulmamalıdır. Kararlar olusturulurken, enflasyonun 2007 yılının sonlarına dogru hedefe yakınsayacagı bir perspektif gözetilecektir.

Dolayısıyla orta vadede, enflasyonda öngörülen düsüsle beraber politika faizlerinin de düsüs yönünde olacagı bir görünüm esas alınmaktadır. Enflasyon görünümüne iliskin açıklanacak her türlü yeni veri ve haberin, Para Politikası Kurulu’nun gelecege yönelik durusunu tekrar gözden geçirmesine neden olacagı özenle vurgulanmalıdır.

Para Politikası Kararı Basın Duyurusu

Ve piyasaların beklentisi gerçekleşti...

Beklendiği üzere son aylardaki artan enflasyon oranları ve sıcak para çıkışlarının ardından dün Para Politikası Kurulu bir araya geldi ve toplantı sonunda Merkez Bankası faiz oranlarında artış yapıldığını duyurdular.

Dünyada petrol ile emtia fiyatlarındaki artış ve yüksek büyüme hızına bağlı olarak enflayonda görülen değer artışlarının üzerine küresel faizler yükselmekte. ABD, AB ve Japonya merkez bankaları faizleri artıyor. Özellikle ABD'denin faizleri yüzde 1'den yüzde 5'e çıkardığı ve daha artacağı beklendiği için, gelişmekte olan ülkelere yönelmiş küresel sermayenin yönü değişti. Bu piyasalardak para kaçışında Türkiye başı çekti. Gelişmekte olan ülkerin arasında en yüksek cari açığa sahip olduğu, enflasyon yeniden başkaldırdığı, cumhurbaşkanlığı ve genel seçim yaklaştığı için, en çok satış Türkiye kağıtlarına geldi. Bu sürede Türkiye'den 5 milyar dolara yakın para çıkışı olduğu tahmin ediliyor.

Nisan ve Mayıs aylarında çok yüksek çıkan enflasyonun ardından yüzde 5'lik hedefin tutmayacağı kesinleşti. TL'nin sert düşüşü ile gelecek aylarda enflasyonun daha da yükseleceği beklentisi buna eklenince Merkez Bankası daha fazla seyirci kalamadı. Dün acilen toplanan Merkez Bankası Para Politikası Kurulu beş yıllık aradan sonra ilk kez faizi artırımını görüştü.
Piyasaların beklentisinin üzerinde %1,75'lik bir artış açıklandı.Bu artış ve MB Başkanının açıklamaları enflasyon hedeflerine bağlı kalınacağının, gerektiğinde sert önlemler alınabileceğinin ve Banka'nın bağımsızlığının göstergesi olarak değerlendirildi. Enflasyona ilişkin kısa vadeli sapmaların orta vadeli hedefleri tehdit etmesi üzerine Merkez Bankası'nın faiz silahını kullanmasını ve belirsizliğin ortadan kalkmasını piyasalarca da olumlu olumlu algılandı. Ne var ki satışlarla düşüşe geçen borsa dün bir miktar değer kaybeden dolarda tekrar yukarı yönlü bir artış yaşanmasına neden oldu.

Bundan sonraki günlerde dış piyasalarda yaşanabilecek dalgalanmalardan piyasaların etkilenmemesi için dövize bir müdahele gelebilir.Her ne kadar bu müdahale şimdilik TMSF tarafından dolaylı yapılıyor olsa da TMSF'nin döviz rezervleri sınırlı. Dolayısıyla Merkez Bankası'nın müdahalesini gerektirebilecek durumlar ortaya çıkabilir.

MERKEZ Bankası Para Politikası Kurulu’nun (PPK) kısa vadeli faiz oranlarını radikal sayılabilecek oranda yükselttiği önceki günkü toplantısında 1.75’lik arttırım oranına; oylamayı 1 puanlık artıştan başlatarak, karar verdi. PPK; çeyrek dilimler halinde yukarıya doğru yapılan dört oylama sonunda 1.75’lik arttırıma oybirliğiyle karar verdi. Çarşamba günü yaptığı ve beş saat süren olağanüstü toplantısında kısa vadeli faiz oranlarını 1.75 puan arttıran PPK’nın bu kararı, piyasalarda olumlu yankı buldu.

1 PUANIN ALTI KONU EDİLMEDİ: PPK toplantısının ilk bölümünde Hazine Müsteşarı İbrahim Çanakcı, kamu borç yönetimi ve borçlanma politikaları ve IMF ile ilişkiler üzerine bir sunum yaptı. Ardından kendi iç toplantısına geçen PPK, faiz arttırımına karar verdi. Sıra, arttırımın kaç puan olacağına ilişkin oylamaya geldiğinde, oylama 1 puan’dan başlatıldı. Faiz arttırımının doğrudan 1 puandan başlaması, 0.50 ve 0.75 gibi 1 puanın altındaki oranların oylamaya konu edilmemesi dikkat çekti. Bu tercih, 1’in altındaki arttırımların beklenen etkiyi sağlamayacağı ve "göstermelik" bir arttırım gibi algılanacağı analizinden kaynaklandı.

