Konu: göz yanılması(tekerlek)

arkadaşlar ben bunu bugunkü f1 yarışlarında fark ettim acaba nedir diye bi sorayım dedim ve bir çok kez şahit oldum sanki tekerlek ileri dogru giderken üzerinde yazı varsa sanki geriye dogru hareket ediyormuş gibi oluyor bi kaç saniye sonra tekrar düz şekilde dönmeyebaşlıyor genelde bu tekerlek hızlanırken meydana geliyor bunun nedenini açıklayacak bi arkadaş varmı?

walla o hep oluo cok hızlı oldklarından ole gözüküo

bu aynen şu sıcak havalarda yolda giderken asfaltın uzak noktalarına baktığında sanki asfalt ıslakmış gibi geliyor.buda onun gibi bişey göz yanılması.

Tekerlek çok hızlı dönmeye başladığı zaman gözümüz tekerleğin hareketini bir noktadan sonra yakalayamaz ve yansımayı geriden takip eder.bu yüzden belli bir hıza yaklaştığında tekerleği ters gidiyor görürüz.Görüntü devam ettikçe gözümüz bu olaya alışmaya başlar ve tekerleği tekrar düz görürüz.

O kadar hızlışeylere bakmaya gerek yok at arabalarının tekerleklerini gördünüzmü filimlerde onlar da öyledir ki formüla tekerleği gibi çok hızlı değildir.

bu olayın fotolu bi adı vardı. hatırlasam olayı çözcem ama olayın fiziksel adını unuttum. fakat ışık ve hız birleşiminden kaynaklı bir göz yanılması. hız derken çok fazla hızdan bahsetmiyorum dairesel herhangi bir hızdan bahsediyorum. ayrıca dairesel hız yapan nesnenin ışığı yansıtması şart. absorbe ederse olay gerçekleşmez. uçak helikopter pervanesi , vantilatörler , araba tekerlekleri , bisiklet tekerleklerdeki telli kısım daha bir çoğu yaşantımızda karşımıza çıkar.
baba olayın adını hala hatırlayamadım sinir oldum....

Fizik hocamız olayın sebebinin tekerleğin (özellikle araç süratlenirken) dönüş hareketini her seferinde daha kısa sürede tamamlamasına bağlı olarak geliştiğini anlatmıştı. Göz yanılmasından ziyade gayet açık bir fiziksel olaydı. Ayrıntılarını bulur ya da hatırlarsam size açıklarım.

benim bildiğime göre

gözümüzün bir yineleme hızı var (saniyede aldığı görüntü sayısı). Tekerlek yavaş döndüğünde gözümüz tekerleğin her harketini beyne iletir ve tekerleğin hangi yönde döndüğünü algılayabiliriz. Fakat tekerlek çok hızlı döndüğünde gözümüz artık her tekerin her hareketini beyne iletemez. sadece yakaladıklarını beyne iletir.
bir resimle açıklayayım

şimdi bu tekerimiz sağ doğru hızlı bir şekilde dönüyor. resimdeki nokta o anda gözümüzden beynimize iletilen görüntü.


sonra gözümüz ikinci görüntüyü beyne iletiyor ve görüntü şöyle oluyor:

yani nokta tam turunu tamamlamadan biraz önce göz görünütüyü alıyor ve beyne iletiyor.

ve sonra :


böyle böyle tekerin geri döndüğünü sanıyoruz. tabi teker bu hızda dönmeye devam ederse. F1 araçları genelde ivmeli hareket ettiklerinde bu görüntüyü bir kaç saniye görürüz sonra düzelir sonra tekrar bu hale gelir.

örneğin yenileme hızı düşük bir kamerada (ör:cep telefonu kameraları) elinizi çok hızlı oynattığınızda elinizin tüm hareketlerini göremezsiniz. Çünkü görüntüler arasında atlamalar olur. Yukardaki olayla aynı nedendendir.

olay bundan ibaret umarım anlatabilmişimdir

yukarıdaki yazıları ve anlatılanları okumadım . ışığın dönen cisimler üzerindeki etkisi ile açıklanacak bir durum göz yanılsaması dediğiniz duruma aynı zamanda kamera da ekleniyor. malumunuz kameralar ışıga duyarlı cihazlar.

ayrca elektrik dilinde stroboskobik olay dediğimiz ışıma cihazlarının özellikle de flouresant diyede kısalttığımız gazların tepkimesi ile ışık sağlayan ve balast kullanılan kaynaklarda yüksek hızlı aşırı ışıklarda bu durum söz konusu olur. bu tür ışık altında dönen cisimlerin ters döndüğü yada durduğu sanılır. bu tehlikeli olay bağlantıların gözden geçirilmesi ile düzeltilebilir.


önemli not stroboskobik ışık sadece elektriği ilgilendirmemekte fotografçılıkta ta kullanılmaktadır. özellikle çok hızlı nesneleri görüntülemek için

açıklama için sağol ama bence bu kadar derin değil. yani bence gözün yinele hızından kaynaklanıyo.

bir de kullandığın terimleri açarsan sevinirim..