Faiz yüzde 20'yi aştı Merkez'in işi zorlaştı






Dünya piyasalarındaki çalkantıdan en büyük darbeyi alan Türkiye için zorlu süreç başlıyor. Ucuz borçlanma imkanı sona ererken, enflasyon hedefini tutturmak zorlaştı. Merkez'den yeni faiz artırımları ve dövize yüklü müdahale gelebilir.



Türkiye'de yurtdışı piyasalara bağlı türbülans devam ediyor. Faiz, Ocak 2005'ten bu yana ki en yüksek seviye yüzde 20.11'e çıkarken, Merkez Bankası'nın (MB) önceki günkü müdahalesiyle 1.60'nin altına gerileyen dolar yeniden 1.60 seviyesinin üzerine yükseldi. MB'den müdahale beklentileri yeniden güçlendi. ABD'de dün açıklanan tüketici fiyatlarının mayısta beklentiler doğrultusunda artmasına karşın, çekirdek tüketici fiyat endeksinin beklentilerin üzerinde artması, piyasaları da olumsuz etkilerken, uzmanlara göre piyasalardaki dalgalanma sürecek. Piyasalarda dalgalanmanın başladığı 5 Mayıs'tan bu yana borsa yüzde 25,5 düşerken, dolar yüzde 22,1 yükseldi. Bono faizleri ise yüzde 13.5'ten 20,11'e fırladı. Zorlu Avrupa Birliği süreci ve Cumhurbaşkanlığı seçimi öncesi yükselen siyasi tansiyon ise Türkiye'nin bu dalgalanmadan en fazla etkilenen ülke olmasına neden oldu.



Faiz artırımları sürebilir
Türkiye'de yaşanan finansal türbülansta en önemli faktör, global risklerdeki artış. Tüm dünyada enflasyonun ayak sesleri duyulurken, geçtiğimiz günlerde Avrupa Merkez Bankası'nın faizleri artırmasıyla başlayan süreç, tüm gelişmekte olan ülkeleri olduğu gibi Türkiye'yi de tehdit ediyor. ABD Merkez Bankası'nın da (FED), 29 Haziran'daki toplantısında faiz artırımına gitmesine kesin gözüyle bakılıyor. Yaşanan gelişmelere 1.75'lik şok faiz artırımı ile karşılık veren T.C. Merkez Bankası da faiz artırımlarının arkasının gelebileceğinin sinyalini veriyor.

Finansal dalgalanmanın, yurtiçi faktörlerden kaynaklanan sebeplerinin başında da enflasyon konusundaki endişeler geliyor. MB'nin yıl sonu yüzde 5'lik enflasyon hedefinin tutmayacağı konusunda görüş birliği oluşurken, belirsizlik aralığının üst sınırı olan yüzde 7'nin tutabileceği konusunda da ciddi soru işaretleri söz konusu. Nitekim bu kaygılar kendini özellikle bono piyasasında gösteriyor. Kur etkisini de içinde barındıracak haziran ayı enflasyonunun yüksek çıkacağı ve yeni faiz artırımlarının olacağı beklentileri, dış dünyadaki gelişmelerle birlikte gösterge kağıtta bileşik faizi de Ocak 2005'ten beri en yüksek seviye olan yüzde 20,11'e taşıdı.



Merkez bile doların önünü kesemedi
MB'nin iki yıl aradan sonra önceki döviz piyasasına yaptığı müdahale de doların önünü kesemedi. MB'nin, bankalararası piyasada 1.6230 seviyelerinde başlayan ve yaklaşık 500 milyon dolar tutarında olduğu tahmin edilen müdahale sonrasında, 1.60 seviyesinin altına gerileyen dolar, 1.61 seviyesini görürken, bazı uzmanlar önümüzdeki günlerde de MB'nin piyasaya müdahele edebileceğini ileri sürüyor.