DÖRT OYLAMA YAPILDI: 1 puanlık arttırım, ilk oylamada kabul görmedi. Bunun üzerine PPK’da sırasıyla 1.25’lik ve 1.50’lik faiz arttırımı oylandı. Bu oranlar da kabul görmedi. Bankalararası Para Piyasası ve İMKB repo-ters repo pazarında uygulanan kısa vadeli faizlerin 1.75 puan arttırılmasına ilişkin dördüncü oylamada ise arttırımın bu düzeyde olmasına oybirliğiyle karar verildi. Bu yılın başından itibaren kararları "istişari" olmaktan çıkıp bağlayıcı hale gelen PPK kararları için yapılan toplantılarda tutanak tutuluyor.

Finito'nun forumun başka bir yerde konu ile ilgili yorumu;

finito tarafından gönderildi.

merhabalar



merkez bankasının faiz arttırması ( günümüzdeki faiz arttırımının amacına yönelik olarak ) bankada bulunan mevduatların tutulmasını ve sıcak para diye tabir ettiğimiz Türkiye dışından gelen dolaylı yabancı yatırımların ülkeden kaçışını önlemeye yarar günümüz şartlarına baktığımız zaman.

öncelikle sıcak para kavramının ne olduğu konusuna bakarsak; sıcak para yabancıların sermaye piyasaları ve para piyasalarındaki enstrunmanları kullanarak yaptığı parasal yatırımlardır. peki bu paralar ülke olarak ne işimize yarar? bu paralar bir anlamda kredi işlevi görür, hükümetler politikalarına göre mesela cari açığı finanse etmeye çalışırlar ya da fabrikalar kurarlar, ya da sağlık harcamaları yaparlar vs. bu yatırımların bir özelliği de ülkedeki en ufak bir istikrarsız durumda yatırım sahipleri tarafından geri alınabilmesi ve bu yolla yine bir günde ülkelerde harabiyete sebebiyet verebilmesidir. şubat 2001 deki yaşadığımız son krizin sebebi de tamamen budur.

o nedenledir ki yabancı yatırımın daha çok fabrika ve benzeri üretim tesisleri yapan bu yolla istihdam ederek ülkemizdeki işsizliği de bir anlamda indiren ve gayfi safi milli hasılayı yükselmesine daha da yardımcı olan doğrudan yatırım şekli tercih edilir. çünkü bir anda bu yatırımlar istense dahi terkedilemez ve istikrarsızlıklarda sert tepkiler vermez.

Türkiyede ise maalesef sıcak para doğrudan yatırımlardan daha çok meşgul etmektedir gündemi. nedeni ise Türkiyenin bu sıcak paraları hala doğrudan yatırıma dönüştürememiş olması problemidir.

dolayısı ile faiz arttırımı yatırımcıların parasal yatırımlarını bir anlamda bankalarda ya da diğer aracı kuruluşlarda tutmaları için güzel bir seçenektir. hemen şunu da belirteyim müsadenizle; faizlerin düştüğü ortamda bono fiyatları artar, faiz oranlarının düştüğü ortamlarda ise bono fiyatları talep artacağı için doğru orantılı olarak artar.

şimdi bunun bir de kredi almak isteyen yatırımcı boyutuna bakalım. iş kurmak isteyen bir kişi elinde parası yani sermayesi yoksa eğer bankalardan kredi çekme yoluna giderler, bankalardan bu kişiler tarafından çekilen krediler diğer şahısların faize yatırdığı mevduat paralarıdır aslında. banka bir anlamda komisyonculuk eder. bireysel olarak da taşıt konut ihtiyaç kredileri de bu şekilde karşılanır. kişiler faiz oranları artınca ellerindeki parayı faize yatırıp bundan gelir elde etmek isterler, faiz oranları azaldığında ise düşük faizle kredi alıp bununla bir iş kurma yoluna giderler. bu iş küçük bir büfe de olabilir büyük bir fabrika da olabilir.


dolayısıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın faiz oranlarını arttırmasının sonuçlarına bakacak olursak; bu sıcak paranın ülkede kalmasını ve mevduat sahiplerinin paralarının bankalarda kalmasını sağlayacak ancak kredi faiz oranları da artacağı için yatırımları azaltacak bu da istihdama ve ülkenin büyümesine olumsuz olarak yansıyacaktır.



aslında konu çok geniş ve kişisel yorumlara da açık daha özel olarak sormak istediğiniz bi şey olursa elimden geldiğince cevaplandırmaya çalışırım.