ENİ VERGİ TASARISI,
YENİ UYGULAMALAR


Geçtiğimiz günlerde Maliye Bakanlığı tarafından Bakanlar Kurulu'na sunulan tasarıyla vergi kanunlarımızda çok sayıda değişiklik yapılması planlanıyor. Tasarı, geçtiğimiz yılda yapılan değişikliklerle ilgili olarak görülen aksaklıkları veya eksiklikleri gidermeye yönelik birçok düzenleme içermekle birlikte, esas olarak bazı yeni vergi uygulamaları oluşturmayı amaçlıyor. Bunlardan önemli veya ilginç gördüklerimize, aşağıda değinmeye çalışacağız.

Yurtdışı kazançlara tanınan geçici istisna:

Kurumlar Vergisi'ne eklenen geçici bir maddeyle kurumlar vergisi mükelleflerinin, 31.12.2004 tarihine kadar yurtdışında yerleşik şirketlerden elde ettikleri iştirak kazançları ile yurtdışında bulunan şube veya temsilcilikleri vasıtasıyla elde ettikleri kazançlar, bu tutarların 31.12.2005 tarihine kadar Türkiye'ye transfer edilmiş olmaları şartıyla kurumlar vergisinden istisna ediliyor. Düzenleme, kazancın elde edildiği ülke, kazancın elde edildiği faaliyetin niteliği ve ilgili ülkedeki vergilendirme durumuyla ilgili herhangi bir sınırlama öngörmüyor.

Yurtdışı iştirak kazançları istisnası:

Geçici maddeyle getirilen istisna dışında kurumların yurtdışı kazançlarıyla ilgili istisna belirli şartlarla sürekli hale getiriliyor. Buna göre;
¥Yurtdışındaki şirkete en az yüzde 25 oranında iştirak edilmiş,
¥İştirakin en az 2 yıl süreyle elde bulundurulmuş,
¥İştirakin elde ettiği kazancın yerleşik olduğu ülkelerde en az yüzde 20 oranında vergiye tabi tutulmuş, (sigortacılıkla ve finansal faaliyetlerde en az Türkiye'deki kurumlar vergisi yükü kadar),
¥İştirak edilen kurumdaki gelirin en az yüzde 75'inin ticari zirai veya mesleki faaliyet çerçevesinde elde edilmiş olması şartıyla yurtdışındaki şirketten elde edilen ve elde edildikleri vergilendirme dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilen iştirak kazançları, Türkiye'de kurumlar vergisine tabi tutulmayacak.

Yurtdışı Kazançların Vergilendirilmesi

Kurumların yurtdışı şube ve temsilciliklerinden elde ettikleri ve yukarıda belirtilen şartları (iştirak oranı ve elde bulundurma süresi hariç) taşıyan kazançları, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihi takip eden 3'üncü ayın sonuna kadar Türkiye'ye transfer edilmeleri kaydıyla aynı şekilde kurumlar vergisinden istisna tutulabilecek.

Uluslararası Holding Rejimi:

Tasarıda yurtdışından elde edilen iştirak kazançlarının kurumlar vergisinden istisna tutulmasının yanı sıra avantajlı vergilemenin kar dağıtımı aşamasını da kapsadığı bir şirket yapılanması öngörülmektedir. Asıl faaliyeti yabancı şirketlere iştirak etmek olan şirketleri ifade etmek amacıyla uluslararası holding olarak isimlendirdiğimiz bu yapılanmayla Türkiye'nin yerli yatırımcıların yanı sıra yabancı yatırımcılar için de bir cazibe merkezi olması hedeflenmektedir.

Uluslararası holding şirketi tanımı

Tasarıda tanımlandığı şekliyle; aktif toplamının devamlı suretle en az 2 yıl süreyle yüzde 75 veya daha fazlası yabancı şirketlerin (faaliyet konusu finansal kiralama veya menkul kıymet yatırımı olanlar hariç) iştirak paylarından ve gelirlerinin yüzde 75'i bu tür iştirak kazançları oluşan şirketler, uluslararası holding şirket sayılacak. Bu şirketlerin yukarıda yurtdışı iştirak kazancı istsinasıyla ilgili olarak belirtilen şartları (2 yıl elde bulundurma şartı hariç) taşıyan iştiraklerinden elde ettikleri iştirak kazançları, Türkiye'de kurumlar vergisine tabi tutulmayacak.

Uluslararası holding yapılanmasında sağlanan diğer bir vergileme avantajı ise bu tür şirketlerin anonim veya limited şirket statüsündeki yabancı ortaklarına dağıtılacak kar payları üzerinden yapılacak tevkifatın yüzde 5'le sınırlandırılmış olmasıdır. Uluslararası holding şirket olabilmek için aktif toplamının yüzde 75 veya daha fazlasının en az 2 yıl süreyle yabancı şirketlerin iştirak paylarından ve gelirlerinin en az yüzde 75'inin bu tür iştirak kazançlarından oluşması dışında bir şart öngörülmüyor. Dolayısıyla belirtilen oranı temin eden yerli veya yabancı sermayeli şirketler, statülerinde herhangi bir değişiklik yapmaya gerek duymadan bu avantajdan faydalanabileceklerdir.

Olumlu sonuç verebilir

Bazı ülkelerde benzeri uygulamalar olmakla birlikte, yurtdışı iştirak kazançları istisnası ve uluslararası holding rejimi, Türk Vergi Sistemi açısından yeni uygulamalardır. Türkiye'nin uluslararası holding yapılanması açısından yabancılar için bir cazibe merkezi olup olamayacağını, uygulamayla ilgili Bakanlar Kurulu'na verilen yetkilerin kullanılış şekline bağlı olarak zaman gösterecektir.

Ancak bugün itibarıyla Türk Vergi Sistemi'nin dışa kapalı özelliğini, adeta yurtdışından elde edilen kazançları Türkiye'ye getirmemeyi teşvik eden yapısını değiştireceği için, söz konusu düzenlemelerin olumlu sonuç vereceği kanaatinde olduğumuzu belirtmek isteriz.