Konu: Antonio Machado Şiirleri

Sevgilim Meltemdir Söyleyen
Sevgilim, meltemdir söyleyen
fırsatının bembeyazlığını...
Gözlerim seni görmeyecek;
bekliyor seni yüreğim!

Rüzgâr getirdi bana
adını sabah alacasında;
dağ tekrarlıyor
ayak seslerinin yankısını...
Gözlerim seni görmeyecek;
bekliyor seni yüreğim!

Kuytu çan kulelerinde
alabildiğine çalıyor çanlar...
Gözlerim seni görmeyecek;
bekliyor seni yüreğim!

Çekiç sesleri
anlatıyor tabutun kasvetini;
küreğin sesi de
mezar yerini...
Gözlerim seni görmeyecek;
bekliyor seni yüreğim!

Çeviren : Eray CANBERK

Antonio Machado

Dağ Kelebeği
Platero ile Ben adlı kitabı için Juan Ramon Jimenez'e

Sen değil misin, kelebek,
şu kimsesiz dağların canı,
derin uçurumları ile
sivri tepelerinin?
Sen doğabilesin diye
büyülü değneğiyle
taş fırtınalarına, emretti bir gün
durup susmalarını bir peri
ve zincirlendi o dağlar birbirine
sen uçabilesin diye.
Portakallı karalı,
esmer ve altın rengi,
dağ kelebeği,yabangülü üstünde
kat kat kanatçıkların, ya konar kalkarsın
oynaşarak güneşle, ya da bir günışını
üstünde çarmıha gerilmiş.
Dağ kelebeği,
kırların tepelerin kelebeği,
rengini resme dökemez kimse senin; yaşarsın
onu ancak sen ve kanatların
havada, güneşte, yabangülünde,
öylesine özgür ve öyle tatlısın ki
Juan Ramon Jimenez Fransisken lirinin tellerini
senin için okşar usul usul.

Sierra de Cazorla, 28 Mayıs 1915
Çeviren : Ayşe Nihal AKBULUT


Antonio Machado

Düşümde Gördüm ki

Düşümde gördüm ki alıp götürüyorsun beni
beyaz bir patika üzeri
yemyeşil kırlar ortasında
mavi tepelere
dingin bir sabah vakti.

Hissettim ellerini ellerimde,
senin dost elini,
ve kız çocuğu sesin çaldı kulaklarımda
yeni bir çan gibi,
baharın şafağından
bakire bir çan gibi.
Ordaydılar, sesin ve ellerin,
düşümde, nasıl da gerçektiler!...
Sen yaşa, ey umut: Kim der ki
toprak aldı sinesine seni.


Çeviren : Adnan ÖZER

Antonio Machado

Cinayet

Tüfekler arasında yürürken görüldü o,
Uzun bir sokaktan
Çıktı soğuk kıra,
Gün doğarken daha
Şafakta, yıldızların altında
Öldürdüler Federico'yu.
Cellâtların mangası
Bakamıyordu yüzüne.
Kapadılar hepsi gözlerini.
Dua ettiler: Tanrı bile kurtarmayacak seni!
Düşüp öldü Federico
- Alnında kan, kurşun barsaklarında. -
Cinayet Gırnata'da işlendi.
Biliyorsunuz, - zavallı Gırnata'da. -
Onun Gırnata'sında.

Çeviren : Sabri ALTINEL
Antonio Machado

.
.
Gözlerinde

Gözlerinde bir giz yanıyor, el değmemiş

kızıl yonca, can yoldaşım benim


Nefret ya da aşk – bilir miyim bunu?- kara sadağının

bitmez tükenmez ışığında


Bedenim gölgeye serilene ve sandallarım kuma gömülene

kadar sen benim yanımda olacaksın.


- Susuzluk mu yoksa yolumun üstündeki su musun sen?

Söyle bana, el değmemiş kızıl yonca, can yoldaşım benim.

(Çev: Eray Canberk) .
.

.
.
OZAN VE ÖLÜM

Ölümle başbaşa yürürken görüldü o,
Korkmadan tırpanından.
- Gene de kuleden kuleye güneş
Çekiçler örste, örste, demirci ocaklarının örsünde.
Konuşuyordu Federico
Okşayarak, ölümle. Ölüm dinliyordu onu.

"Daha dün mısralarımda can yoldaşım,
Kuru avuçların şaklıyordu senin
Daha dün mısralarımda,
Daha dün kırağını verdin şarkıma
Ve ağlatı'ma gümüş tırpan keskinliğini,
Seni şakıyacağım, sende artık kalmayan eti,
Olmayan gözlerini,
Rüzgârın dağıttığı saçlarını şakıyacağım
O öpülen kırmızı dudaklarını...
Ölüm, güzel çingenem, ölümümsün dün de bugün de,
İçime çekerken Gırnata'nın havasını, Benim Gırnata'mın."