MB'den dövize müdahale beklemediğini belirten Türkish Yatırım Hazine ve Portföy Yöneticisi Yıldız Kemaloğlu, MB'nin 20 Haziran'daki Para Piyasası Kurulu Toplantısı'ndan 1 puanlık bir faiz artırım kararının çıkabileceğini vurguluyor. Kemaloğlu, Merkez'in haziran ayı enflasyon verilerini beklemeden faizleri artırması durumunda gösterge kağıtta bileşik faizlerin yüzde 22-23 seviyesine yükselebileceğine dikkat çekiyor.

Borsa yurtdışı borsalardaki toparlanma ve tepki alımlarıyla dün 515 puanlık yükselişle 32.899 puandan günü tamamladı. Borsanın bugün de Brezilya ve ABD borsalarını yakından izleyeceğini ifade eden Oyak Portföy Portföy Yöneticisi Ozan İmamoğlu, "Tepki alımlarının süreceğini ve cuma gününe kadar endeksin 35.000 direncine yükseleceğini tahmin ediyorum" dedi.



Selim Okumuş/ Ak Yatırım Hazine ve Vadeli İşlemler Müdürü

Dalgalanmanın yüzde 80'i yurtdışı kaynaklı

Türkiye'de finansal piyasalarda son günlerdeki dalgalanmanın yüzde 80'i yurtdışı, yüzde 20'si iç dinamiklerle ilgili. Yurtdışı dalgalanmaların boyutu artarsa, dolar 1.60 seviyesinin üzerinde seyrederse, Merkez Bankası'nın, döviz piyasasına az miktarda döviz satarak yeniden müdahale edebileceğini tahmin ediyorum. Gösterge kağıtta bileşik faizin henüz tepe noktasına çıktığını söylemek zor. Türkiye'de haziran ayı enflasyon verileri açıklanana kadar faizlerin yüzde 18-23 bandında hareket etmesini bekliyorum.



Altuğ Karamenderes/ Ata Yatırım Menkul Kıymetler Başekonomisti

Merkez dolarda 1.65 seviyesinde müdahale eder

ABD'de son açıklanan tüketici enflasyon rakamları yüksek. ABD Merkez Bankası'nın haziran ve temmuz aylarında faizleri 25 baz puan artıracağını düşünüyorum. Türkiye'de de finansal piyasalar, yurtdışına endeksli hareket etmeyi sürdürecek. Dolarda yükseliş sürerse Merkez Bankası'ndan yeniden müdahale gelebilir. Ancak, bu kez Merkez'in müdaheleyi 1.65 YTL seviyesinden yapacağını tahmin ediyorum.



Piyasalar neden dalgalanıyor?

* Enflasyon belası, tüm dünyanın üzerinde Demoklesin kılıcı gibi sallanıyor.

* Avrupa Merkez Bankası'nın faiz artırımının arkasının gelmesi bekleniyor.

* ABD Merkez Bankası'nın da 29 Mayıs'ta faiz artırımına kesin gözüyle bakılıyor. 0,50 puanlık faiz artışı bile fiyatlara yansımış durumunda.

* Gelişmiş ülkelerdeki faiz artış beklentisi Türkiye'nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışına yol açıyor.

* Türkiye'nin yıl sonu enflasyon hedefinde belirsizlik aralığının üst sınırı olan yüzde 7'nin tutması konusunda soru işaretleri oluştu.

* Danıştay'a yapılan silahlı saldırılar sonrası siyasi kaygılar arttı.



Bundan sonra ne olacak?
* Dünyada enflasyonist baskıyla birlikte faiz oranlarındaki yükselme sürecek.

* Gelişmekte olan ülkeler daha yüksek oranlardan borçlanacak.

* Türkiye'de yıl sonu enflasyon hedefini tutturmak zorlaşacak.

* Merkez Bankası'nın faiz artırımlarının arkası gelecek.

* Merkez Bankası, dalgalanma sürerse dövize de yeniden müdahale edebilir.




kaynak = www.referansgazetesi.com