Konu: MÜzİk Beynİn Gidasidir!

Kitap okumanın, bulmaca çözmenin zekayı geliştirdiği kesin ama müziğin zekayı doğrudan etkilediği 13 yıldır biliniyor. Peki televizyon programları beyne ne veriyor?

1993 yılında Wisconsin Üniversitesi''nden Dr. Frances Rauscher ve arkadaşlarının yaptıkları araştırma yayımlanınca ortalık karıştı. Tıp ve psikoloji aleminde ''Mozart Etkisi'' diye adlandırılan durum üstüne büyük bir tartışma başladı. Sav şuydu: 15 dakikalık bir Mozart parçası dinletilen öğrencilerin IQ''larında 8-9 puanlık artış görülmüştü. Müzik dinletilmeyen veya başka müzik dinletilen kontrol grubundakilerin zekalarında bir değişiklik yoktu. Ayrıca sonraki çalışmalar Mozart müziğinin çocuklarda da hem genel zekayı hem müzik zekasını artırdığını ortaya koydu.

Elbette bu iddialara itirazlar geldi. Ardı sıra yapılan 20 kadar çalışmadan bazılarında ilk araştırmayı destekleyen bulgular elde edildi, çoğunda ise böyle bir etki kanıtlanamadı. Ama tüm araştırmalar gösterdi ki yalnız Mozart müziği değil, başka türden kaliteli müzikler de zeka performansını 8-9 puan kadar olmasa da 2 ila 5 puan arası yükseltiyor. Bu etkinin duygulanımı pozitif yönde yükseltme yoluyla doğrudan gerçekleştiğini iddia edenlerden başka; beynin elektrik aktivitesini, nöronlar arası iletiyi düzenlemek suretiyle ortaya çıktığını yazanlar var. Kaliteli müziklerin EEG''de olumlu değişiklikler oluşturduğu defalarca kanıtlanmış.

Zekayı bir parça olsun geliştirmek için aklı değişik yollarla çalıştırmak gerektiği yüzyıllardır bilinir. Bedensel antrenman yapmak gibi bir şeydir bu, beyin hücreleri arasında ne kadar teker izi (yolak) kazınırsa akıl o kadar yetkinleşir. O yüzden kitap okuma, bulmaca çözme, yeni bir şeyler öğrenme gibi etkinlikler önerilir. Ama sanat yapıtlarının akıl çalışmasını bu derece doğrudan ve hızlı biçimde etkilediği sadece on üç yıldır biliniyor.



--------------------------------------------------------------------------------



Komediler zeka geliştiriyor, diziler aptallaştırıyor

Televİzyon esareti altındayız ya, aklıma yukarıdaki bilgileri ekrandan izlediklerimiz için kullanmak geldi. Hangi program ne kadar yeni yolak oluşturuyor, hangileri gereksiz teker izlerini derinleştirdikçe derinleştiriyor, düşünceyi hapsediyor? Konunun uzmanı 666 psikiyatr ve psikoloğa sordum, (rakamları uçurmak zorundayım, aksi halde TV patronları etkilenmiyor) akla durgunluk veren sonuçlar çıktı. İşte bir kanalımızdan sıralama; yanda...

BEYAZ DA EKSİLTİYOR

Zekayı büyük ölçüde düşüren programların bir sakıncası da şu: Negatif feedback düzeneğiyle bunları genellikle zaten akılca iyi halde bulunmayan vatandaşlarımız izliyor. Sonuçta onlarda geriye pek az fikir kırıntısı kalıyor. Uzmanlar ayrıca Beyaz Şov, Televizyon Makinesi, Başka Yerde Yok gibi kaliteli yapımların fazla sakıncalı olmadığını, bunların zekayı sadece 3 ila 6 puan düşürdüğünü belirttiler.

Dikkat Şahan Çıkabilir + 6 puan

Avrupa Yakası + 3 puan

Belalı Baldız + 1 puan

Siyaset Meydanı - 3 puan

atv Ana Haber - 5 puan

Ya Şundadır Ya Bunda - 10 puan

Sabah Yıldızları - 18 puan

Büyük Yalan - 2 puan

Aliye - 3 puan

Şöhret - 5 puan

Beyaz Gelincik - 7 puan



--------------------------------------------------------------------------------



Ya futbol sohbetleri?

Bazı densizler maymun atalarımızın geceler gündüzler boyu birlikte oturup sohbet ettikleri için kuyruklarını kaybettiklerini söylerler. Onlara göre insan sohbet eden hayvandır. Bağlantılı nokta da şu: Konu içeriği ne kadar hafifse sohbet o kadar tatlıdır, aksi durumda söyleşi sıkıcılaşır, uzatmak zorlaşır. Mevzua dışarıdan bakanların, nedir bu adamların saatlerdir konuştukları diye sorarken anlamadıkları odur. Futbol programlarının genel zekayı düşürdüğünü çocuklar bile biliyor ya, acaba futbol zekasına katkısı ne? Uzmanlara onu da sordum.

Buna göre Uluç, Baboğlu ve Demirkol''un (programdan ayrıldı) sohbeti futbol zekasını 2 puan yükseltiyor, ne ki emosyonel zekayı (EQ) 18 buçuk puan düşürüyor. Bağış Erten, Banu Yelkovan''ın söyleşisi 3 puan katkı sağlıyor. Ömer Üründül, Zeki Çol zekayı bulunduğu yerde donduruyor, 0 puan. Böyle birkaç iyi program daha var, hepsini anamıyorum. Ancak tüm bu iyi programların ortak özelliği futbola ve dünyaya şaşırtacak ölçüde tutucu yaklaşmaları. Durum öyle kanıksanmış ki statükoculuk fark edilemiyor bile. Öteki programlar ise futbol zekasını 1 ila 17 puan arasında eksiltiyor. Benden uyarması.

Yazan: Kaan Arslanoğlu

aynen katılıyorum hoş bi paylasım sagol