Yürürken görüldüler onlar...
Bir mezar yontun bana dostlarım
Ozan için
Taştan ve düşten, -Elhamra'da,
Suyun ağladığı bir çeşme üstüne,
Sonsuza kadar desin o:
Cinayet Gırnata'da işlendi! Onun Gırnata'sında!


Antonio MACHADO
.
.

.
.
SAVAŞ

Kinden garazdan bir elle, ey canım İspanya
-Denizler arası, denize inen, enli lir-
Çizildi üstüne savaş bölgeleri bir bir,
En yığılı dağlar ovalar, siper her kaya.

Garaz bir fırtına, alçaklık bir toz bir duman
Dalmış öz meşeliklerine elinde balta
Senin altın salkımlarından şarap sıkmakta
Toprağının tohumudur kaldırdığı harman

Bir kez daha - bir kez daha! - Ey gamlı İspanya,
Nen varsa rüzgâr taşan, denizle yıkanır ya
Hıyanete kurban, tüm kırdı geçirdi fesat

Nen varsa kutsal kirletildi unutularak
Tüm ne kaldıysa arıtmış bağrında toprak
Sunuldu bir yağmaya, satıldı haraç mezat!


Antonio MACHADO
.
.

.
.
Çıplaktır toprak,

Çıplaktır toprak,
ve ulur ruh, çıplak ufka
aç bir kurt gibi. Ne ararsın,
şair, günbatımında?
Bıktırır yürümek, çünkü yol
ağır gelir yürekte. Soğuk rüzgar,
ve varan gece, ve bıkkınlığı
mesafenin!… Beyaz yolda
kararır, kimi bükülmez dal;
o uzak dağlarda
altın var ve kan… Öldü güneş… Ne ararsın,
şair, günbatımında?

Antonio Machado
(1875-1939)
İspanyolca'dan çeviren: Ulaş Başar Gezgin/13.04.2001
.
.

.
.
DON FRANSİSKO HİNER DE LOS RİOS’A

Usta bizi terkettiği gibi,

bu sabahın ışığı

dedi bana: Üç gün geçti

kardeşim Fransisko çalışmayalı.

öldü mü?… Tek bildiğimiz,

aydınlık bir yolaktan götürdüğü bizi,

diyerek bize: emek ile

umut ile yas tutun bana.

iyi olun ve fazla değil, olun benim

sizin aranızda olduğum gibi: ruh.

Yaşayın, sürüyor yaşam,

ölüyor ölüler ve gölgeler geçiyor;

eken, biçiyor şimdi, yaşıyor, yaşamış olan.

ses etsin örsler; susturun çanları!

Ve daha saf bir başka ışık boyunca

ayrılıyor şafak ışığından kardeş,

güneşinden atölyenin,

mutlu ihtiyarı, aziz yaşamın.

Ah, evet, getirin, dostlar,

bedenini dağlara,

o mavi tepelerine

Guadarrama yücelerinin.

Derin yarıklar var orada

rüzgarın şarkı söylediği yerde, yeşil çamlı.

Dinelir yüreği

bir nezih meşe altında,

kekikli toprak, yaldızlı kelebeklerin

oynadığı yer…

Usta, orada, birgün

düşlüyordu çiçeklenişini İspanya’nın.

Antonio Machado

(1875-1939)

İspanyolca’dan çeviren: Ulaş Başar Gezgin/27.04.2001


[1915’te ölen Francisco Giner ‘Institucion libre de la ensenyanza’nın (Özgür öğretim okulu) kurucusuydu ve İspanya’nın birçok aydın insanının kabul ettiği gibi, İspanya, eğitimde bir düzeltimi (reform) büyük oranda O’na borçludur.]
.
.

.
.
Düşlerde, belki, eli


Düşlerde, belki, eli,

yıldız ekicisinin,

çaldırır unutulmuş müziği

notası gibi, engin bir lirin,

ve geldi dudaklarımıza mütevazi dalgası

birkaç doğru sözün.

Antonio Machado


(1875-1939)

İspanyolca'dan çeviren: Ulaş Başar Gezgin/13.04.2001
.
.

.
.
EŞİĞİNDEN BİR DÜŞ’ ÜN

Eşiğinden bir düş’ün, çağırıldım…
Güzel bir sesti sevgili ses.
-De bana: gelir misin benle, görmeye ruhu?…
Bir okşamadır vardı yüreğime.-Seninle sonsuza dek…
Ve gidiverdim rüyamda

geniş, yalın bir geçitte,
hissederek sürtünmesini temiz bir elbisenin
ve seğirişini yumuşakça, dost elin.


Antonio Machado

(1875-1939)

İspanyolca’dan çeviren: Ulaş Başar Gezgin/12.04.2001
.
.