Faiz endişesi piyasaları salladı Merkez 2 yıl sonra dolar sattı





Faiz artırım politikaları piyasalarda ortalığı toz duman etti. Borsa 1.945 puanlık düşüşle 32.384'e çekildi. Faiz yüzde 19.3'le 1.5 yılın zirvesine çıkarken, dolar Merkez Bankası müdahalesi ile 1.63 YTL'den döndü.



Başta ABD olmak üzere gelişmiş ülkelerde enflasyonu dizginleme amacıyla yaşanan faiz artırım politikaların Türkiye'ye çıkardığı fatura büyüyor. ABD'de açıklanacak enflasyon verileri öncesinde yurtdışındaki satış rüzgarına kapılan piyasalarda yabancılar üç yıldır sürekli pozisyon aldıkları Türkiye'den panik halde çıkmaya başladı. Fitch'in "Türkiye'de yıl sonu enflasyon yüzde 11 olur" değerlendirmesinin de ayrı bir darbe vurduğu piyasalarda borsa 1.945 puanlık düşüşle Kasım 2005 tarihinden bu yana ki en düşük seviye olan 32.384'e geriledi. 1.620 YTL'yi test eden doların hızını, Merkez Bankası iki yıl aradan sonra yaptığı 200 milyon dolarlık satışla kesmeye çalıştı.

Yabancıların bono satışları faizi 1.5 yılın zirvesi olan yüzde 19.3'e taşırken, satışlar Hazine'nin borçlanma maliyetini de bir günde 3 puan artırdı. Merkez Bankası müdahalesinin "gecikmiş ve zamansız" olarak değerlendirildiği ve "Müdahale Danıştay'a yapılan saldırı sırasındaki çıkışta değil de hareketin global piyasalardan kaynaklandığı aşikar olan bir dönemde yapıldı" sorularının sorulduğu piyasalarda, şimdi gözler ABD Merkez Bankası'nın (FED) bu ay sonunda vereceği yeni faiz kararında. Uluslararası piyasalarda ABD'de yeni bir faiz artırımına "kesin" gözüyle bakılırken, bu rüzgarın İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nı 30 bin puana kadar çekebileceği belirtiliyor.



Müdahale zamansız bulundu
Bugün açıklanacak olan Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) verilerinin ardından FED'in bu ay sonunda yapacağı faiz komitesi (FOMC) toplantısında son iki yıldır uyguladığı sıkı para politikasını sürdürerek faiz artırımlarına devam etmesi bekleniyor. Gelişmekte olan ülkelerden hızlı çıkışlara neden olan bu tedirginlikle içeride bankalararası piyasada açılışta 1.61 YTL'ye çıkan dolar kotasyonları Fitch'in değerlendirmesinden sonra Nisan 2003'ten bu yana ki en yüksek seviye olan 1.6250 YTL'yi gördü. Sabah saatlerinde bankaları telefonla arayarak müdahalede bulunan Merkez Bankası, bu seviyeden doğrudan satışa başladı. Gün sonunda yaklaşık 200 milyon dolar olduğu tahmin edilen satış müdahalesinin ardından 1.5970 YTL'ye kadar gerileyen dolar kotasyonları 1.5900 YTL'den kapandı. Dolar dün YTL karşısında yüzde 3.84 değer kazandı.

Raymond James Başekonomisti Özgür Altuğ, tüm dünyadaki para birimleri değer yitirirken, yani global bir huzursuzluk varken yapılan müdahalenin zamanlamasının tartışılır olduğunu söyledi. Müdahaleyi "gecikmiş" olarak değerlendiren Altuğ, "Merkez, enflasyon hedefi için tüm para politikası enstrümanlarını kullandı. Faiz artırdı, alım ihalelerini iptal etti, sözle müdahalede bulundu, bu sabah bankalara telefon da açtı ve alım müdahalesinde bulundu ve ilk etapta da etkili oldu" açıklamasında bulundu.



Hazine'nin faiz yükü arttı
Bu hafta 8.5 milyar YTL ile ayın en yüksek itfasına hazırlanan Hazine, bono piyasasında gösterge olan 9 Nisan 2008 vadeli tahvilin ihracında talep açısından hayal kırıklığına uğradı. İkinci el piyasada yüzde 19.3'ü gören ihraç kağıdının faizi ihalede ise yüzde 18.97'ye fırladı. Böylece Hazine, 665 gün vadeli YTL cinsinden iskontolu devlet tahvili ihalesinde 697.4 milyon YTL'lik teklife karşılık, gerçekleştirdiği 400.4 milyon YTL'lik net borçlanmayı yüzde 18.97 faizle yaptı. Piyasa yapıcı bankalara yapılan borçlanmayla birlikte toplam satış 695.4 milyon YTL oldu. Söz konusu kağıt 23 Mayıs'ta yüzde 16.05 faizle ihraç edilmişti. Buna göre Hazine, aynı kağıt için 3 puan daha fazla maliyet üstlendi.

Faizdeki yükselişin arz fazlalığından kaynaklandığını ancak bunun tahlil edilemediğini vurgulayan Delta Menkul Değerler Fon Kurulu Başkanı Hikmet Baydar, "Yapılması gereken Hazine'nin geri alım ihalesi ile arz fazlalılığını dengelemesi. Bu durumda faizler bu kadar sert çıkmazdı. Hazine gösterge tahvili ihraç ederek faizi yükseltiyor. Arz fazlası olduğu bir ortamda arzı artırdı yani" değerlendirmesinde bulundu. Hazine'nin bu haftaki ödemesinin 3.2 milyar YTL'sinin bankaların kur riskini dengelemek için kullandığı dövize endeksli kağıtlara olduğuna dikkat çeken Baydar, "Bu itfa var ama döviz cinsi ihale yok. Bankalar da bir günde 3.2 milyar YTL döviz açığına düşecekleri için dolar aldı. Bu da doları tetikleyen bir başka etken oldu" dedi. "Niye dövize endeksli ihale açmadılar" diye soran Baydar, "500 milyon YTL'lik satış için faizi yükselttiler" yorumunda bulundu.



Borsa 30 bine doğru çekiliyor
Döviz ve faizdeki yükseliş ile yurt dışı borsalarda yaşanan düşüşlerin etkisiyle satış baskısının arttığı İMKB'de yabancı çıkışları endeksi 31.557 puana kadar çekti. Bu seviyeden gelen tepki alımlarıyla endeks günü 1.945 puanlık düşüşle Kasım 2005'den bu yana ki en düşük seviye olan 32.384'den tamamladı. Hisse senetlerinin yüzde 5.67 oranında değer kaybettiği piyasada toplam işlem hacmi 1.7 milyar YTL oldu. Piyasanın lokomotifi olan İMKB 30 endeksinde yer alan hisselerde ciddi kayıplar oluştu. En yüksek değer kaybeden hisseler arasında ise yüzde 11.05 ile Ülker Gıda ve yüzde 10.92 ile Doğuş Otomotiv'de yaşandı. İMKB 30'un tek değer kazanan şirketi ise yüzde 1.32 ile Garanti Bankası olurken, Denizbank'taki düşüş ise yabancı ortaklık nedeniyle yüzde 0.38 ile sınırlı kaldı. Uzmanlara göre bundan sonraki yönü global gelişmelere bağlı olan borsada endeks 30.000 puana kadar gerileyebilir.




kaynak = www.referansgazetesi.com